Birleşik Arap Emirlikleri Mekke Anlaşması hakkında ne düşünüyor?

Mekke Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan 7597 sayılı kanun, 14 Kasım 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki ortak savunma düzenlemesinin ardından Katar’la da ayrı bir savunma anlaşması imzalandı. Peki karşı blokta yer alan Birleşik Arap Emirlikleri bu gelişmeler hakkında ne düşünüyor?

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan’la yaptığı Mekke Anlaşması için TBMM’nin kabul ettiği onay kanunu, 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. 7597 sayılı kanun, 7 Ağustos’ta imzalanan üçlü anlaşmanın onaylanmasını uygun buluyor. Birleşik Arap Emirlikleri merkezli The National gazetesi, bu adımı Türkiye ile Katar’ın 13 Kasım’da İstanbul’da imzaladığı ayrı Karşılıklı Savunma Anlaşması’yla birlikte haberleştirdi.

Resmî Gazete’nin 33430 sayılı nüshasında yayımlanan 7597 sayılı kanunun ilk maddesi, Mekke’de imzalanan metnin Türkiye tarafından onaylanmasını uygun buluyor. İkinci madde kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğini belirtiyor; üçüncü maddede yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına veriliyor. Üç maddelik onay kanunu 14 Kasım’da yürürlüğe girdi. Resmî Gazete’de yayımlanan kanun, anlaşmanın bütün hükümlerini yeniden basmıyor.

Mekke Anlaşması için TBMM’den 279 kabul, 119 ret çıktı

Üçlü savunma düzenlemesi 7 Ağustos 2026’da Mekke’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalandı. Anlaşmanın onaylanmasını uygun bulan teklif 21 Ekim’de TBMM’ye sunuldu; 27 Ekim’de Dışişleri Komisyonunda görüşüldü. Genel Kurul, 5 Kasım’daki oylamada metni 279 kabul ve 119 ret oyuyla kanunlaştırdı.

Meclis’te 2/3961 esas numarasıyla görüşülen teklif 7597 sayılı kanuna dönüştü. 14 Kasım’daki yayımından önceki görüşme ve oylama süreci Transit Haber’in Mekke Anlaşması’nın TBMM görüşmeleri haberinde ayrıntılarıyla aktarılmıştı.

Mekke Anlaşması’nın 16. maddesi, uluslararası yürürlüğe giriş için üç tarafın ulusal onay işlemlerinin tamamlanmasını ve son onay belgesinin Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Sekretaryasına teslim edilmesini öngörüyor. Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, 27 Ekim’de TBMM komisyonunda Suudi Arabistan ve Pakistan’ın kendi onay süreçlerini tamamladığını bildirmişti. Resmî Gazete’deki 7597 sayılı kanun ise Türkiye’nin onayına ilişkin yasama aşamasını belgeliyor. Son onay belgesinin sekretaryaya teslim edildiği tarih, anlaşmanın 16. maddesinde uluslararası yürürlüğün başlangıcı olarak tanımlanıyor.

Ortak savunma maddesi neyi düzenliyor?

İkinci madde, taraflardan birine yönelen dış kaynaklı silahlı saldırıyı tüm taraflara yapılmış sayıyor. Başka bir devlet veya devletler grubu tarafından düzenlenen silahlı saldırı ya da askerî saldırganlık durumunda yardım sağlanmasını öngörüyor. Taraflar yardımın türünü ve kapsamını, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkını esas alarak ihtiyaçlara ve mevcut imkânlarına göre belirleyecek.

The National’ın 14 Kasım tarihli haberinde bu düzenleme, NATO’nun 5. maddesindeki kolektif savunma ilkesiyle karşılaştırıldı. Üçlü metin ayrıca silahlı kuvvetler arasında koordinasyon, güvenli kanallardan istihbarat paylaşımı, savunma sanayisinde ortak üretim ve lojistik desteği kapsıyor. Anlaşma, Suudi Arabistan’da faaliyet gösterecek bir sekretarya ve tarafların katıldığı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kuruyor.

Üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları, bu komitenin ilk toplantısı için 31 Ağustos’ta İstanbul’da bir araya gelmişti. Dışişleri Bakanlığının o gün yayımladığı ortak açıklamada sekretaryanın Suudi Arabistan’da kurulacağı, ilk genel sekreterin üç yıllığına Pakistan’dan görevlendirileceği bildirildi. Ortak savunma düzenlemesi hakkında daha önce yayımlanan INSS kaynaklı Transit Haber incelemesi, askerî yükümlülüklere ilişkin farklı güvenlik değerlendirmelerini aktarıyordu.

Yaşar Güler, Husilerle çatışma öngörmediklerini söyledi

Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları, üçlü anlaşmanın nasıl uygulanacağı konusunda tartışmalara yol açtı. Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, 23 Ekim’de Star Haber’e verdiği mülakatta Suudi Arabistan’dan gelebilecek taleplerin gerekli yasal süreçler ve Meclis’in vereceği yetki çerçevesinde değerlendirileceğini söyledi. Olası Türk askerî desteğinin caydırıcılığı güçlendirmeye odaklanacağını belirten Güler, Husilerle çatışma öngörmediklerini açıkladı.

Bakanın 23 Ekim’deki açıklamasını The National da 14 Kasım haberinde aktardı. Üçlü anlaşmanın askerî yardım hükmüne göre, destek ihtiyacı değerlendirildikten sonra sağlanacak yardımın kapsamı taraflarca belirlenecek.

Katar’la imzalanan anlaşmanın açıklanan hükümleri farklı

İstanbul’da 13 Kasım’da yapılan Yüksek Stratejik Komite’nin 12. toplantısında Türkiye ile Katar, Karşılıklı Savunma Anlaşması imzaladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani iki ülke adına belgeyi imzaladı. İki liderin görüşmesinden sonra yayımlanan ortak bildiri, güvenlik tehditleri ile bölgesel ve küresel savunma meselelerinde istişareyi, ortak askerî tatbikatları ve personel eğitimlerini sıraladı.

Dışişleri Bakanlığının 13 Kasım tarihli ortak bildirisine göre taraflar, birini veya ikisini hedef alan dış silahlı saldırıya karşı ortak tutum geliştirmeyi hedefliyor. Aynı bildiride iki ülke, savunma sanayisindeki iş birliğini genişletmeyi ve egemenlikleriyle toprak bütünlüklerini korumayı taahhüt ediyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın imzaladığı 16 maddelik metin, üçlü ortak savunma hükümlerini içeriyor. Katar’la yapılan belge ise iki ülke arasında, 13 Kasım’da imzalanan ayrı bir metin. Mekke’deki anlaşmanın ikinci maddesi yardımın çerçevesini ve silahlı saldırı tanımını ayrıntılı biçimde düzenlerken Katar ortak bildirisinde istişare, ortak tutum, eğitim ve tatbikat başlıkları açıklanıyor.

İki belgenin yanında Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya’nın 21 Ekim’de Doha’da imzaladığı savunma sanayisi odaklı Bedir Mutabakatı da bulunuyor. Bu dört ülkeli mutabakat ortak üretim ve teknik iş birliği alanlarına odaklanıyor. Mekke Anlaşması’nın ortak savunma hükümleriyle Katar’ın ikili savunma anlaşması, taraf sayısı ve açıklanmış yükümlülükleri bakımından ayrı metinler olarak düzenlenmiş durumda.

Mekke Anlaşması’nın 16. maddesine göre ortak savunma düzenlemesi süresiz geçerli olacak; taraflardan biri, uluslararası yürürlüğe giriş tarihinden itibaren on yıl geçtikten sonra, en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilebilecek.

Kaynaklar

  • T.C. Resmî Gazete — 14 Kasım 2026, Sayı 33430, 7597 sayılı Kanun
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi — 7597 sayılı Kanun Bilgileri ve 2/3961 sayılı teklif
  • The National — Fatima Al Mahmoud, Turkey’s approval of Makkah pact takes effect as it signs separate defence agreement with Qatar, 14 Kasım 2026
  • T.C. Dışişleri Bakanlığı — Türkiye–Katar Yüksek Stratejik Komite 12. Toplantısı Ortak Bildirisi, 13 Kasım 2026
  • T.C. Dışişleri Bakanlığı — Mekke Anlaşması Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Ortak Açıklaması, 31 Ağustos 2026
  • Türkiye Cumhuriyeti İletişim Başkanlığı — Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Katar Emiri ile görüşmesine ilişkin açıklama, 13 Kasım 2026
  • TRT Haber — Mekke İttifak Anlaşması’nın tam metni ve TBMM kabulü
  • Star Haber / Nazlı Çelik — Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler röportajı, 23 Ekim 2026
  • Euronews Türkçe — Mekke Anlaşması’nın TBMM kabulü ve yürürlük hükümleri, 6 Kasım 2026

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Al Jazeera Mekke Anlaşması’nın Türkiye’yi Yemen savaşına dahil etmeye yetmeyeceğini yazdı

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.