IATA araştırması: Vize ve giriş koşulları yolcuların yüzde 43’ünü seyahatten caydırıyor

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliğinin (IATA) 28 Ekim 2026’da Makao’da açıkladığı araştırmaya göre dünya genelindeki yolcuların yüzde 43’ü, vize ve giriş koşulları nedeniyle bir ülkeyi ziyaret etmekten caydırıldığını bildirdi. Aynı soruya 2025’te bu yanıtı verenlerin oranı yüzde 33’tü. IATA’nın 2026 Küresel Yolcu Araştırması, bir yılda 10 yüzde puan arttı. Sonuçlar, gerçek uçuş veya otel iptallerinin sayısından değil, katılımcıların seyahat tercihlerine ilişkin yanıtlarından elde edildi. Araştırmaya 200’den fazla ülkeden 10 bini aşkın yolcu katıldı. Çalışmada vize süreçlerini karmaşık bulanların gerekçeleri de soruldu. Giriş şartları yüzünden bir ülkeye gitmekten vazgeçtiğini söyleyenlerin yüzde 53’ü işlem karmaşıklığını ilk neden olarak gösterdi. Maliyet ve kişisel verilerin korunması kaygıları ise ayrı ayrı yüzde 17 oranında bildirildi. IATA bu sonuçları, hükümetlerin göçmenlik prosedürlerini sadeleştirmesi gerektiği yönündeki çağrısına dayanak olarak sundu.

The Astana Times’ın 30 Ekim tarihli haberinde, giriş şartlarının seyahat planlamasına etkisi ile havalimanlarında kullanılan yeni teknolojiler birlikte ele alındı. Yayının aktardığı IATA bulgularına göre biyometrik tanıma kullanan yolcuların oranı artarken, bazı ülkelerin vize işlemlerinde birbirinden farklı uygulamalar kullanması yolcuların belge hazırlıklarını güçleştiriyor. Araştırma, yolcuların seyahat kararlarındaki değişimi ve işlem tercihlerini ölçtüğü için ülkeler bazında reddedilmiş vize başvurusu sayısı vermiyor.

Vize ve giriş koşulları en çok hangi bölgede seyahati etkiliyor?

IATA’nın vize ve giriş koşulları üzerine hazırladığı bölgesel tabloda en yüksek oran Afrika’dan yanıt veren yolcularda kaydedildi. Afrika’daki oran yüzde 52 olarak hesaplandı. Asya-Pasifik bölgesinde yüzde 49’luk sonuç kaydedildi. Avrupa’da aynı soruya verilen yanıtların oranı yüzde 38, Kuzey Amerika’da ise yüzde 35 düzeyinde kaldı. Bölgesel karşılaştırma, her coğrafyada ankete yanıt veren kişilerin kendi toplamı üzerinden yapıldı.

• Afrika: yüzde 52
• Asya-Pasifik: yüzde 49
• Orta Doğu: yüzde 43
• Latin Amerika ve Karayipler: yüzde 41
• Avrupa: yüzde 38
• Kuzey Amerika: yüzde 35

Orta Doğu’daki katılımcıların yüzde 43’ü, Latin Amerika ve Karayipler’den yanıt verenlerin yüzde 41’i göçmenlik koşullarının kendilerini bir seyahat noktasından uzaklaştırdığını bildirdi. Euronews’in 28 Ekim tarihli haberinde Avrupa yolcularının dijital seyahat teknolojilerine daha temkinli yaklaştığına da dikkat çekildi. Avrupa’da yapay zekâyla seyahat planlayanların oranı yüzde 35 iken Orta Doğu’da yüzde 72’ye ulaştı. Bunlar giriş koşullarından caydırılma yüzdelerinden ayrı ölçümler.

Bölgesel dağılımda payda, her bölgedeki anket katılımcılarının toplamı olarak alındı. Afrika için verilen yüzde 52, Afrika’dan ankete katılan yolcular arasında giriş şartlarından caydırıldığını bildirenlerin oranı.

Bölgesel oranlar her pazarda aynı ankette sorulan giriş koşulları sorusuna dayanıyor. Bu ölçüm, 2025’e göre seyahat planında göçmenlik koşullarına ilişkin kaygının arttığını ortaya koyuyor.

Çevrim içi vize başvurusu tercihinde hangi oranlar çıktı?

Yolcuların vize ve giriş koşullarıyla ilgili dijital işlem tercihleri de IATA’nın 2026 araştırmasında ölçüldü. Katılımcıların yüzde 60’ı vize başvurusunu internetten yapmayı tercih ettiğini söyledi. Konsolosluk veya büyükelçiliğe bizzat giderek başvuru yapmayı tercih edenlerin oranı yüzde 25 oldu. Uçuştan önce göçmenlik bilgilerini elektronik ortamda paylaşmaya istekli olduğunu söyleyenlerin oranı da yüzde 86’ya çıktı; 2025’te aynı gösterge yüzde 83 seviyesindeydi.

Havalimanına ulaşmadan vize ve giriş koşulları kapsamındaki göçmenlik işlemlerini tamamlamak isteyenler katılımcıların yüzde 45’ini oluşturdu. Geçen yıl bu tercihi bildirenler yüzde 41’di. IATA Operasyon, Emniyet ve Güvenlikten Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Nick Careen, elektronik vizelerin yolcu işlemlerini kolaylaştırabileceğini ve ülkeler arasında belge doğrulama standartlarının ortaklaştırılmasını istedi. Birliğin duyurusunda 100’den fazla ülkede e-vize düzenlendiği, bu belgelerin havayolları tarafından doğrulanmasında farklı yöntemler kullanıldığı anlatılıyor. Türkiye’den yurt dışına seyahat planlayanlar başvuracakları ülkenin geçerli randevu ve vize usullerine göre hazırlık yapıyor. Schengen başvurularında karar verme takvimi ülkeler arasında farklılık gösterebiliyor; başvuru sahipleri ülkeye ve temsilciliğe göre değişen uygulamalarla karşılaşıyor. Transit Haber’in 29 ülkenin vize işlem sürelerini karşılaştırdığı rehber, randevu bekleme süresiyle konsolosluk değerlendirme süresini birbirinden ayırıyor.

Randevu tarihlerinin duyurulma biçimi de yolcuların başvuru hazırlığını etkiliyor. Örneğin İspanya’nın Türkiye’deki başvuru merkezi için ilan edilen belirli açılış günleri, randevu arayanlar açısından işlem takvimini doğrudan etkiliyor. İspanya’nın BLS randevu takvimi haberinde başvuru takviminin günleri ve saatleri açıklanıyor. IATA anketi Türkiye özelinde bir oran yayımlamadığı için bu ulusal uygulamalara ilişkin örneklerden küresel yüzde 43 sonucuna dair Türkiye’ye özgü sayı çıkarılmıyor.

Dijital pasaporta ilgi artarken hangi çekinceler bildirildi?

Katılımcıların yüzde 84’ü çevrim içi uçuş check-in işleminde fiziksel pasaport yerine dijital pasaport kullanmakla ilgilendiğini bildirdi. Yüzde 82’si ise ödeme sonrasında havayoluyla dijital pasaport verisi paylaşmaya sıcak baktığını söyledi; bu bilgi karşılığında kişiselleştirilmiş vize koşulu bildirimleri alma olanağı da tercih gerekçeleri arasında. Son 12 ayda havalimanında en az bir kez biyometrik tanıma deneyimi yaşayanların oranı yüzde 58’e ulaştı. Bu oran 2025’te yüzde 50’ydi.

Biyometrik uygulamayı deneyimlemiş yolcular arasında memnuniyet yüzde 87 olarak ölçüldü. Belgeleri kontrol noktalarında tekrar tekrar göstermemek karşılığında biyometrik bilgilerini paylaşmaya razı olanların oranı ise yüzde 78 oldu.

Buna karşın ankete katılanların yüzde 59’u veri ihlalinden kaygı duyuyor. Bilgilerin başka kuruluşlarla paylaşılması kaygısı yüzde 49, kişisel verilerin nasıl kullanıldığına dair belirsizlik ise yüzde 41 olarak açıklandı.

Yapay zekâ kullanımı da yolcuların tercihleri arasına girdi. IATA’ya göre katılımcıların yüzde 49’u seyahat planlaması için yapay zekâ kullanmış. Belirli bir varış noktasına uçuş aramak için bu araçları kullandığını söyleyenlerin oranı yüzde 21. En ucuz biletleri bulmak için kullananlar yüzde 19, yeni varış noktaları araştıranlar yüzde 17 oldu. Bu kullanımlar aynı anketin seyahat planlama sorularına dayanıyor.

Türkiye’den seyahat edenler araştırmadan hangi bilgiyi alabilir?

Araştırmanın yayımlanan küresel tablosunda Türkiye’ye ait ayrı bir katılımcı oranı veya ülke bazında vize reddi dökümü bulunmuyor. Sonuçlar vize ve giriş koşulları konusunda bölgelere göre yanıtları ve yolcuların tercih ettiği işlem biçimlerini karşılaştırıyor. Seyahat planlayanlar için ilgili ülkenin konsolosluk duyurusuyla başvuru merkezinin güncel takvimi, anket sonuçlarının yanında izlenecek somut bilgi kaynaklarıdır.

Latin Amerika ve Karayipler’de vize ve giriş koşulları yalnızca ücretle değil, başvuru merkezine ulaşım imkânıyla da ilgili. Guyana’da Avrupa vizesi için başka bir ülkeye gitmek zorunda kalanların durumu buna ilişkin somut bir örnek. Guyana’nın dijital vize başvurusu çağrısını konu alan önceki haber, bu bölgedeki başvuru merkezi sorunlarını ülke düzeyindeki açıklamalara dayanarak aktarıyor. IATA’nın küresel anketi ise bir ülkenin uygulamasını değil, hava yolcularının seyahat tercihlerindeki genel eğilimi ölçüyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Malavi’de pasaport krizi protestolara dönüştü: Hükümet özür diledi

Avustralya Hindistan’daki vize başvurularında biyometri kontrolünü genişletti

Togo ticari vizesi için 2 iş günü sınırı: Yatırımcıya üç yıllık oturum

Çin’e yabancı girişlerinin yüzde 77,5’i vizesiz: 8,99 milyon işlem