Fas, Ceuta’daki göçmenlerin geri dönüşünde iş birliği sözü verdi

Fas Dışişleri Bakanı Nasser Bourita, 24 Eylül 2026’da New York’ta İspanyol mevkidaşı José Manuel Albares ile görüştü. Görüşmenin gündeminde, temmuz sonunda sınırı geçerek Ceuta’ya ulaşan ve hâlen kentte bulunan kişilerin geri dönüşü vardı. EFE’nin İspanya Dışişleri kaynaklarından aktardığı açıklamaya göre Fas, uluslararası koruma hakkı bulunmayan kişilerin geri dönüşünde iş birliği yapma iradesini yineledi. Hangi kişilerin ne zaman gönderileceğine ilişkin ortak bir takvim açıklanmadı.

18 Eylül’deki Ceuta göçmen nakli sırasında yaşanan gerginlikten sonra Madrid yönetimi geçici kabul alanlarını genişletmişti. Limana taşınan yaklaşık 1.700 kişi için açılan tesis ilk gün kapasitesini doldurdu. Kentteki barınma, kimlik tespiti ve geri dönüş işlemleri sürerken dışişleri bakanlarının görüşmesi, sınırın Fas tarafıyla yürütülen diplomatik temasları yeniden gündeme getirdi. RTVE’nin 24 Eylül haberinde de görüşmenin temmuz sonundaki kitlesel sınır geçişlerinden sonra iki bakanın ilk yüz yüze teması olduğu kaydedildi.

Fas geri dönüşlerde hangi taahhüdü verdi?

İspanya Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre Bourita, koruma hakkı bulunmayan kişilerin mümkün olan en kısa zamanda geri dönüşü konusunda iş birliği yapacağını bildirdi. Görüşmede yeni bir toplu sınır dışı kararı, çocukları kapsayan otomatik bir iade anlaşması veya herkese uygulanacak kesin bir tarih açıklanmadı. Europa Press’in toplantı sonrasında aktardığı bilgiler, bakanların temmuz sonunda ülkeye giren ve Ceuta’da kalan kişilerin geri dönüşünü görüştüğünü aktarıyor. İspanya makamları her dosya için yürürlükteki göç ve koruma hükümlerini uygulamak zorunda.

İki bakan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulundukları New York’ta görüştü. Görüşmeden önce Madrid, 23 Eylül’de Fas’taki seçim günü nedeniyle sosyal medyada yayılan yeni kitlesel geçiş çağrılarına karşı sınırdaki güvenliği artırmıştı. Yeni görüşme hakkında paylaşılan açıklamalarda, bir sonraki diplomatik toplantının tarihi veya somut sınır işlemi takvimi yer almadı. İspanya Dışişleri Bakanlığının Ceuta’ya yönelik önceki resmî açıklaması, geri dönüşlerin diplomatik iş birliğiyle yürütülmesini ve yanlış bilgilendirmeyle mücadeleyi temel çalışma alanları arasında sayıyor.

Hükümetin 22 Eylül raporundaki rakamlar

İspanya hükümetinin 22 Eylül tarihli resmî durum raporuna göre kentte kimlikleri tespit edilmiş refakatsiz çocuk sayısı 2.321’e yükseldi. Önceki haftanın verisi 2.048 idi. Aynı raporda temmuz sonundan sonra gönüllü olarak Fas’a dönen kişi sayısı 6.791, idari sınır dışı işlemi tamamlanan kişi sayısı 318 olarak kayda geçti. Yetişkinler için ön inceleme sayısı 2.546’ya ulaştı. Rakamların tamamı, dışişleri bakanları henüz görüşmeden önceki 22 Eylül tarihli resmî rapora ait.

Ceuta’daki kabul tesislerine 18 Eylül’de taşınanların sayısı ile hâlen kentte bulunanların toplamı farklı veriler. Limandaki yeni barınma alanı daha önce sokaklarda ve sahillerde kalan kişileri yerleştirmeye yönelikti. Kişilerin geçici tesise alınması hukuki statülerinin belirlendiği veya geri dönüşlerinin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Hükümetin durum raporu ayrıca kabul kapasitesinin artırılması, kadın ve çocuklara ayrı barınma sağlanması ve kayıt işlemlerinin hızlandırılması için yürütülen çalışmaları sıralıyor.

Çocuklar için geri dönüş süreci nasıl işleyecek?

Refakatsiz çocuklarla ilgili işlemlerde aile birleşimi olanağı, temsil hakkı ve bireysel koruma koşulları için dosya bazında işlem yürütülüyor. İspanya Gençlik ve Çocuk Bakanlığının 11 Eylül açıklamasında her kararda çocuğun üstün yararının ve haklarının korunması gerektiği vurgulandı. Çocukların ailelerine ulaşılması ve temsilcileriyle görüşülmesi tamamlanmadan toplu geri gönderme işlemi yapılabileceğine ilişkin yeni bir karar yayımlanmadı.

Kent yönetiminin sorumluluğundaki çocuk koruma merkezleri ile İspanya hükümetinin yetişkinler için açtığı geçici alanlar birbirinden ayrı işliyor. Yeni alanlara aktarılan çocukların dosyaları, ailelerine kavuşma veya ülke içinde koruma altında kalma olasılıkları için ayrı işlem yapılıyor. Bakanlık ve Başsavcılık arasındaki ortak görüşme notu çocukların haklarını koruma yükümlülüğünün ülkeye giriş şekline bağlı olmadığını ortaya koyuyor. Aile birleşimi kararı çıkmış dosyalarla incelemesi devam eden dosyalar aynı işlem aşamasında bulunmuyor.

Liman naklinin ardından kentteki barınma düzeni

18 Eylül sabahı Benítez ve El Trampolín plajlarından limandaki geçici merkeze götürülen kalabalık sırasında güvenlik kordonu kısa süreli olarak aşıldı ve polis havaya uyarı ateşi açtı. Aynı günkü olaylar 18 Eylül tarihli Ceuta göçmen nakli kayıtlarında kaydedilmişti. Aynı gün 1.700 kişilik alanın dolması üzerine yetkililer kentte ek geçici barınma yerleri için çalışma yürüttü. Başvuru ve geri dönüş dosyaları, taşınma operasyonundan bağımsız olarak ilgili makamların önünde bulunuyor.

Fas sınırındaki kara geçişi nedeniyle geri dönüşler iki devletin idari iş birliğini gerektiriyor. İspanya, kentten anakaraya hava ve deniz yoluyla giden yolcular için ayrıca Schengen çıkış kontrolü uyguluyor. İspanya Dışişleri Bakanlığının sınır rejimine ilişkin açıklamasında Ceuta ve Melilla’dan anakaraya geçişte ikinci bir kontrol bulunduğu anlatılıyor. 24 Eylül’deki diplomatik temasın bu yolcu kontrol rejimini değiştirdiği yönünde bir karar açıklanmadı.

Ceuta’daki önceki gelişmeler

Transit Haber, ağustos ayında Ceuta’daki yönetimin tek komuta düzenine alınmasını; 22 Eylül’de ise limandaki saldırı ve bakan ziyaretini aktardı. Ceuta’daki refakatsiz çocukların yerleştirilmesine ilişkin önceki plan da ayrı dosyada bulunuyor. 24 Eylül görüşmesi, sınırdaki güvenlik önlemlerinin yanı sıra geri dönüş ve çocuk koruma dosyalarında yürütülen diplomatik temasların güncel safhasını oluşturuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Avrupa’da gıda fiyatları: Türkiye’deki artış inanılmaz! Avrupa ortalamasının 9 katı!

Antalya COP31’de Hindistan ile AB arasında kriz yaşanması bekleniyor

Rum vekil Türkiye için “stratejik ortak”diyen Marta Kos’u hedef aldı

Polonya Anayasa Mahkemesi için uzlaşma çağrısı: ECFR’den yeniden kuruluş önerisi