Avrupa’da 12 Haziran’dan sonra her şey değişecek! AB Göç ve İltica Paktı geliyor
Avrupa Birliği’nin uzun zamandan beri tartıştığı AB Göç ve İltica Paktı, 12 Haziran 2026’da uygulama aşamasına geçiyor. Düzenleme; dış hatlarda tarama, hızlandırılmış iltica dosyaları, Eurodac, dayanışma mekanizması ve geri dönüş süreçlerinde ortak kurallar getiriyor.
- Pakt hangi soruna cevap arıyor
- Dış kapılarda ilk tarama güçlenecek
- Hızlandırılmış iltica hattı kimleri kapsayabilir
- AB Göç ve İltica Paktı ile sorumluluk düzeni nasıl değişiyor
- Dayanışma mekanizması nasıl çalışacak
- Eurodac veritabanı genişliyor
- Geri dönüş ayağı neden tartışılıyor
- Türk vatandaşlarını doğrudan etkiler mi
- Tartışma neden büyüyor
- Kısa özet
Parlamento paketi Nisan 2024’te onayladı. Konsey, Mayıs 2024’te kabul kararını duyurdu. İki yıllık hazırlık süresinin ardından üye devletlerin yeni yapıyı kendi sistemlerine uyarlaması bekleniyor.
Temel amaç, düzensiz yollarla gelen kişilerin iltica taleplerini daha hızlı, daha ortak ve daha kayıtlı biçimde yönetmek. Dış kapılarda ilk tarama güçlenecek, bazı dosyalar hızlandırılmış hatta alınacak, biyometrik veri tabanı daha geniş kullanılacak.
Pakt hangi soruna cevap arıyor
Kıtada uzun zamandan beri aynı tartışma yaşanıyor: Bir kişi düzensiz yolla geldiğinde dosyayı hangi üye devlet inceleyecek, yük nasıl paylaşılacak, reddedilen kişiler için geri dönüş nasıl yürütülecek
Önceki düzende sorumluluk çoğu zaman ilk giriş noktasına yükleniyordu. İtalya, Yunanistan, İspanya, Malta ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi gibi dış hat devletleri, bu yapının adil olmadığını savunuyordu.
Kurulan çerçeve, tek bir yasadan oluşmuyor. Tarama, iltica işlemi, sorumluluk paylaşımı, Eurodac ve geri dönüş alanlarını kapsayan bir düzenleme seti getiriyor.
Dış kapılarda ilk tarama güçlenecek
Paktın en görünür parçalarından biri, düzensiz yolla gelen kişiler için uygulanacak ön tarama. Kimlik, güvenlik ve sağlık incelemesi ilk aşamada yapılacak.
Parmak izi ve yüz görüntüsü gibi biyometrik veriler de sisteme alınabilecek. Yetkililer bu kayıtla kişinin kimliğini netleştirmeye, güvenlik riski bulunup bulunmadığını anlamaya ve dosyayı doğru hatta yönlendirmeye çalışacak.
Turistik seyahat edenler doğrudan hedefte değil. Kısa kalış izniyle yolculuk yapanlar için EES, 90/180 gün hesabı ve pasaport işlemleri ayrı başlıkta kalıyor.
AB göç politikası sertleşiyor: ICE tipi geri gönderme merkezleri tartışma yarattı
Hızlandırılmış iltica hattı kimleri kapsayabilir
Bazı iltica talepleri normal işlem yerine giriş noktasına yakın merkezlerde daha kısa sürede incelenebilecek. Kabul oranı düşük yerlerden gelenler veya güvenlik riski taşıdığı düşünülen kişiler bu hatta alınabilir.
Amaç, kişinin Avrupa içinde serbestçe hareket etmeden önce ilk değerlendirmenin tamamlanması. İnsan hakları örgütleri ise bu modelin hukuki destek, etkili itiraz ve savunmasız grupların korunması bakımından sorun yaratabileceğini savunuyor.
Eleştiriler özellikle çocuklar, aileler, travma yaşamış kişiler ve avukata erişim imkânı sınırlı olanlar üzerinde yoğunlaşıyor.
AB Göç ve İltica Paktı ile sorumluluk düzeni nasıl değişiyor
Dublin sistemi, bir iltica dosyasından hangi üye devletin sorumlu olacağını belirleyen mekanizma olarak biliniyordu. Çoğu olayda yük, kişinin ilk girdiği devlete kalıyordu.
Eski mantık tamamen silinmiyor. Fakat sorumluluk paylaşımına zorunlu dayanışma mekanizması ekleniyor.
Göç baskısı yaşayan üyelere başka devletlerin destek vermesi gerekecek. Katkı; bazı kişilerin yeniden yerleştirilmesi, mali destek, personel desteği veya operasyonel kapasite sağlama şeklinde olabilecek.
Dayanışma mekanizması nasıl çalışacak
Her devletin mutlaka sığınmacı kabul etmesi gerekmeyebilir. Buna karşılık baskı altındaki üyeleri tamamen yalnız bırakma imkânı daralacak.
Mali katkı, personel gönderimi, teknik destek veya yeniden yerleştirme seçenekleri aynı mekanizma içinde ele alınacak. Böylece dış hat devletleri ile iç bölgelerdeki üyeler arasında daha ortak bir yük paylaşımı kurulması hedefleniyor.
Çekya nitelikli yabancı çalışanlar için göç programlarını güncelledi
Eurodac veritabanı genişliyor
Eurodac, iltica ve düzensiz göç alanında biyometrik verilerin tutulduğu ana sistemlerden biri. Yeni kurallar, bu veri tabanının kapsamını büyütecek.
Yüz görüntüsü ve parmak izi gibi kayıtlar, kimlik tespiti ve dosya takibi için daha geniş kullanılacak. Amaç, aynı kişinin farklı yerlerde farklı kimlikle işlem yürütmesini veya tekrar eden taleplerle sistemi dolaşmasını zorlaştırmak.
Veri paylaşımının artması, hak örgütlerinin en yakından izlediği alanlar arasında. Mahremiyet, veri güvenliği ve çocuklara ilişkin kayıtların nasıl korunacağı tartışmanın merkezinde duruyor.
Geri dönüş ayağı neden tartışılıyor
Reddedilen iltica talepleri ve kalma hakkı bulunmayan kişiler için daha hızlı geri gönderme hedefleniyor. Paktın en sert tartışılan parçalarından biri de burası.
Reuters ve AP’nin aktardığı geri dönüş düzenlemeleri, AB dışındaki üçüncü yerlerde merkez kurulması fikrini de gündeme taşıdı. İnsan hakları örgütleri, böyle merkezlerde hukuki denetim ve temel hak güvenceleri zayıflayabilir uyarısı yapıyor.
Avrupa kurumları ise daha etkili ve ortak bir geri dönüş yapısı kurmak istiyor. Tartışma, güvenlik ve göç yönetimi ile insan hakları dengesi arasında sıkışıyor.
Türk vatandaşlarını doğrudan etkiler mi
Kısa kalış izniyle Avrupa’ya giden Türk vatandaşları için doğrudan yeni bir vize kuralı gelmiyor. 90/180 gün hesabı, EES, pasaport işlemleri ve klasik kısa süreli seyahat süreçleri ayrı düzenlemelerle işliyor.
Dolaylı etki genel politikanın yönünde görülebilir. Avrupa, düzensiz göç ve iltica alanında daha kayıtlı, daha dijital ve daha sıkı bir sisteme geçiyor.
Oturum, çalışma, öğrenci, aile birleşimi veya dijital göçebe yolları da paktın ana hedef kitlesi değil. Yasal kanallarla giden kişiler kendi izin türlerinin kurallarına bakmalı.
İspanya’da göçmenlere toplu düzenleme yolu açık kaldı
Tartışma neden büyüyor
Komisyon ve Konsey, paketi daha düzenli, hızlı ve adil bir göç yönetimi olarak savunuyor. Dış hat devletlerinin üzerindeki yükün paylaşılması ve işlemlerin hızlanması bu savunmanın ana dayanağı.
İnsan hakları örgütleri farklı bir yerden bakıyor. Hızlandırılmış işlemlerin hukuki güvenceleri zayıflatabileceğini, geri dönüş merkezlerinin hak ihlali riski taşıdığını ve savunmasız grupların olumsuz etkilenebileceğini söylüyorlar.
12 Haziran yalnız teknik bir takvim değil. Avrupa’nın göç yönetiminde güvenlik, dayanışma ve temel haklar arasında nasıl denge kuracağı bu süreçte görülecek.
Kısa özet
Uygulama aşaması 12 Haziran 2026’da başlıyor.
Dış kapılarda tarama süreci güçlenecek; kimlik, güvenlik, sağlık ve biyometrik kayıt adımları daha sistematik hale gelecek.
Bazı iltica talepleri hızlandırılmış hatta alınacak. Eurodac’ın kapsamı genişleyecek.
Sorumluluk mantığı tamamen kalkmıyor; fakat dayanışma mekanizmasıyla yük paylaşımı büyüyor.
Seyahat eden Türk vatandaşları için doğrudan yeni bir kısa kalış kuralı yok. Buna rağmen Avrupa’nın göç ve iltica politikasında daha sıkı ve dijital bir dönem başlıyor.
Kaynaklar
Avrupa Komisyonu – Pact on Migration and Asylum:
https://home-affairs.ec.europa.eu/policies/migration-and-asylum/pact-migration-and-asylum_en
AB Konseyi – The Council adopts the EU’s pact on migration and asylum:
https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2024/05/14/the-council-adopts-the-eu-s-pact-on-migration-and-asylum/
Avrupa Parlamentosu – MEPs approve the new Migration and Asylum Pact:
https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240408IPR20290/meps-approve-the-new-migration-and-asylum-pact
Reuters – EU paves way to allow migrant deportations to centres outside bloc:
https://www.reuters.com/world/european-union-reaches-deal-fast-track-illegal-migrant-returns-2026-06-01/
AP – EU strikes migration deal for more deportations and detention centers abroad:
https://apnews.com/article/27f04759acf5f9f4df73862c561a609b
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Geçmiş giriş ve çıkış tarihlerinizi girerek 90/180 gün kuralına göre kalan seyahat hakkınızı hesaplayın.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.