Meksikalı yazardan çok ilginç bir Türkiye yazısı: Mekke Anlaşması için hem övdü hem de uyardı

Mekke Anlaşması ile NATO üyeliğini ele alan COMEXI yazarı Carlos Alejandro Cordero García, Türkiye’nin bölgeler arasında köprü kurabildiğini, krizlerde ise kırılganlık yaşayabileceğini savundu.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

Mekke Anlaşması ile Türkiye’nin NATO üyeliğini birlikte değerlendiren Meksikalı yazar Carlos Alejandro Cordero García, Ankara’nın Avrupa ve Orta Doğu arasında diplomatik temas kurabilme kapasitesini ele aldı. Meksika Dış İlişkiler Konseyi COMEXI’nin 9 Kasım 2026’da yayımladığı analizde Cordero García, bu konumun Türkiye’ye işbirliği alanı açtığını, bölgesel krizlerde ise kırılganlık yaratabileceğini savundu. Yazısında 23 Ekim’de İstanbul’da yapılan dışişleri bakanları toplantısına da yer verdi.

İspanyolca yayımlanan ‘Turquía: puente intrarregional y autoconciencia geopolítica’ başlıklı makalede, Türkiye’nin NATO üzerinden Akdeniz ve Atlantik güvenliğiyle kurduğu ilişkinin Suudi Arabistan ve Pakistan’la savunma işbirliği sayesinde Orta Doğu’ya uzandığı görüşü işleniyor. Cordero García, iki güvenlik çevresi arasında kurulabilecek diyaloğun bölgesel çatışmaların hafifletilmesine katkı sağlayabileceğini düşünüyor.

Mekke Anlaşması ve NATO ilişkisini nasıl değerlendirdi?

Cordero García’ya göre Türkiye’nin dış politika seçenekleri, Avrupa ile Asya arasında, Orta Doğu’ya yakın konumundan etkileniyor. Yazar, Ukrayna’daki savaş ile Orta Doğu’daki çatışmaları Ankara’nın karşı karşıya bulunduğu iki temel güvenlik başlığı olarak ele alıyor. Bölgesel savunma ortaklıklarını artırmayı, Türkiye’nin komşularıyla müzakere yürütme kapasitesiyle birlikte değerlendiriyor.

Analizde öne sürülen yaklaşım, NATO üyeliği ve Suudi Arabistan-Pakistan ortaklığı üzerinden şekilleniyor. Türkiye, NATO’ya 1952’de katıldı. İttifakın kuruluş antlaşmasındaki 5. madde, üye ülkelere yönelen silahlı saldırı durumunda ortak savunma ilkesini düzenliyor. NATO’nun resmî tarihçesi, Türkiye’nin üyeliğini ittifakın güneydoğu kanadındaki konumu ve savunma kapasitesiyle ilişkilendiriyor.

Üç ülkenin oluşturduğu Mekke Anlaşması, 7 Ağustos 2026’da imzalandı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, 31 Ağustos’ta İstanbul’da anlaşmanın stratejik siyaset ve savunma komitesinin ilk toplantısını yaptı. İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerin haber ajanslarının oluşturduğu UNA’nın yayımladığı ortak açıklamaya göre taraflar savunma sanayii işbirliğini ve ortak üretimi geliştirmeyi, bilgi paylaşımını artırmayı kararlaştırdı.

İlk komite toplantısında ortak çalışmalar için Suudi Arabistan’da bir sekreterya kurulması da kararlaştırıldı. Bu karar, savunma işbirliğine yönelik kurumsal yapının oluşturulmasını kapsıyor.

İstanbul’da 23 Ekim’de hangi ülkeler bir araya geldi?

Türkiye’nin Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 23 Ekim 2026’da İstanbul’da Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan mevkidaşlarının katıldığı R4 toplantısına ev sahipliği yaptı. Aynı gün Fransa, Almanya, Birleşik Krallık ve İtalya dışişleri bakanları da görüşmelere katıldı. Türkiye Dışişleri Bakanlığının yayımladığı ortak açıklama, sekiz ülkenin gündemini ayrıntılı biçimde kaydediyor.

Açıklamaya göre bakanlar, ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışmayı, İsrail-Filistin meselesini, Husilerin Suudi Arabistan ve Yemen hükümetine yönelik saldırılarını görüştü. Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki gerilim ile Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği de gündemdeydi. Taraflar, bölgesel krizlerin diplomasi ve müzakere yoluyla ele alınmasına ilişkin ortak tutum bildirdi.

Bakanların yayımladığı metinde toplantı formatıyla diyaloğun sürdürülmesi kararlaştırıldı. Transit Haber’in 23 Ekim İstanbul görüşmelerine ilişkin haberi, katılımcı ülkelerin aynı gün duyurduğu gündem ve ortak mesajları aktarmıştı. Cordero García ise bu toplantıyı Ankara’nın Avrupa ile bölgedeki ülkeler arasında temas sağlayabilmesinin örneği olarak kullanıyor.

Meclis Mekke Anlaşması hakkında hangi kararı aldı?

Savunma anlaşmasının Türkiye’deki onay sürecinde 5 Kasım’da yeni bir aşamaya geçildi. TBMM’nin resmî kanun kaydına göre 7597 numaralı ‘Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun’, 5 Kasım 2026’da kabul edildi. Kayıtta kanunun 6 Kasım’da Cumhurbaşkanlığına gönderildiği bilgisi bulunuyor.

TBMM’ye 21 Ekim’de sunulan teklifin gerekçesinde, kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi, silahlı kuvvetler arasında koordinasyon ve savunma sanayiindeki işbirliği hedefleri sıralanıyor. Komisyon raporu 27 Ekim’de hazırlandı. 4 Kasım’da Genel Kurul teklifin ilk maddesini kabul etti; milletvekilleri anlaşmanın kapsamına ilişkin görüşlerini açıkladı.

5 Kasım’daki oylamada teklif 279 kabul ve 119 ret oyuyla geçti. TBMM’nin görüşme özetine göre AK Parti milletvekili Ziya Altunyaldız, anlaşmanın bölgesel güvenlik işbirliğini genişletmeyi amaçladığını söyledi. CHP milletvekili Mehmet Güzelmansur ise Türkiye’nin diğer uluslararası yükümlülükleriyle çelişki doğmaması için anlaşmanın uygulanmasında açık kurallar bulunmasını istedi.

UNA’nın 6 Ekim’de yayımladığı resmî açıklama, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da bir gün önce yapılan acil savunma komitesi toplantısını aktarıyor. Üç ülke, Suudi Arabistan’a yönelen saldırılar ve bölgesel güvenliği görüştü. Komite, Pakistanlı emekli Korgeneral Noman Mahmood’u ilk genel sekreter olarak üç yıllığına görevlendirdi. Açıklamada taraflar, anlaşma kapsamında kolektif savunma ve caydırıcılık işbirliğini sürdürme taahhütlerini yineledi.

Meksikalı yazar hangi avantajlardan ve risklerden söz ediyor?

Cordero García, Türkiye’nin bölgeler arasında ticari ve diplomatik bağlantı kurabilmesini avantaj olarak görüyor. Ona göre aynı coğrafi konum, yakın çevredeki savaşlar nedeniyle ülkenin güvenliğini farklı krizlere açık hâle getirebilir. Yazar, İkinci Dünya Savaşı sonrasında birçok devletin jeopolitik yaklaşımı değişen güvenlik koşullarına yanıt vermek için kullandığını hatırlatıyor. Türkiye’nin konumuna ilişkin değerlendirmesini de bu tarihsel çerçevede sunuyor.

NATO ile Mekke Anlaşması tarafları arasında Türkiye’nin kolaylaştırabileceği görüşmeleri Cordero García, bölgesel gerginliklerin azaltılması için bir diplomatik seçenek olarak değerlendiriyor. Yazarın işbirliği ve diyaloğa ilişkin görüşleri, NATO ile Suudi Arabistan-Pakistan savunma ortaklığının farklı coğrafi kapsamlardaki güvenlik gündemleriyle ilgili.

Türkiye’nin bölgeler arasında bağlantı kurmasını tarihsel deneyimiyle ilişkilendiren Cordero García, bu yaklaşımı “jeopolitik öz farkındalık” olarak adlandırıyor. Yazar, Türkiye’nin coğrafi konumunu diplomatik işbirliği için kullanabilmesini bu tanımın bir parçası olarak görüyor.

Meksikalı yazarın Türkiye yazısının tamamı

“Avrupa, Asya ve Orta Doğu’nun kesişme noktasında yer alan Türkiye, jeopolitik konumundan kaynaklanan önemli zorluklarla karşı karşıyadır. Ukrayna ve Orta Doğu olmak üzere iki aktif savaş bölgesinin ortasında yer alan Türkiye, seçeneklerini değerlendirirken ve uluslararası ittifaklar kurarken karmaşık zorluklarla yüzleşmek zorundadır.

Son aylarda Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ile Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın geliştirilmesine öncülük ederek dünyayı şaşırttı. Bu anlaşmayla Türkiye, güvenlik ittifakları ağını genişletti. Bu ağ artık sadece NATO aracılığıyla Akdeniz ve Atlantik’le sınırlı kalmayıp, Orta Doğu’ya da uzanıyor.

Türkiye’nin komşularıyla müzakere etme ve anlaşmalar yapma yeteneği o kadar dikkat çekiciydi ki, 23 Ekim’de Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, Almanya, Fransa, Birleşik Krallık ve İtalya dışişleri bakanlarını İran-Irak Savaşı, Suudi Arabistan’daki Husi saldırıları ve Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı konularını görüşmek üzere ağırladı. Bu çabalar, Türkiye’nin jeopolitik konumunun ve sunduğu fırsatların giderek daha fazla farkında olduğunu göstermektedir.

Jeopolitikten bahsettiğimizde, genellikle devletlerin avantaj elde etmek ve güç biriktirmek için kullandığı bir fetih stratejisi olarak algılarız. Ancak, tarihsel bağlam her zaman stratejik bir yaklaşımın geliştirilmesini desteklemez. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana birçok devlet, krizlere ve olumsuz durumlara yanıt vermek için jeopolitiğe başvurmak zorunda kalmıştır.

Bu gerilimleri hafifletmek ve bu krizleri ele almak için jeopolitiği nasıl kullanacağını bilmek kolay bir iş değildir. Türkiye’nin Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı destekleme taahhüdü, rekabet ve yağmacılık yerine işbirliği ve diyaloğun birlikte yaşamı garanti altına almak için üstün gelmesi gereken karmaşık bir jeopolitik konumun tanınmasından kaynaklanmaktadır.

Bölgeler arasında köprü görevi görmek Türkiye’ye ticari avantajlar sağlarken, aynı konum ona karşı da çalışabilir: stratejik potansiyeli bir krizle karşı karşıya kaldığında bir kırılganlık kaynağı haline de gelebilir. Türkiye’nin NATO ve Mekke Ortak Savunma Anlaşması üyeleri arasında kolaylaştırabileceği diyalog, bölgenin barışçıl hale getirilmesine ve barışın yeniden sağlanmasına olanak tanıyacak bir güç dengesinin kurulmasına katkıda bulunmak için yapılan bir başka çabayı temsil etmektedir.

Türkiye’nin bölgedeki rolü büyük ölçüde yüksek düzeyde jeopolitik öz farkındalığıyla, ancak her şeyden önce bölgesel köprü görevi görme konusundaki tarihsel deneyiminden yararlanma yeteneğiyle açıklanabilir.”

Rasanah’ın İran ve Türkiye diplomasisine ilişkin incelemesi, Mekke Anlaşması’nı Tahran’la ilişkiler üzerinden ele almıştı. COMEXI yazarıysa NATO ile bölgesel savunma ortaklıkları arasındaki temas olasılığını tartışıyor.

Kaynaklar

  • COMEXI / Consejo Mexicano de Asuntos Internacionales — Carlos Alejandro Cordero García, Turquía: puente intrarregional y autoconciencia geopolítica, 9 Kasım 2026
  • Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı — İstanbul R4 ve Avrupa ülkeleri dışişleri bakanları ortak açıklaması, 23 Ekim 2026
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi — 7597 sayılı Kanun bilgileri ve 2/3961 numaralı kanun teklifi, Ekim-Kasım 2026
  • UNA / İslam İşbirliği Teşkilatı Haber Ajansları Birliği — Mekke Anlaşması savunma komitesi ortak açıklaması, 1 Eylül 2026
  • UNA / İslam İşbirliği Teşkilatı Haber Ajansları Birliği — Riyad acil komite toplantısı açıklaması, 6 Ekim 2026
  • NATO — Türkiye ve NATO tarihçesi; Kuzey Atlantik Antlaşması
  • Anadolu Ajansı — Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan savunma anlaşmasının TBMM kabulü, 6 Kasım 2026

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Lübnan Hizbullah’ına göre Mekke Anlaşması’yla bölgesel savaş riski azaldı

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.