AB yolcu hakları için uzlaşma: AB’den Türkiye’ye tüm uçuşlarda da geçerli

AB yolcu hakları için yıllardır süren pazarlıkta siyasi uzlaşma sağlandı. Üç saatlik gecikmede 250–600 Euro tazminat korunurken küçük çanta, çocukların birlikte oturması ve biniş kartı için yeni güvenceler geliyor. Türkiye merkezli havayolu şirketlerinin de AB’den Türkiye’ye uçuşlarda bu kurallara uyması gerekiyor.

Yazan: Mehmet Sercan Tezcanoğlu

Yayın tarihi: 19 Haziran 2026 12:35

Güncelleme tarihi: 19 Haziran 2026 12:35

Avrupa Birliği’nde uçuş gecikmeleri ve havayollarının ek ücretleri konusunda on yılı aşkın süredir devam eden tartışmada yolcular lehine kritik bir uzlaşmaya varıldı.

Reuters’ın 15 Haziran tarihli haberine göre Avrupa Parlamentosu ile üye ülkeler, gecikme tazminatında mevcut üç saatlik eşiğin korunması konusunda anlaştı. Uçuş mesafesine göre 250, 400 ve 600 Euro olarak uygulanan tazminat sistemi de korunacak.

Uzlaşma yalnız gecikme tazminatını kapsamıyor. Küçük kişisel çantanın ücretsiz taşınması, çocukların refakatçilerinden ayrı oturtulmaması, biniş kartı için mobil uygulamanın zorunlu tutulamaması ve kaçırılan bağlantılarda yolcuya sağlanacak desteğin genişletilmesi de paketin öne çıkan başlıkları arasında.

AB yolcu hakları kapsamında hangi kurallar değişecek?

• Uçuşun nihai varış noktasına üç saat veya daha fazla gecikmesi hâlinde tazminat eşiği korunacak.
• Uçuş mesafesine bağlı 250, 400 ve 600 Euro tutarındaki tazminat sistemi devam edecek.
• Koltuk altına sığan küçük kişisel çanta ücretsiz olacak.
• Daha büyük kabin bagajı için ücret alınabilecek; ancak ücretin bilet fiyatında daha şeffaf gösterilmesi gerekecek.
• Çocukların yanındaki refakatçi yetişkinden birlikte oturma ücreti alınamayacak.
• Yolcu, biniş kartını alabilmek için havayolunun mobil uygulamasını indirmeye zorlanamayacak.
• Tek rezervasyondaki bağlantının kaçırılması durumunda havayolunun yardım yükümlülükleri güçlendirilecek.

Üç saatlik gecikme sınırı neden önemli?

Avrupa Komisyonu‘nun önceki reform yaklaşımında gecikme eşiğinin yükseltilmesi, üye ülkelerin önceki pozisyonunda ise bazı uçuşlarda ödemenin 500 Euro ile sınırlandırılması gündeme gelmişti. Yeni siyasi uzlaşma, yolcuların mevcut sistemdeki üç saatlik eşiği ve en yüksek 600 Euro tutarını kaybetmemesi anlamına geliyor.

Avrupa Birliği’nin Your Europe bilgilendirmesinde mevcut hak şöyle açıklanıyor: “Nihai varış noktanıza üç saat veya daha fazla gecikmeyle ulaşırsanız tazminat hakkınız vardır.”

Olağanüstü koşulların bulunması hâlinde havayolu tazminat ödemekten muaf tutulabiliyor. Ancak gecikmenin olağanüstü koşullardan kaynaklandığını kanıtlama yükümlülüğü taşıyıcıya ait.

Her kabin bagajı ücretsiz olmayacak

Uzlaşmanın en kolay yanlış anlaşılabilecek bölümü kabin bagajı. Karar, bütün kabin valizlerinin ücretsiz olacağı anlamına gelmiyor. Koltuk altına sığabilecek küçük kişisel eşyanın ücretsiz taşınması güvence altına alınırken, büyük kabin bagajı için havayollarının ücret istemesine izin verilebilecek.

Buna karşılık büyük kabin bagajı ücretinin temel fiyatın dışında sonradan ortaya çıkan bir masraf olmaması hedefleniyor. Reuters’ın aktardığı modele göre bagaj ücreti temel fiyat içinde gösterilebilecek; bagaj istemeyen yolcuya indirim uygulanabilecek. Böylece farklı havayollarının ilk ekranda gösterdiği fiyatların daha kolay karşılaştırılması amaçlanıyor.

Çocuklar ayrı oturtulamayacak, uygulama dayatılamayacak

Yeni pakette ailelerin uzun süredir şikâyet ettiği koltuk seçimi ücretlerine de sınırlama getiriliyor. Çocuğa eşlik eden yetişkinin çocuğun yakınına oturması için ayrıca ücret alınamayacak.

Havayolları ayrıca yolcuları biniş kartı almak için yalnızca mobil uygulamaya yönlendiremeyecek; uygulama kullanmayan yolcuya alternatif sunulması gerekecek.

Bağlantılı uçuşlarda da destek yükümlülüklerinin genişletilmesi planlanıyor. Bunun hangi masrafları ve hangi süreleri kapsayacağı, yürürlüğe girecek nihai metindeki teknik hükümlerle kesinleşecek.

THY, Pegasus ve SunExpress yolcularını nasıl etkiler?

AB yolcu haklarının kapsamı yolcunun vatandaşlığına göre değil, uçuşun kalkış ve varış noktasına ve taşıyıcının merkezine göre belirleniyor.

• Madrid–İstanbul, Paris–İzmir veya Berlin–Antalya: Uçuş AB’den kalktığı için havayolu şirketinin hangi ülkeden olduğu fark etmeksizin AB yolcu hakları uygulanıyor.
• İstanbul–Paris veya Antalya–Berlin: Uçuş Türkiye’den kalkıyorsa AB kuralları genel olarak yalnız AB merkezli bir havayolu tarafından gerçekleştirildiğinde uygulanıyor.
• Tek rezervasyonlu aktarmalar: Nihai varış gecikmesi, uçuşların tek rezervasyonda bulunması ve yolculuğun başlangıç noktası ayrıca önem taşıyor.

Bu nedenle Türkiye’den Avrupa’ya giden ve Avrupa’dan Türkiye’ye dönen aynı yolculuğun iki yönünde farklı hukuki kapsam oluşabiliyor.

Yeni kurallar hemen uygulanmaya başlamadı

15 Haziran’da sağlanan siyasi uzlaşma, havayollarının bütün uygulamalarını aynı gün değiştirdiği anlamına gelmiyor. Metnin resmî kabul, yayımlanma ve geçiş takviminin tamamlanması gerekiyor. Uygulama tarihi açıklanana kadar yürürlükteki AB 261 yolcu hakları kuralları geçerliliğini sürdürüyor.

Tazminat hakkı var ama yolcuların önemli bölümü başvurmuyor

Financial Times’ın haziran başında yayımladığı habere göre Avrupa’daki havayolları, gecikmeler nedeniyle hâlâ talep edilebilecek yaklaşık 3,2 milyar Euro tutarında tazminat yükümlülüğü taşıyor. Gazetenin 2011–2025 dönemine ilişkin analizinde hak edilen ödemelerin yarısından azının yolculara ulaştığı belirtildi.

Bu tablo, üç saatlik eşiğin yalnız mevzuat tartışması olmadığını gösteriyor. Yolcunun uçuş belgelerini, gecikme süresini, havayolunun açıklamasını ve yaptığı zorunlu harcamaların faturalarını saklaması, hakkını kullanabilmesi açısından belirleyici önem taşıyor.

Yazarın notu:

Avrupa’daki bu düzenleme AB’den Türkiye’ye yapılacak uçuşları da kapsadığı için Türk yolcuları da yakından ilgilendiriyor. Anlaşılan yolcu haklarını öğrenerek olası seyahatlerinizde neyi nasıl yapmanız gerektiğini bilmeniz size hem maddi hem de manevi sıkıntılardan kurtaracaktır.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Lufthansa Economy Basic kabin bagajı ücretli oldu: Ücretsiz ölçü küçüldü

Uçakta herkesin yaptığı ama hayatı riske atan hata: Onu değil hayat kurtar!

Avrupa Birliği yasaklı havayolları listesi güncellendi: Türk yolcular o şirkete dikkat etmeli!

600 euro’ya kadar iade! İptallerde yolcu hakları devam ediyor