Almanya’da serbest çalışacaklardan vize için müşteri sözleşmesi isteniyor
Almanya serbest meslek vizesi başvurusunda mesleki yeterlilik, finansman ve geçim belgeleriyle birlikte proje bazlı ücret sözleşmesi veya niyet mektubu hazırlanıyor. Ticari şirket kurucularından farklı olarak Freiberufler başvuruları §21(5) kapsamına giriyor.
- Almanya serbest meslek vizesi kimler için geçerli?
- Şirket kurma vizesinden farkı hangi kanun maddesinde?
- Müşteri sözleşmesi ve niyet mektubu nasıl hazırlanır?
- Gelir ve geçim güvencesi nasıl kanıtlanıyor?
- Türkiye’den başvuruda hangi belgeler hazırlanmalı?
- 45 yaşından büyük başvuru sahipleri ne göstermeli?
- Ulusal vize ve Almanya’daki oturum işlemi nasıl ilerler?
- Berlin’de serbest meslek oturumunda hangi evraklar gerekiyor?
- Oturum kaç yıl verilir, kalıcı oturuma geçiş ne zaman mümkün?
- Uzaktan çalışma ve başka ülkelerdeki serbest meslek izinleriyle farkı
Bireysel danışmanlık hizmeti vermek isteyen bir çevirmen, müşteri için hazırladığı işi teslim ettikten sonra hizmet bedeli alacak. Almanya’da aynı faaliyetini kendi adına sürdürerek yerleşmeyi planlıyorsa başvuru dosyasını maaşlı iş sözleşmesine göre hazırlamıyor. Hangi müşteriler için çalışacağı, mesleğini icra etme yetkisi ve düzenli geçimini nasıl sağlayacağı serbest meslek başvurusunun temelini oluşturuyor.
İkamet Yasası’nın 21. maddesinin 5. fıkrası bağımsız meslek icra eden kişiye, ticari şirket kurucusunun tabi olduğu 21. maddenin birinci fıkrasından ayrı bir oturum yolu tanıyor. Almanya’da hangi mesleğin Freiberufler sayılacağı ve faaliyetin ticari işletme olarak mı yürütüleceği somut iş modeline bağlı. Örneğin bir tasarımcının kendi hizmetini sunması ile çalışan istihdam eden bir mağaza açması aynı dosyaya dayanmayabilir.
Almanya serbest meslek vizesi kimler için geçerli?
Eyalet makamlarının serbest meslek oturumu açıklaması sanatçı ve yazarlar, dil öğretmenleri, doktorlar, mühendisler, denetçiler, tercümanlar ve mimarlar gibi meslek gruplarını örnek sıralıyor. Bu sayım herkesin salt unvanını yazarak izin alacağı anlamına gelmiyor. Makam, yapılacak işin gerçekten bağımsız meslek faaliyeti olup olmadığını, kişinin yeterliliğini ve gerekiyorsa mesleki çalışma iznini inceliyor. Düzenlemeye tabi bir mesleği icra edecek kişinin diploma veya müşteri sözleşmesi yanında yetkili kurumdan meslek icra izni de gerekebilir.
Bir serbest çalışan, Alman işverenin bordrosuna bağlı olmadan kendi müşterilerine hizmet verebilir; ücret karşılığında proje teslimi veya sürekli hizmet sözleşmesi yapabilir. Almanya’ya salt kısa süreli müşteri görüşmesi için giden kişi ile Almanya’da yerleşip bu mesleği yürütecek kişinin vize amacı farklı. Ulusal vize başvurusu, faaliyet ve ikamet planına göre yapılır.
Şirket kurma vizesinden farkı hangi kanun maddesinde?
Federal hükümetin kendi hesabına çalışma vizesi sayfası ticari işletme kurma ile bağımsız meslek icrasını iki ayrı başlıkta tanımlıyor. Ticari işletme kurucusu için §21(1) kapsamında ekonomik ilgi veya bölgesel ihtiyaç aranıyor. Makam, işin olası ekonomik etkisine ve finansmanına da bakıyor. Serbest meslek mensubunun dosyası ise §21(5) kapsamında değerlendirilir: işin finansmanı, geçimin sağlanması ve gerekiyorsa mesleki izin öne çıkar. Her serbest meslek başvurusuna ticari girişimci dosyasındaki sermaye veya çalışan sayısı ölçütleri kendiliğinden uygulanmaz.
Türkiye’deki Alman temsilciliklerinin 16F kontrol listesi iki başvuru türünü aynı sayfada topluyor. Buna karşılık listenin serbest mesleğe özgü bölümünde özellikle mesleki yeterlilik ile finansman planı. Ayrıca proje bazlı ücret sözleşmesi veya niyet mektubu ve geçime ilişkin kanıtlar sayılıyor. Şirket kuruluşuna ilişkin noter belgelerini, şirket henüz kurulmamış bir serbest meslek mensubuna her durumda zorunlu saymak doğru olmaz.
Müşteri sözleşmesi ve niyet mektubu nasıl hazırlanır?
Alman temsilciliklerinin 16F belge notu serbest mesleğe özgü kanıt olarak proje bazlı ücret sözleşmesi veya niyet mektubunu açıkça istiyor. Hizmeti satın alacak kurumun adı, işin kapsamı, ücretin hesaplanma biçimi, teslim süresi ve işin Almanya’dan nasıl yürütüleceği sözleşme veya niyet yazısında açıklanabilir. Niyet mektubu kesinleşmiş bir gelir sözleşmesiyle aynı hukuki belge sayılmaz; başvuru sahibinin tahmini gelirini bununla uyumlu göstermesi gerekir.
Örneğin çevirmen, belirli bir yayınevi için aylık sayfa veya proje hacmini ve beklenen ücreti sunabilir. Bir illüstratör galeri ya da ajansla devam eden iş ilişkisini gösterebilir. Bu eyaletteki başvuru belgesi listesi ücretli proje sözleşmelerine alternatif olarak en az iki iş birliği niyet mektubunu kabul edebildiğini belirtiyor. Bu, Berlin’in yerel oturum işlemi için yayımladığı uygulama; Türkiye’de başvuracak kişinin kendi konsolosluk dosyasında geçerli 16F listesini esas alması gerekir.
Gelir ve geçim güvencesi nasıl kanıtlanıyor?
Bağımsız çalışma geliri her ay aynı tutarda olmayabilir. Başvuru sahibi müşteri sözleşmelerinden doğacak ödemeleri, mevcut birikimini ve beklediği giderleri gerçekçi bir hesapta bir araya getirir. Make it in Germany’nin serbest meslek rehberi faaliyetin finansmanını ve kişinin kendi geçimini sağlayabilmesini başvuru şartları arasında sayıyor. Konut, sağlık sigortası, vergi ve meslekle bağlantılı giderler hesaba katıldığında salt brüt proje tutarını aylık kullanılabilir gelir gibi göstermek yeterli bir finansman açıklaması olmaz.
Bu başvuru yolunda bütün mesleklere uygulanan tek bir zorunlu banka bakiyesi veya herkesin göstermesi gereken sabit aylık ücret rakamı belirtilmiyor. Belgelenen gelir ile yaşanacak şehirdeki fiilî giderler birlikte değerlendirilir. Müşteri henüz ödeme yapmadıysa imzalı iş ilişkisi ve ayrıca kullanılabilir birikim, ilk dönemdeki geçim planını açıklamak için ayrı ayrı gösterilebilir.
Türkiye’den başvuruda hangi belgeler hazırlanmalı?
16F bilgi notuna göre ulusal vize formu, geçerli pasaport ve kimlik sayfası fotokopisi, iki biyometrik fotoğraf, iletişim formu, mesleki özgeçmiş, yeterlilik kanıtları ve sağlık sigortası genel dosyada bulunuyor. Türkçe belgelerin resmî listede istenen asılları, fotokopileri ve yeminli Almanca çevirileri birlikte hazırlanıyor. Temsilciliğin sigorta açıklaması standart acil durum seyahat poliçesiyle sınırlı olmayan ve vize döneminin tamamını kapsayan özel sigorta koşullarını ayrıca düzenliyor.
- Planlanan serbest mesleğin niteliğini, daha önceki işleri, diplomayı ve varsa mesleki lisansı gösteren belgeler.
- Proje bazlı ücret sözleşmesi veya faaliyet ve beklenen ücret hakkında yazılı niyet mektubu.
- Beklenen gelirler ve iş giderleriyle uyumlu finansman planı; ilk dönem kişisel geçim kaynağını kanıtlayan belgeler.
- Pasaport, vize formu, biyometrik fotoğraflar ve 16F listesinin öngördüğü sağlık sigortası.
- Mesleğe ve somut duruma göre ilave izin, belge veya tercüme.
Başvuru formunda yapılacak iş açık tarif edilmeli. Örneğin dil öğretmeni, hangi dersleri hangi müşterilere vereceğini; danışman, hangi konularda proje teslim edeceğini ve gelirini hangi sözleşmelerden elde edeceğini belgeleyebilir. Kişi serbest meslek faaliyeti yerine ticari bir işletme de kuracaksa faaliyetlerin hukuki sınıflandırılması ve ilgili meslek ya da ticaret kayıtları ayrıca ele alınır.
45 yaşından büyük başvuru sahipleri ne göstermeli?
İkamet Yasası §21(3) 45 yaşından büyük kişilere oturum verilirken uygun yaşlılık güvencesinin aranmasını genel kural olarak düzenliyor. Federal serbest meslek başvuru rehberi de aynı koşulu belirtiyor. Bu koşul, serbest meslek için herkesin uyması gereken sabit bir yıllık maaş sınırıyla karıştırılmamalı. Emeklilik birikimi veya başka güvence belgelerinin yeterliliği kişinin dosyasında yetkili makam karar veriyor.
Ulusal vize ve Almanya’daki oturum işlemi nasıl ilerler?
Türkiye’de ikamet eden ve Almanya’ya serbest meslek amacıyla uzun süreli yerleşecek kişi, yetkili Alman dış temsilciliğinin güncel ulusal vize başvuru yöntemini izler. Konsolosluk, mesleki ve mali evrakı ilgili Alman makamlarının görüşüyle değerlendirebilir. Türkiye’deki 16F listesinde yetişkinler için genel vize ücreti 75 avro olarak yer verilmiş. Başvuru merkezi hizmet bedeli ve dosyaya uygulanacak güncel işlem kanalı, randevu öncesinde resmî sayfadan ayrıca bakılmalı.
Uygun ulusal vizeyle giriş yaptıktan sonra oturum kartı işlemi yerleşilen yerdeki yabancılar makamında yürütülür. 4 Şubat 2026’dan beri kendi hesabına ticari veya serbest meslek oturumunun ilk başvurusunda ve uzatmasında çevrim içi başvuru kullanıyor. Bu kural Berlin’deki yerel oturum başvurusunu anlatır; Türkiye’den ulusal vize için başvurunun Berlin’in internet formundan yapıldığı demek sayılmaz.
Başka eyaletlerde yetkili makamın başvuru kanalı farklı olabilir.
Berlin’de serbest meslek oturumunda hangi evraklar gerekiyor?
Yerel hizmet portalı özgeçmiş ve mesleki geçmişin yanında kazanç tahmini, iş referansları, ücret sözleşmeleri veya iş birliği niyet mektupları, sağlık sigortası, konut ve kira giderleri ile meslek iznini duruma göre talep ediyor. Buradaki kira ve sigorta bilgileri aylık serbest meslek gelirinin kişisel geçimi karşılayıp karşılamadığının anlaşılmasına yardımcı olur. Kişinin Almanya’da başka bir oturum kartı varsa, kartta bağımsız çalışmaya izin veren kaydın bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilir.
Mevcut bir oturuma sahip kişinin her durumda yeni vize almak zorunda olduğu söylenemez. Oturumundaki “Erwerbstätigkeit gestattet” veya “Selbständige Tätigkeit gestattet” gibi kayıtların kapsamına göre faaliyet mümkün olabilir. Ancak sadece ücretli işe izin veren sınırlı bir oturumla serbest mesleğe geçilecekse makamın izni veya amaç değişikliği gerekebilir. Berlin Göç Dairesinin ilgili hizmet açıklaması ve mevcut kart üzerindeki kayıt birlikte değerlendirilir.
Oturum kaç yıl verilir, kalıcı oturuma geçiş ne zaman mümkün?
Federal serbest meslek oturumu bilgilendirmesi ilk oturumun en fazla üç yıllık düzenlenebileceğini, faaliyetini sürdüren ve geçimini sağlayan kişinin uzatma isteyebileceğini tanımlıyor. Aynı resmî kaynak serbest meslek sahipleri için kalıcı oturum yolunu beş yıl sonrasında ele alıyor. §21(5) ticari girişimcinin üç yılda kalıcı oturum başvurusuna imkân veren §21(4) özel hükmünün serbest meslek oturumuna uygulanmayacağını açıkça belirtiyor.
Berlin’in serbest meslek oturumu uzatma listesindeki kanıtlar arasında vergi kararı, net kazanç dökümü, düzenli para girişlerini gösteren banka hareketleri ve sonraki işler için sözleşmeler bulunuyor. Başlangıçta sunulan niyet mektuplarının ardından gerçek iş akışı ve geçim kanıtı önem kazanıyor. Oturum süresi bitmeden uzatma başvurusu yapılmalı; kendi işinden gelir elde etmek tek başına otomatik uzatma sağlamıyor.
Uzaktan çalışma ve başka ülkelerdeki serbest meslek izinleriyle farkı
Böyle bir oturum, Almanya’da planlanan mesleki faaliyete dayalı bir ikamet yoludur. Gelirinin tamamı yabancı müşterilerden gelen kişinin mevcut iş modelinin Alman serbest meslek kapsamına girip girmediği başvuru ayrıntılarına göre ele alınır. Avrupa dijital göçebe vizeleri karşılaştırmasındaki çalışma düzenleri ile Almanya §21 başvurusu aynı vize sınıfı sayılmaz. Almanya için müşteri ilişkileri, faaliyet yeri, mesleğin hukuki niteliği ve geçimin somut kaynakları dosyada görünür olmalı.
Bağımsız çalışma için başka bir ülkede yerleşmeyi değerlendiren kişi Portekiz D2 oturum yolunun hizmet sözleşmesi ve yatırım kollarını veya İtalya serbest çalışma vizesinin kota ve faaliyet izinlerini ayrıca inceleyebilir. Bu ülkelerdeki gelir, kota veya şirket kurma şartları Almanya §21(5) başvurusuna taşınmaz.
Kaynaklar
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.