AB göç ve iltica kurallarını baştan yazdı
Avrupa Birliği ’nin AB Göç ve İltica Paktı 12 Haziran 2026’da uygulamaya girdi. On düzenlemeden oluşan yeni çerçeve; dış sınırlarda tarama, hızlandırılmış iltica ve geri dönüş prosedürleri, Eurodac, sorumluluk paylaşımı ve dayanışma mekanizması için ortak kurallar getiriyor.
- Pakt hangi soruna cevap arıyor?
- Dış kapılarda tarama artık nasıl işliyor?
- Hızlandırılmış iltica hattı kimleri kapsayabilir?
- AB Göç ve İltica Paktı ile sorumluluk düzeni nasıl değişiyor?
- Dayanışma mekanizması nasıl çalışacak?
- Eurodac veritabanı genişliyor
- Geri dönüş ayağı neden tartışılıyor?
- Türk vatandaşlarını doğrudan etkiler mi?
- Tartışma neden büyüyor?
- Kısa özet
Avrupa Birliği’nin AB Göç ve İltica Paktı 12 Haziran 2026’da uygulamaya girdi. On düzenlemeden oluşan yeni çerçeve; dış sınırlarda tarama, hızlandırılmış iltica ve geri dönüş prosedürleri, Eurodac, sorumluluk paylaşımı ve dayanışma mekanizması için ortak kurallar getiriyor.
Paket Nisan 2024’te Avrupa Parlamentosunda onaylandı, Konsey de 14 Mayıs 2024’te kabul kararını verdi. İki yıllık geçiş dönemi 12 Haziran 2026’da sona erdi; üye devletler yeni kuralları uygularken operasyonel ve teknik uyarlamalarını sürdürüyor.
Komisyonun 12 Haziran 2026 açıklamasına göre yeni sistem, düzensiz gelen kişilerin kayıt ve taramasını ortaklaştırıyor; bazı iltica ve geri dönüş dosyalarını hızlandırılmış prosedürlere alıyor ve biyometrik veri kullanımını genişletiyor.
Pakt hangi soruna cevap arıyor?
Kıtada uzun zamandan beri aynı tartışma yaşanıyor: Bir kişi düzensiz yolla geldiğinde dosyayı hangi üye devlet inceleyecek, yük nasıl paylaşılacak, reddedilen kişiler için geri dönüş nasıl yürütülecek
Önceki düzende sorumluluk çoğu zaman ilk giriş noktasına yükleniyor, İtalya, Yunanistan, İspanya, Malta ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi gibi dış hat devletleri de bu yapının adil olmadığını savunuyordu.
Kurulan çerçeve tek bir yasadan oluşmuyor; tarama, iltica işlemi, sorumluluk paylaşımı, Eurodac ve geri dönüş alanlarını birlikte düzenleyen on ayrı mevzuat dosyasına dayanıyor.
Dış kapılarda tarama artık nasıl işliyor?
Paktın en görünür parçalarından biri, düzensiz yolla gelen kişiler için uygulanan ve kimlik, güvenlik, sağlık ile kırılganlık kontrollerini dış sınırdaki ilk aşamada bir araya getiren ön tarama.
Parmak izi ve yüz görüntüsü gibi biyometrik veriler sisteme alınıyor ve yetkililer bu kayıtlarla kişinin kimliğini netleştirip güvenlik riskini değerlendirerek dosyayı uygun iltica veya geri dönüş prosedürüne yönlendiriyor.
Turistik seyahat edenler doğrudan hedefte değil; kısa kalış izniyle yolculuk yapanlar için EES, 90/180 gün hesabı ve pasaport işlemleri ayrı mevzuat üzerinden işliyor.
AB göç politikası sertleşiyor: ICE tipi geri gönderme merkezleri tartışma yarattı
Hızlandırılmış iltica hattı kimleri kapsayabilir?
Bazı iltica talepleri normal işlem yerine dış sınır prosedürlerinde daha kısa sürede incelenebiliyor; hangi prosedürün uygulanacağı başvurunun niteliğine ve mevzuattaki koşullara göre belirleniyor.
İlk değerlendirmenin kişi Avrupa içinde hareket etmeden tamamlanması amaçlanırken insan hakları örgütleri hukuki destek, etkili itiraz ve savunmasız grupların korunması konusunda risk görüyor.
Eleştiriler özellikle çocuklar, aileler, travma yaşamış kişiler ve avukata erişim imkânı sınırlı olanlar üzerinde yoğunlaşıyor.
AB Göç ve İltica Paktı ile sorumluluk düzeni nasıl değişiyor?
Dublin sistemi, bir iltica dosyasından hangi üye devletin sorumlu olacağını belirleyen eski mekanizmanın temeliydi ve yük çoğu olayda kişinin ilk girdiği devlette kalıyordu.
Eski sorumluluk mantığı tamamen ortadan kalkmadı; buna baskı altındaki üyelere destek sağlamak için zorunlu ve esnek bir dayanışma mekanizması eklendi.
Göç baskısı yaşayan üyelere diğer devletlerin yeniden yerleştirme, mali katkı, personel veya operasyonel kapasite yoluyla destek sağlaması gerekiyor.
Dayanışma mekanizması nasıl çalışacak?
Her devletin mutlaka sığınmacı kabul etmesi gerekmiyor; yeni sistem farklı katkı türlerine izin verse de baskı altındaki üyelerin dayanışma havuzundan destek almasını ortak kurala bağlıyor.
Mali katkı, personel gönderimi, teknik destek ve yeniden yerleştirme aynı dayanışma mekanizmasının farklı araçları. Komisyonun 16 Temmuz’daki ilk uygulama incelemesi, yeni sorumluluk kurallarının üye devletlerde fiilen kullanılmaya başladığını gösterdi. Komisyon bir sonraki değerlendirmeyi ekim ayında yapacak.
Çekya nitelikli yabancı çalışanlar için göç programlarını güncelledi
Eurodac veritabanı genişliyor
Eurodac, iltica ve düzensiz göç dosyalarındaki biyometrik kayıtların ana veri tabanı; Paktla birlikte sistemin kapsamı ve kullanım alanı genişledi.
Yüz görüntüsü ve parmak izi gibi kayıtlar kimlik tespiti ile dosya takibinde daha geniş kullanılıyor ve aynı kişinin farklı yerlerde farklı kimlikle işlem yürütmesini zorlaştırıyor.
Veri paylaşımının büyümesi hak örgütlerinin yakından izlediği başlıklardan biri; mahremiyet, veri güvenliği ve çocuklara ilişkin kayıtların korunması tartışmanın merkezinde.
Geri dönüş ayağı neden tartışılıyor?
Reddedilen iltica talepleri ile kalma hakkı bulunmayan kişiler için daha hızlı geri gönderme hedefi Paktın en sert tartışılan alanlarından biri.
Reuters ve AP, AB dışındaki üçüncü ülkelerde geri dönüş merkezleri kurulması fikrini de içeren yeni düzenlemeleri izliyor. Hak örgütleri bu tür merkezlerde hukuki denetim ve temel hak güvencelerinin zayıflayabileceği uyarısı yapıyor. AB kurumları ise geri dönüş kararlarının daha etkili uygulanmasını savunuyor.
Tartışma, göç yönetimi ve güvenlik hedefleri ile insan hakları güvenceleri arasındaki dengenin nasıl kurulacağı noktasında yoğunlaşıyor.
Türk vatandaşlarını doğrudan etkiler mi?
Kısa süreli seyahat için Avrupa’ya giden Türk vatandaşlarına Pakt nedeniyle yeni bir Schengen vizesi kuralı getirilmedi; 90/180 gün hesabı, EES, pasaport işlemleri ve kısa süreli seyahat süreçleri ayrı düzenlemelerle işliyor.
Dolaylı etki, AB’nin düzensiz göç ve iltica yönetiminde daha kayıtlı, dijital ve ortak prosedürlere dayalı bir sisteme geçmiş olmasında görülüyor.
Oturum, çalışma, öğrenci, aile birleşimi veya dijital göçebe yolları Paktın ana hedef kitlesi değil ve yasal kanallarla giden kişiler kendi izin türlerinin kurallarına tabi olmaya devam ediyor.
İspanya’da göçmenlere toplu düzenleme yolu açık kaldı
Tartışma neden büyüyor?
Komisyon ve Konsey, dış hat devletlerinin üzerindeki yükün paylaşılması ile işlemlerin hızlanmasını yeni sistemin temel hedefleri arasında sayıyor.
İnsan hakları örgütleri ise hızlandırılmış işlemlerin hukuki güvenceleri zayıflatabileceği, geri dönüş merkezlerinin hak ihlali riski taşıdığı ve savunmasız grupların olumsuz etkilenebileceği görüşünde.
12 Haziran 2026 yalnız teknik bir takvim değişikliği değildi. Yeni kurallar artık uygulanıyor; buna rağmen üye devletlerin altyapı, personel ve prosedür uyarlamaları sürüyor. Komisyon da uygulamayı düzenli değerlendirmelerle izliyor.
Kısa özet
AB Göç ve İltica Paktı 12 Haziran 2026’da uygulamaya girdi.
Dış sınırlarda kimlik, güvenlik, sağlık ve biyometrik kayıt adımları ortak tarama kurallarıyla yürütülüyor.
Bazı iltica ve geri dönüş dosyaları hızlandırılmış prosedürlere alınabiliyor ve Eurodac’ın kapsamı genişlemiş durumda.
Sorumluluk sistemi tamamen kalkmadı; zorunlu dayanışma mekanizmasıyla üye devletler arasındaki destek kuralları yeniden düzenlendi.
Seyahat eden Türk vatandaşları için Pakt kaynaklı yeni bir kısa kalış kuralı yok; değişiklik doğrudan düzensiz göç, iltica, sorumluluk paylaşımı ve geri dönüş sistemini ilgilendiriyor.
Kaynaklar
Komisyon – New migration and asylum rules enter into application: what is changing? – Erişim: 20 Ağustos 2026:
Resmî açıklama
Komisyon – First assessment on the application of the new asylum responsibility rules – Erişim: 20 Ağustos 2026:
İlk uygulama değerlendirmesi
AB Konseyi – Pact on migration and asylum – Erişim: 20 Ağustos 2026:
https://www.consilium.europa.eu/en/policies/eu-pact-migration-asylum/
Reuters – EU paves way to allow migrant deportations to centres outside bloc – Erişim: 20 Ağustos 2026:
https://www.reuters.com/world/european-union-reaches-deal-fast-track-illegal-migrant-returns-2026-06-01/
Associated Press – EU strikes migration deal for more deportations and detention centers abroad – Erişim: 20 Ağustos 2026:
https://apnews.com/article/27f04759acf5f9f4df73862c561a609b
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Geçmiş giriş ve çıkış tarihlerinizi girerek 90/180 gün kuralına göre kalan seyahat hakkınızı hesaplayın.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.