Husiler Mekke Anlaşması’nı test etti, 3 Pakistanlıyı öldürdüler

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın 7 Ağustos’ta Mekke’de imzaladığı ortak savunma anlaşmasından yalnız 4 gün sonra Kızıldeniz’in girişindeki Babülmendep Boğazı’nda ölümcül bir saldırı yaşandı. Pakistan Dışişleri Bakanlığının 12 Ağustos tarihli resmî brifingine göre saldırıya uğrayan ticari gemide üç Pakistan vatandaşı hayatını kaybetti, bir Pakistanlı yaralandı.

Yemen’deki Husiler saldırının sorumluluğunu üstlendi. Reuters’ın bölgedeki kaynaklara ve Husi açıklamasına dayanan haberinde hedefin Mısır sahipliğindeki Tihamah adlı ticari gemi olduğu bildirildi. Yemen hükümeti daha sonra toplam can kaybının dört mürettebat ve iki Yemenli kurtarma görevlisiyle altıya çıktığını açıkladı.

Pakistan saldırının ardından ne yaptı?

Pakistan Dışişleri Sözcülüğü saldırıyı “savaşçı olmayan bir ticari gemiye” yönelik saldırı olarak tanımladı ve uluslararası hukukun ihlali saydı. İslamabad, Riyad’daki diplomatik misyonuna Suudi makamları ve Yemen’in uluslararası alanda tanınan hükümetiyle temas kurma talimatı verdi. Ölen Pakistanlıların cenazelerinin ülkeye getirilmesi ve yaralı vatandaşın tedavisi için de çalışma başlatıldı.

Aynı brifingde Pakistan, Suudi Arabistan’ın öncülüğünde açıklanan deniz güvenliği koalisyonuna taraf olduğunu da teyit etti. Dışişleri Sözcüsü Tahir Andrabi, Pakistan’ın küresel tedarik zinciri ile deniz trafiğinin güvenliğini korumak için Suudi Arabistan ve diğer ortaklara yardım etmeye “hazır ve istekli” olduğunu söyledi. İslamabad henüz Husilere karşı doğrudan askerî operasyon ilan etmiş değil.

Husilerin Suudi Arabistan iddiası doğrulandı mı?

Husiler Tihamah’ın Suudi Arabistan’a askerî malzeme taşıdığını öne sürdü. Bu iddia bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil ve Suudi Arabistan da gemide böyle bir yük bulunduğunu teyit etmiş değil. Reuters gemiyi Mısır sahipliğinde bir ticari yük gemisi olarak tanımlıyor. Gemide üç Pakistanlının ölmesi ise Pakistan hükümeti tarafından resmen doğrulandı.

Bu ayrım anlaşmanın kapsamı açısından belirleyici. Saldırının hedefi Pakistan toprağı, Pakistan ordusu veya Pakistan bayraklı bir gemi değildi. Ölenler Pakistan vatandaşıydı. Husi tarafının Suudi askerî yükü iddiası doğru olsa bile bunun Mekke Anlaşması’ndaki karşılıklı savunma maddesini otomatik olarak harekete geçirip geçirmediğine ilişkin üç başkentten ortak bir açıklama yapılmadı.

Mekke Anlaşması bu olayda devreye girdi mi?

Mekke Anlaşması, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının üç ülkeye yapılmış sayılmasını öngörüyor. Associated Press’in anlaşmanın ardından aktardığı resmî açıklamalara göre Pakistan yönetimi metni tamamen savunma amaçlı olarak tanımlıyor. Anlaşmada saldırı halinde hangi askerî adımın kaç saat içinde ve hangi komuta mekanizmasıyla atılacağını gösteren kamuya açık otomatik müdahale takvimi bulunmuyor.

Tihamah saldırısı tam da bu boşluğu görünür hâle getirdi. Hindistan merkezli Moneycontrol da 12 Ağustos’taki dosyasında üç Pakistanlının ölümünü yeni anlaşmanın ilk gerçek sınavlarından biri olarak değerlendirdi. Pakistan’ın ilk tepkisi askerî değil diplomatik oldu; fakat deniz güvenliği koalisyonuna yardım mesajı, İslamabad’ın sahadaki rolünün büyüyebileceği ihtimalini güçlendiriyor.

İslamabad’ın sonraki adımı neden izleniyor?

Pakistan daha önce denizcilik çıkarlarına ve Pakistan bağlantılı ticari gemilere yönelik saldırılara karşı kendini savunma hakkını kullanabileceğini söylemişti. Son olayda geminin Pakistan bayrağı taşımaması hukuki ve askerî tabloyu daha karmaşık hale getiriyor. Üç Pakistan vatandaşının ölmesi, Suudi Arabistan bağlantısı iddiası ve saldırının Babülmendep gibi kritik bir ticaret yolunda gerçekleşmesi ise olayın sadece bir mürettebat kaybı olarak kalmasını zorlaştırıyor.

Şimdilik bilinen tablo şu: Pakistan saldırıyı resmen kınadı, Suudi Arabistan ve Yemen ile koordinasyon başlattı ve deniz güvenliği ortaklarına yardım etmeye hazır olduğunu ilan etti. Türkiye veya Suudi Arabistan’dan Tihamah saldırısının Mekke Anlaşması kapsamında ortak bir karşılık doğuracağına ilişkin resmî açıklama gelmedi. Yeni paktın gerçek çalışma biçimi, tarafların bundan sonra atacağı adımlarla daha net görülecek.

Transit Haber, anlaşmanın imzalanmasının ardından Mekke Anlaşması’nın yanıt bekleyen altı kritik sorusunu, Husi saldırıları karşısında üç ülkenin ne yapabileceğini ve üç ülkenin askerî kapasitesini ayrı dosyalarda incelemişti.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Dünya basınında Türkiye Suudi Arabistan Pakistan savunma anlaşması: Hindistan ateş püskürdü

İran Mekke Anlaşması’ndan endişe duymadığını söylese de birkaç çatlak ses çıktı

Mekke Anlaşması’na imza atan 3 ülke yan yana kondu: 1,4 milyon asker, 6 bin tank

Türk basını Mekke Anlaşması’nı nasıl gördü? 6 soru cevapsız kaldı