Türk hukukçudan Schengen vizesi atağı: Türklere vizesiz Avrupa için harekete geçti — Türk vatandaşlarının Schengen vizesi sürecinde yaşadığı sorunlar yeniden tartışma konusu olurken, hukukçu Dr. Selim Sarıibrahimoğlu’nun yıllardır dile getirdiği “AB’nin Türk vatandaşlarına uyguladığı vize rejiminin hukuka aykırı olduğu” yönündeki görüşleri yeniden gündeme geldi.

Yayın tarihi: 1 Haziran 2026 14:02

Güncelleme: 2 Haziran 2026 13:41

Türk vatandaşlarının Schengen vizesi sürecinde yaşadığı sorunlar yeniden tartışma konusu olurken, hukukçu Dr. Selim Sarıibrahimoğlu’nun yıllardır dile getirdiği “AB’nin Türk vatandaşlarına uyguladığı vize rejiminin hukuka aykırı olduğu” yönündeki görüşleri de yeniden gündeme geldi. Türklere vizesi Avrupa imkânının tanınması gerektiği belirtiliyor.

Bu haberde

“Haksız vize zorunluluğu” vurgusu
“Gümrük Birliği’nin güncellenmesi tek başına yetmez”
Güncel süreçte AB Komisyonu ve OLAF başvurusu iddiası
Türklere vizesiz Avrupa için daha önce de aynı görüşleri dile getirmişti
Vize krizi hukuki zemine taşınıyor

Sarıibrahimoğlu, kendi LinkedIn hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa Birliği’nin Türk vatandaşlarına yönelik Schengen vizesi uygulamasının yalnızca teknik bir vize meselesi olmadığını belirterek, konuyu “hukuki, ekonomik ve onur meselesi” olarak nitelendirdi.

Türklere vizesi Avrupa seçeneğinin yasal hak olduğunu savunan Sarıibrahimoğlu’nun hukuki argümanının merkezinde Ankara Anlaşması, Katma Protokol ve Türkiye-AB Ortaklık Hukuku yer alıyor. Türk hukukçuya göre, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması ve devamındaki Katma Protokol, Türk vatandaşları açısından serbest dolaşım, hizmet sunumu ve yerleşme hakkı bakımından özel bir hukuki zemin oluşturuyor.

“Haksız vize zorunluluğu” vurgusu

Sarıibrahimoğlu, 2021 yılında yayımladığı “Visa Issue and Conclusion” başlıklı makalesinde de Schengen vizesi sorununu doğrudan Ankara Anlaşması ve Katma Protokol’ün ihlaliyle ilişkilendirmişti.

Makalede, Ankara Anlaşması, Katma Protokol ve 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nın yanlış uygulanmasının sonuçlarından birinin Türk vatandaşlarına yönelik “haksız vize zorunluluğu” olduğu savunuluyor.

Sarıibrahimoğlu, makalesinde Avrupa Birliği’nin temel ilkeleri arasında malların, hizmetlerin, kişilerin ve sermayenin serbest dolaşımının bulunduğunu hatırlatıyor. Ankara Anlaşması’nın 12. maddesine ve Katma Protokol’ün 36. maddesine atıf yapan Sarıibrahimoğlu, Türk işçileri bakımından serbest dolaşımın en geç 1986’ya kadar kademeli olarak gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Katma Protokol’ün 41. maddesi ise Sarıibrahimoğlu’nun değerlendirmesinde ayrı bir öneme sahip. Bu madde, tarafların hizmet sunumu ve yerleşme hakkı alanında yeni kısıtlamalar getirmemesini öngören “standstill” ilkesinin dayanağı olarak gösteriliyor. Sarıibrahimoğlu’na göre, 1973 sonrasında Türk vatandaşlarına yönelik daha ağır vize uygulamalarının getirilmesi bu hukuki çerçeveyle bağdaşmıyor.

İlgili HaberSchengen vizesinde en çok ret veren ülkeler: 17 yıldır o ülke listede 1 numara!

“Gümrük Birliği’nin güncellenmesi tek başına yetmez”

Sarıibrahimoğlu’nun 2021 tarihli değerlendirmesinde dikkat çeken bir başka başlık ise Gümrük Birliği tartışması. Türk hukukçuya göre Türkiye’nin AB ile yaşadığı sorunların çözümü yalnızca Gümrük Birliği’nin güncellenmesiyle sınırlı tutulamaz.

Sarıibrahimoğlu, AB’nin öncelikle Ankara Anlaşması ve kurucu anlaşmalardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini savunuyor. Bu çerçevede, geçmişteki ihlallerin sonuçlarının ortadan kaldırılması ve doğan zararların telafi edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Bu yaklaşım, Schengen vizesi meselesini yalnızca konsolosluk randevuları, ret oranları veya evrak yükü bağlamında değil; Türkiye-AB ortaklık hukukunun uygulanması açısından ele alıyor.

Güncel süreçte AB Komisyonu ve OLAF başvurusu iddiası

Son günlerde Türk basınına yansıyan haberlere göre Sarıibrahimoğlu, Schengen vizesi ve Gümrük Birliği başlıklarında Avrupa Komisyonu’na yönelik hukuki girişimde bulundu. Haberlere göre süreçte Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e hukuki ihtar gönderildiği ve AB’nin yolsuzluk ve usulsüzlüklerle mücadele kurumu OLAF’a başvuru yapıldığı belirtildi.

Bu haberlerde, söz konusu başvurunun kabul edilmesi halinde sürecin tazminat davası gibi yeni hukuki aşamalara taşınabileceği ifade edildi.

Ancak mevcut aşamada kesinleşmiş bir mahkeme kararı ya da açılmış nihai bir dava sürecinden ziyade, hukuki ihtar ve başvuru aşamasından söz ediliyor.

Türklere vizesiz Avrupa için daha önce de aynı görüşleri dile getirmişti

Sarıibrahimoğlu, daha önce Hürriyet’e verdiği röportajda da Türk vatandaşlarına uygulanan Schengen vize rejiminin Ankara Anlaşması ve Katma Protokol’den doğan haklarla bağdaşmadığı yönündeki görüşlerini dile getirmişti.

Ancak hukukçunun bu konudaki pozisyonu yalnızca son dönemdeki açıklamalarla sınırlı değil. 2021 tarihli makalesi ve kendi sosyal medya paylaşımları, Sarıibrahimoğlu’nun Schengen vizesi meselesini uzun süredir Türkiye-AB ortaklık hukukunun ihlali olarak değerlendirdiğini gösteriyor.

İlgili HaberTürkiye Schengen vizesi başvuruları 17 yılda iki kattan fazla arttı: 2009-2025 arası ülke ülke tablo

Vize krizi hukuki zemine taşınıyor

Türk vatandaşlarının Schengen vizesi başvurularında yaşadığı randevu sıkıntısı, uzun bekleme süreleri, yüksek ret oranları ve çok sayıda belge talebi son yıllarda sık sık gündeme geliyor.

Sarıibrahimoğlu’nun çıkışı ise bu tartışmaya farklı bir boyut kazandırıyor. Vize sorunu, bu yaklaşıma göre yalnızca idari bir işlem ya da konsolosluk uygulaması değil; Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ortaklık hukukundan doğan yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğiyle ilgili daha geniş bir hukuki mesele.

Bu nedenle Sarıibrahimoğlu’nun açıklamaları, Schengen vizesi krizinin önümüzdeki dönemde yalnızca diplomatik değil, hukuki platformlarda da tartışılabileceğine işaret ediyor.