Likud seçimlerin çalındığını öne sürdü, polis kanıt bulamadı: Katar tartışması da sürüyor

İsrail’de seçim hilesi iddiası, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisinin 28 Ekim’de Arap partilerini hedef alan açıklamasıyla yeni bir aşamaya geçti.

Parti oy satın alma ve sandıklarda usulsüzlük yapıldığını ileri sürdü. İsrail polisinin 29 Ekim sabahı basına ilettiği değerlendirmeye göre bu geniş kapsamlı seçim hilesi iddiasını destekleyen soruşturma ya da istihbarat bulgusu bulunmuyor.

Likud’un açıklaması, 27 Ekim parlamento seçimlerinde Arap seçmenlerin katılımının yükselmesi ve Ra’am ile Birleşik Liste için toplam 19 sandalye hesaplanmasının ardından yayımlandı. 29 Ekim sabahı açıklanan kısmi sonuçlarda Netanyahu’nun sağ ve dinî partilerden oluşan bloğu 53, Gadi Eisenkot çevresindeki ittifak 48 sandalye düzeyinde kaldı. Knesset’te 61 sandalye çoğunluk için yeterli. Bu sayılar oy sayımı tamamlanana kadar değişebilir.

Seçim Komitesinin gündeminde partilerin usulsüzlük başvuruları ve yabancı kaynaklı finansmana ilişkin ayrı bir dosya bulunuyor. Komite, yabancı finansmanla ilgili iddiayı iç güvenlik kurumu Şin Bet’e iletti.

Associated Press’in 29 Ekim haberinde bu ikinci başvurudaki ülke ve finansman kaynağı açıklanmadı. Netanyahu’nun Katar’a yönelttiği kamuoyu etkileme suçlamaları ise eylül ayında Birleşmiş Milletler kürsüsünde gündeme gelmişti.

Likud seçim hilesi iddiası için hangi olayları sıraladı?

The Times of Israel’ın 28 Ekim saat 17.57’de aktardığı Likud açıklaması, Arap partilerinin oyları satın aldığı, seçim görevlilerine tehdit yönelttiği, sahte belge ve yasak seçmen mobilizasyon yazılımı kullandığı iddialarını içeriyor. Parti, bazı sandıklarda zarf sayılarıyla seçmen kayıtları arasında fark bulunduğunu, aynı kişinin birden fazla oy kullandığını ve oy verme bölmesine birden çok kişinin girdiğini de ileri sürdü.

Likud, polis, iç istihbarat kurumu Şin Bet ve Merkez Seçim Komitesine yüzlerce tanıklık ile materyal sunduğunu bildirdi. Ynet’in yayımladığı parti açıklamasında para içeren zarflar ve Ra’am oy pusulaları da iddialar arasında sayıldı. Başvuru, yetkili kurumların sandık bazında inceleme yapması talebiyle duyuruldu.

Ynet’in ayrı haberinde güneydeki Bedevi topluluklarından üç kişinin seçmenlere para verme şüphesiyle gözaltına alındığı bilgisi de bulunuyor. Şüphelilerin avukatları suçlamalara karşı çıktı; bir kişi mahkeme kararıyla serbest bırakıldı. Söz konusu adli dosya ile Likud’un ülke çapındaki seçim sonuçlarına ilişkin suçlaması farklı incelemeler olarak ilerliyor.

İsrail polisi seçim hilesi iddiası hakkında ne söyledi?

29 Ekim’de Ynet’in yayımladığı polis açıklamasında, seçim gününün önceki seçimlere kıyasla az sayıda olağan dışı olayla geçtiği ve Likud’un seçim hilesi iddiası için araştırma veya istihbarat desteği bulunmadığı belirtildi. Bu değerlendirme, polis tarafından partinin başvurusuna verilen yanıt niteliğinde.

Merkez Seçim Komitesi ise 28 Ekim’de her seçimde yürütülen usulsüzlük izleme ve itiraz değerlendirme sürecinin devam ettiğini bildirdi. Komite, sandık sonuçlarına yönelik itirazlar ile seçim dürüstlüğüne ilişkin şikâyetleri olağan inceleme usulünde ele alacağını açıkladı.

Partinin seçim hilesi iddiası, 28 Ekim’de yayımlanan Transit Haber’in kısmi seçim sonuçları haberindeki aritmetik nedeniyle ayrıca siyasi tartışma yarattı. 53 sandalyeli Netanyahu bloğu hükümet kurmak için sekiz üyeye daha ihtiyaç duyuyor. Eisenkot’un 48 sandalyesi ile Arap partilerinin 19 sandalyesi birlikte 67’ye ulaşıyor; hükümet için partilerin siyasi anlaşması gerekiyor.

Yabancı finansman incelemesinde Katar adı geçti mi?

Associated Press, 29 Ekim tarihli araştırmasında Merkez Seçim Komitesinin İsrail aleyhindeki yabancı finansmana ilişkin adı açıklanmayan bir başvuruyu Şin Bet’e gönderdiğini bildirdi. Haberde başvurunun parasal büyüklüğü, incelemeye konu kişi ve ülke veya henüz tamamlanmış bir soruşturma sonucu açıklanmadı. Şin Bet’in inceleme talebi, komitenin yürüttüğü usule ilişkin mevcut bilgi.

Netanyahu’nun Katar hakkında daha önce kayda geçen açıklaması başka bir alana ilişkin. 24 Eylül’deki Birleşmiş Milletler konuşmasında Başbakan, Katar’ın Amerikan üniversitelerine ve bazı medya kuruluşlarına kaynak aktararak İsrail aleyhindeki kamuoyunu etkilediğini savundu.

Katar’ın ABD üniversiteleri üzerinden gençleri etkilemeye çalıştığı suçlamasını da bu konuşmada dile getirdi.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, 25 Eylül’de aktarılan resmî yanıtında Netanyahu’nun kamuoyunu etkileme kampanyası suçlamasını reddetti. The Peninsula’nın yayımladığı Bakanlık sözcüsü beyanında Katar yönetimi üniversitelere sağladığı finansmanın Doha’daki eğitim faaliyetlerine yönelik olduğunu ve kamuoyu görüşlerinin bölgedeki gelişmelerden kaynaklandığını savundu. Doha’nın yanıtı da Netanyahu’nun eylül ayındaki konuşmasına verildi. Transit Haber’in eylül ayındaki Netanyahu–Katar haberinde Birleşmiş Milletler’deki suçlama ve Doha’nın yanıtı bulunuyor. 29 Ekim seçim sürecindeki yabancı finansman incelemesinde ilgili ülkenin adı kamuya açıklanmadı.

Seçim hilesi tartışması hükümet görüşmelerini nasıl etkiliyor?

29 Ekim sabahı oy sayımı 5 milyon 224 bin 730 oy düzeyine ulaşırken blokların geçici sandalye hesabı 53, 48 ve 19 olarak kaldı. Seçim Komitesinin resmî sonuç portalı sayımın dayandığı kurumsal kayıt. Askerlerin, diplomatların ve başka özel seçmen gruplarının çift zarflı oyları ayrıca işleniyor. Nihai sonuç takviminde 4 Kasım tarihi bulunuyor.

Birleşik Liste lideri Yousef Jabareen, seçim sonrasında Netanyahu hükümetini değiştirmek isteyen partilere görüşme çağrısı yaptı. Transit Haber’in üç hükümet senaryosu haberinde Arap partilerinin desteğiyle muhalefet hükümeti, geniş birlik koalisyonu ve yeniden seçim olasılığı tartışılıyor. Avigdor Liberman’ın Arap partilerinin dış desteğine karşı yaklaşımı, ilk seçenekte görüşmelerin henüz anlaşmaya dönüşmemesinin gerekçelerinden biri.

Koalisyon görüşmelerini yürütecek partiler, seçim sonuçları kesinleştikten sonra Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un istişarelerine katılacak. Netanyahu’nun partisi hem sandık şikâyetlerinin incelenmesini talep ediyor hem de Arap partilerinin siyasi rolüne karşı çıkıyor. Merkez Seçim Komitesinin başvurulara ilişkin işlemleri ile hükümet kurma görüşmeleri ayrı takvimlerde ilerliyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İsrail seçimlerinde yaklaşık 600 bin çift zarf en son sayılacak: Sandalyeler son anda değişebilir

İsrail seçimleri: Çoğunluk çıkmadı, hükümet için üç yol var

İsrail’de İran operasyonu tartışması: Genelkurmay Başkanı’nın imza istediği iddiası