Almanya çıkışlı Asya hava trafiğinde yön değişti: Türkiye ve Körfez’in payı büyüdü

BDL ile Alman Havacılık ve Uzay Merkezinin (DLR) 2026 Hava Taşımacılığı Ekonomi Raporu, Almanya aktarma trafiği içinde uzun menzilli bağlantı merkezlerinin son 15 yılda nasıl değiştiğini ölçüyor. Almanya ile Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya arasındaki hatlarda AB dışındaki aktarma merkezlerinin payı 2010’da yüzde 34 iken 2024’te yüzde 54’e çıktı. Rapor, bu payın ağırlıklı bölümünü Türkiye ve Basra Körfezi havalimanlarının oluşturduğunu kaydediyor; İstanbul uzun menzilli ağın başlıca örneklerinden biri. Körfez tarafında Dubai ile Doha öne çıkarken Abu Dabi de aynı ağ modelini kullanıyor.

DLR’nin 5 Ekim tarihli resmî özetine göre aynı dönemde Alman hub’ları üzerinden yapılan aktarmalar ile doğrudan uçuşların toplam payı yüzde 56’dan yüzde 36’ya indi.

Almanya aktarma trafiği Asya’da nasıl değişti?

2024 yolcu akışını veren 11 numaralı grafikte Almanya aktarma trafiği Asya yönünde beş bağlantı grubuna ayrılıyor. Grafikte Almanya çıkışlı Asya seyahatlerinin yüzde 25’i doğrudan uçuşlardan oluşuyor. Almanya’daki bir merkez üzerinden yapılan aktarmaların payı yüzde 10; İsviçre ve Birleşik Krallık dahil diğer Avrupa merkezlerinin payı yüzde 9. “Diğer aktarmalar” yüzde 22 olurken Türkiye ve Körfez üzerinden geçen yolculuklar yüzde 34 ile ayrı bir grup halinde veriliyor. Bu kesit 2024 yılını ölçüyor. DLR/Sabre MI verisine dayanan kesit, Almanya’dan başlayan Asya yolculuklarının yıl boyunca hangi bağlantı tiplerini kullandığını ve Türkiye/Körfez grubunun toplam içindeki ağırlığını ayrı bir kategori olarak sayıyor.

Uzun dönem grafiği ise başka bir ölçüye bakıyor: Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya bağlantılarında AB dışı merkezlerden geçen aktarmaların pazar payı. Bu oran 2010’daki yüzde 34 seviyesinden 2024’te yüzde 54’e ulaştı. Şekil 11 bir yıllık yolcu bileşimini, Şekil 14 ise 14 yıllık pazar payı değişimini ölçüyor.

Türkiye ve Körfez merkezleri hangi payı aldı?

Raporun rekabet bölümündeki 2024 dağılımında Türkiye ve Körfez grubu yüzde 28,2, diğer AB dışı merkezler yüzde 25,8 pay alıyor. Almanya içindeki aktarmalar yüzde 10,3, diğer Avrupa merkezleri yüzde 9,7 ve doğrudan trafik yüzde 26 düzeyinde. Bu dağılım toplamda AB dışı aktarmaları yüzde 54’e taşıyor. Rapora göre grubun en büyük bölümünü Türkiye ile Basra Körfezi oluşturuyor.

Anadolu Ajansının 5 Ekim tarihli haberinde Türk Hava Yollarının İstanbul’daki uluslararası merkezinin küresel bağlantı rekabetindeki büyüyen rolü aktarılıyor. AA, aynı rapora dayanarak Türkiye ve Körfez hub’larının 2000’li yılların başından beri Asya ve Afrika rotalarında pay kazandığını yazdı.

Afrika bağlantılarında da Türkiye ve Körfez büyüyor

Almanya aktarma trafiği Afrika yönünde de benzer bir yapı taşıyor. BDL–DLR raporu, Akdeniz kıyısındaki Kuzey Afrika ülkeleri dışarıda bırakıldığında Almanya–Afrika uzun mesafe trafiğinin yaklaşık yarısının Avrupa dışındaki merkezlerden geçtiğini kaydediyor. 2024 tablosunda Afrika yolculuklarının yüzde 24’ü doğrudan, yüzde 8’i Alman merkezleri, yüzde 17’si diğer Avrupa/İsviçre/Birleşik Krallık merkezleri, yüzde 19’u başka aktarmalar ve yüzde 32’si Türkiye/Körfez üzerinden gerçekleşiyor. Kuzey Afrika’da doğrudan uçuşların payı yüzde 89 olduğu için rapor bu pazarı uzun menzilli Afrika akışından ayrı ele alıyor.

Afrika verileri de bağlantı trafiğinin Avrupa dışındaki büyük merkezlerde yoğunlaştığını ortaya koyuyor. Türkiye tarafındaki ana merkez İstanbul. Körfez’de Dubai ile Doha büyük bağlantı noktaları; Abu Dabi de aynı hub modelini kullanıyor.

İstanbul’un aktarma merkezi rolü nerede duruyor?

Uluslararası hub modelini açıklayan bölüm, İstanbul’u Frankfurt ve Münih gibi Alman merkezleriyle aynı ağ mantığı içinde ele alıyor. Amsterdam ve Paris de Avrupa’daki diğer örnekler olarak anılıyor. Türkiye için Türk Hava Yollarının İstanbul ağı; Körfez için Emirates’in Dubai, Qatar Airways’in Doha ve Etihad’ın Abu Dabi merkezleri örnek veriliyor. Rapora göre bu sistem, farklı şehirlerden gelen besleyici uçuşları sınırlı zaman pencerelerinde aynı merkezde toplayarak uzun menzilli hatların doluluğunu destekliyor. Almanya çıkışlı akışın Türkiye ve Körfez yönünde büyümesi bu hub yapısının pazar payına yansıyor.

Körfez havayollarının uçuş hacmi savaş sonrasında yeniden yükselirken, Incheon’un transfer trafiği başka bir yön değişimiyle büyüdü. Almanya transit vizesi ise Frankfurt ve Münih aktarmalarında Türk yolcular için ayrı giriş koşulları içeriyor.

Alman havacılık sektörü kaymayı hangi koşullarla ilişkilendiriyor?

DLR’nin resmî duyurusu, Almanya’daki devlet kaynaklı havacılık maliyetlerinin 2019’dan bu yana bazı kalemlerde iki kattan fazla arttığını ve ortalama yükün yolcu başına yaklaşık 30 euroya ulaştığını aktarıyor. BDL Genel Müdürü Joachim Lang’a göre bağlantılar Avrupa dışındaki merkezlere kayıyor. Lang, yolcu akışındaki değişimi Almanya açısından rekabet sorunu sayıyor. Rapor, AB içindeki iklim düzenlemeleri ile havacılık vergisini maliyet başlıkları arasında sayıyor. Güvenlik ücretleri ile hava trafik kontrolü giderleri de aynı bölümde ayrı maliyet kalemleri olarak sayılıyor. BDL’nin nedenlere ilişkin değerlendirmesi sektör görüşünü yansıtıyor; yolcu payları ise DLR/Sabre MI hesaplamalarından geliyor.

Almanya aktarma trafiği içinde 2010–2024 döneminde Asya bağlantılarındaki AB dışı merkezlerin payı 20 puan yükseldi. Alman hub’ları ile doğrudan uçuşların toplam payı aynı dönemde 20 puan azaldı; Türkiye ve Körfez havalimanları artan AB dışı aktarma payının en büyük bölümünü aldı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İstanbul Havalimanı’nda kalkışa hazırlanan uçağa haciz geldi: Yolcular uçaktan indirildi

Pegasus, Czech Airlines ve Smartwings’i devraldı: 154 milyon euroluk anlaşma 142,3 milyon euroyla kapandı

Almanya’da eski istihbarat şefi tutuklandı: Yaklaşık 2 bin gizli belge soruşturmanın merkezinde

Gençlerin göç isteği araştırıldı: Türkiye’deki gençlerin yüzde 35,5’i yurt dışına yerleşmenin bir yolunu arıyor