Güney Kore’deki ABD askerleri Tayvan krizinde kullanılabilir mi?

Güney Kore’deki ABD askerleri için Tayvan Boğazı çevresinde çıkabilecek bir kriz sırasında hangi görevlerin verilebileceği, Washington ile Seul’ün askerî yetki tartışmasının merkezinde. Lowy Institute’un The Interpreter yayınında 29 Ekim 2026’da yayımlanan analizinde akademisyen Kuyoun Chung, Güney Kore’nin savaş zamanı operasyonel kontrolü devralma isteğiyle ABD’nin bölgesel hareket serbestisini karşılaştırdı. Chung’a göre iki müttefik aynı komuta değişikliğine farklı askerî ihtiyaçlarla yaklaşıyor. Seul yönetimi Kuzey Kore’ye karşı ortak savunmada daha fazla karar yetkisi isterken Washington, Kore Yarımadası’nda konuşlandırdığı kuvvetleri Hint-Pasifik’teki başka görevler için kullanabilme seçeneğini korumayı amaçlıyor. Chung, bu farklı hedefleri 29 Ekim tarihli analizinde karşılaştırıyor. Tayvan üzerinden yürütülen tartışma, iki ülkenin askerî komuta düzeninin kapsamına ve Güney Kore topraklarındaki Amerikan üslerinin olası bölgesel görevlerine dayanıyor.

Güney Kore'deki ABD askerleri için yeni görev tartışması nasıl başladı?

ABD 8. Ordu Komutanı Korgeneral Joseph Hilbert, South China Morning Post’un 21 Ekim tarihli e-posta söyleşisinde, askerlerin yalnız Kore Yarımadası’ndaki tehditlere odaklanmasının sorumsuzluk olacağını söyledi. Hilbert, Amerikan ordusunun ulusal komuta makamının verdiği görevler için başka bölgelerde de konuşlanmaya hazır olması gerektiğini anlattı. Birliklerin Güney Kore’de bulunmasını, bölge dışındaki görevleri yerine getirmelerine engel olarak değerlendirmedi.

Yonhap’ın 22 Ekim’de aktardığı açıklamalar, Hilbert’in sözlerinin Güney Kore’de ‘stratejik esneklik’ başlığı altında tartışıldığını gösterdi. Chung, geçmiş örnek olarak 2004’te Güney Kore’den yaklaşık 3.600 Amerikan askerinin Irak’a kaydırılmasını hatırlatıyor.

Eylül ayında Kuzey Kore’nin yaptığı ayrı bir açıklama da aynı bölgesel görev tartışmasına değiniyordu. Transit Haber’in 26 Eylül tarihli dosyasında, Pyongyang’ın Güney Kore’nin ABD öncülüğündeki askerî faaliyetlerde merkezî üs hâline gelmesine yönelik koşullu tehdidi aktarılmıştı. Chung’ın yeni yazısı ise ABD ile Güney Kore’nin birbirinden farklı komuta hedeflerini ele alıyor.

OPCON devri hangi askerî komutayı kapsıyor?

OPCON, operasyonel kontrolün İngilizce kısaltması. Güney Kore, kendi birliklerinin barış zamanı operasyonel kontrolünü 1994’te geri aldı; savaş zamanı ortak kuvvet komuta düzeni ise Amerika Birleşik Devletleri öncülüğündeki yapıda kaldı. Yonhap’ın 14 Haziran tarihli haberinde, savaş zamanı kontrol devrinin yeni Güney Kore öncülüğündeki birleşik kuvvet komutanlığı için hazırlanan üç aşamalı askerî değerlendirmeye bağlı olduğu anlatıldı.

ABD ve Güney Kore savunma bakanlarının 14 Kasım 2025’te yayımlanan 57. Güvenlik İstişare Toplantısı ortak bildirisinin beşinci maddesi, devirden önce karşılıklı kabul edilmiş yeterlilik koşullarının karşılanmasını öngörüyor. Bakanlar 2026’da gelecekteki birleşik kuvvet komutanlığının tam operasyonel yeterliliğinin sertifikalandırılması için çalışma yürütülmesi konusunda uzlaşmıştı. Bakanlar ayrıca ABD’nin Güney Kore’ye genişletilmiş caydırıcılık desteğini sürdüreceğini bildirdi.

Chung’ın değerlendirdiği sınır, Güney Kore’deki ABD askerleri açısından iki ayrı komuta ilişkisinin aynı yetki altında toplanmaması. Ortak kuvvetlerdeki devir, Kore Yarımadası savunmasında Güney Kore ordusunun komuta rolünü artıracak; Amerikan birliklerinin bağımsız görevleri ise Washington’ın ulusal komuta zincirinde kalacak. Akademisyen, Amerikan üslerinden yürütülecek bölgesel faaliyetlerde Seul’ün söz sahibi olabilmesi için istişare usullerinin belirlenmesini öneriyor.

Tayvan krizi Güney Kore ile ABD arasındaki planlamayı nasıl etkileyebilir?

Tayvan Boğazı’ndaki olası bir çatışmada Güney Kore’deki ABD askerleri için iki güvenlik sorunu bulunuyor. İlkinde Washington, Amerikan kuvvetlerini Çin’le rekabetin yoğunlaştığı farklı görev alanlarına kaydırabilir. İkincisinde Seul, Kuzey Kore’ye karşı savunma hazırlıkları için Amerikan istihbarat, füze savunması, lojistik ve nükleer caydırıcılık desteğini sürdürmek istiyor. Yazar, Seul’ün bu desteklerden yararlanırken bölgesel krize kendi toprakları üzerinden dâhil edilme olasılığından da kaygı duyduğunu belirtiyor.

Tayvan Boğazı’nın güvenliği 2025’teki ortak savunma bildirisinin 13. maddesinde de yer aldı. İki bakan, Boğaz’da barış ve istikrarın korunmasını ve sorunların barışçıl çözümünü desteklediklerini kaydetti.

Çin’in olası Tayvan hamlelerini ele alan başka bir Lowy Institute analizinin Transit Haber’deki incelemesinde, deniz ablukası yerine sahil güvenlik ve gümrük kontrollerine dayalı karantina senaryosu aktarılmıştı. Chung’ın 29 Ekim değerlendirmesi farklı bir soruya, böyle bir kriz karşısında Güney Kore’de konuşlanmış Amerikan kuvvetlerinin görev ve komuta ilişkilerine odaklanıyor.

Washington ve Seul savaş zamanı komuta devrinde nerede ayrışıyor?

Yonhap’ın 28 Ekim’de yayımladığı habere göre ABD yönetiminden bir yetkili, savaş zamanı operasyonel kontrolün ancak üzerinde uzlaşılan koşullar yerine getirildiğinde devredileceğini söyledi. Güney Kore Savunma Bakanı Kang Shin-chul ise 26 Ekim’de parlamentodaki denetim oturumunda iki ülkenin devir için bir hedef yıl belirleme konusunda yakın temas yürüttüğünü açıklamıştı. Böylece gündemde hem askerî yeterlilik koşulları hem de siyasi takvim bulunuyor.

Ocak ayında yayımlanan Amerikan Ulusal Savunma Stratejisi’ne ilişkin Yonhap’ın 24 Ocak haberinde, Güney Kore’nin Kuzey Kore’yi caydırmada birincil sorumluluğu üstlenmesine ilişkin Pentagon yaklaşımı aktarılmıştı. Stratejide ABD desteği ‘kritik ancak daha sınırlı’ olarak tanımlanıyor. Habere göre belge, Kore’deki Amerikan askerî duruşunun yenilenmesini Washington’ın Çin’e yönelik Hint-Pasifik öncelikleriyle birlikte değerlendiriyor.

İki yönetimin hedeflerini Chung bu stratejik değişim üzerinden okuyor. Seul açısından komuta devri, Kore Yarımadası’nın savunulmasında Güney Kore’nin liderliğini artıracak. Washington açısından aynı düzen, Amerikan birliklerinin bölgesel görevleri için daha geniş planlama alanı oluşturabilir. Yazar, bu farklı amaçların ortak bir kurumsal takvim içinde ilerlediğini, fakat ülkedeki Amerikan kuvvetlerinin bağımsız operasyonlarına ilişkin istişare konusunun ayrıca ele alınacağını değerlendiriyor.

Güney Kore'deki ABD askerleri hangi kararlara bağlı hareket ediyor?

Hilbert, Amerikan ordusunun ülke dışındaki görevlerinde ulusal komuta makamının emirleriyle hareket ettiğini anlattı. Chung ise Seul’ün ABD birliklerinin olası Tayvan görevlerine ilişkin siyasi ve güvenlik kaygılarını müttefikler arasında daha açık bir istişare mekanizmasıyla ele almasını öneriyor. Özellikle Güney Kore topraklarındaki üslerin, hava sahasının ve lojistik imkânların bölgesel krizlerde nasıl kullanılacağına ilişkin ortak beklentilerin belirlenmesini istiyor.

Kuzey Kore’nin Tayvan’a yönelik Amerikan askerî desteği hakkındaki açıklamaları da bu tartışmanın bölgesel arka planını oluşturuyor. Transit Haber’in 8 Ekim tarihli Tayvan F-16 dosyasında, Pyongyang’ın ABD’ye Çin’le doğrudan karşı karşıya gelmenin sonuçlarına ilişkin mesajı aktarılmıştı. Güney Kore’deki ABD askerleri üzerine yeni tartışmada ise somut konu, müttefiklerin Kore Yarımadası savunması ile diğer Hint-Pasifik görevleri arasındaki komuta ve istişare düzeni.

Son bölümde Chung, Güney Kore’deki ABD askerleri konusunda Seul’ün Amerikan birliklerinin bölgesel görevlerine ilişkin önceden açık istişare kuralları oluşturmasını ve Kuzey Kore’ye karşı savunmada gereken Amerikan kapasitesinin korunması konusunda güvence aramasını öneriyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Pentagon, ABD üslerine dış destek olmadan 90 günlük bağımsız çalışabilme hedefi koydu

Arap araştırmacı Körfez’e Türkiye ve Pakistan’la savunma işbirliği önerdi

Vance İran’a mektup gönderdi: Görüşmeler için Türkiye ve Katar masada

İsrailli araştırmacı Mekke Anlaşması’nı sorguladı: Türkiye ve Katar örneğini verdi