BM’de Türkiye-İsrail restleşmesi: Danon “20 bin asker” dedi, Yıldız yanıt verdi
BM Türkiye gündemi Suriye oturumunda İsrail’le doğrudan söz düellosuna dönüştü. Danny Danon, Türkiye’nin Suriye’de 20 bin askeri ve 100’den fazla üssü bulunduğunu iddia etti; Ahmet Yıldız, Türk-Suriye askerî işbirliğinin Şam’ın rızasıyla yürütüldüğünü söyledi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 17 Eylül’deki Suriye oturumu Türkiye ile İsrail arasında doğrudan söz düellosuna sahne oldu. İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, Ankara’nın Suriye’de askerî nüfuzunu genişlettiğini savundu ve Türkiye’nin ülkede “20 bin asker ile 100’den fazla üs” bulundurduğunu iddia etti. Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız ise İsrail’in Türk-Suriye işbirliğini hedef almasına sert karşılık verdi.
BM’nin 10225’inci Güvenlik Konseyi toplantısına ait transkriptte Danon’un Türkiye’nin Suriye’deki varlığına uzun bölüm ayırdığı görülüyor. İsrailli temsilci, Türkiye’nin Suriye topraklarının yüzde 5’ini kontrol ettiğini de ileri sürdü ve bunu İsrail’in güneyde oluşturduğu güvenlik bölgesiyle karşılaştırdı. Danon’un verdiği asker, üs ve alan oranları İsrail temsilcisinin Konsey’de dile getirdiği rakamlar olarak kayda geçti.
Ahmet Yıldız: Suriye’nin kapasitesini güçlendirmesi egemenlik hakkıdır
Yıldız, İsrail temsilcisinin konuşmasının ardından söz alarak Suriye’nin ulusal kapasitesini güçlendirmesinin egemen bir devletin hakkı olduğunu söyledi. Türk Büyükelçi, “Bu herhangi bir ülkeye tehdit oluşturmaz ve İsrail’i ilgilendirmez” ifadesini kullandı. Yıldız ayrıca Türkiye’nin Suriye ile askerî işbirliğinin Suriye hükümetinin rızasıyla yürütüldüğünü, üçüncü ülkelere karşı olmadığını belirtti.
Türk temsilci, İsrail’in kendi Suriye politikasını Türkiye’nin Şam yönetimiyle kurduğu işbirliğiyle aynı düzlemde göstermesine de itiraz etti. Yıldız, İsrail’in Suriye topraklarındaki askerî varlığı ile Türkiye’nin Şam hükümetiyle yürüttüğü güvenlik işbirliği arasında paralellik kurulamayacağını söyledi; Danon’un Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkındaki sözlerine karşı “bütün kırmızı çizgilerin aşıldığını” ifade etti.
Danon Türkiye’yi Suriye’de “etki alanı kurmakla” suçladı
Danon ise konuşmasında Türkiye’nin Suriye’nin havaalanları, enerji altyapısı ve yeniden inşa projelerine verdiği desteği de eleştirdi. Ankara’nın bu alanlardaki rolünü askerî nüfuz genişlemesiyle ilişkilendiren İsrailli temsilci, Türkiye’nin komşu ülkede kalıcı etki alanı kurmaya çalıştığını savundu. İsrail’in BM’deki bu iddiaları, son haftalarda İsrail basınında ve güvenlik çevrelerinde Türkiye’nin Suriye’deki rolü üzerine yürüyen tartışmanın diplomatik alana taşınmış hali oldu.
BM yetkilisi İsrail’in Suriye’deki askerî faaliyetlerini de gündeme getirdi
BM Siyasi ve Barış İnşası İşleri Dairesinin oturum özetine göre Genel Sekreter Yardımcısı Claudio Cordone, Suriye’deki siyasi geçişte ilerleme kaydedildiğini ancak dış müdahalelerin ve güvenlik sorunlarının süreci zorlaştırdığını bildirdi. Konseyde çok sayıda ülke 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na uyulması ve Suriye’nin egemenliği ile toprak bütünlüğünün korunması çağrısı yaptı.
Anadolu Ajansının oturumdan aktardığına göre Suriye’nin BM Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi de İsrail’i bölgesel istikrara yönelik en büyük tehdit olarak niteledi. Olabi, İsrail’in hava saldırıları ve kara ihlalleriyle Suriye’nin güvenlik düzenini zayıflattığını söyledi. Suriye temsilcisi, Şam’ın bölge ülkeleriyle yaptığı ikili işbirliğini de egemen devlet yetkisi kapsamında savundu.
TRT World’ün aktardığı Yıldız konuşmasında Türkiye’nin Suriye’nin yeniden inşası ve siyasi geçişine desteği de öne çıktı. Yıldız, İsrail’in saldırılarının Suriye’de devlet kapasitesinin toparlanmasını ve toplumsal bütünlüğü zedelediğini söyledi; İsrail’den 1974 anlaşmasına uymasını ve Suriye topraklarındaki ilerlemelerini geri çevirmesini istedi.
Türkiye-İsrail Suriye gerilimi BM kürsüsüne taşındı
Transit Haber, 16 Eylül’de Hakan Fidan’ın Suriye ve İsrail’e ilişkin açıklamalarını haberleştirmişti. Bir gün sonra BM Güvenlik Konseyi’nde yaşanan karşılıklı suçlamalar, iki ülke arasındaki Suriye anlaşmazlığını doğrudan daimi temsilciler düzeyine taşıdı. Danon Türkiye’nin askerî varlığına ilişkin sayı ve alan iddialarını gündeme getirirken, Yıldız Şam’ın rızası ve Suriye’nin egemenlik hakkı üzerinden yanıt verdi.
Konsey toplantısının ana gündemi yalnız Türkiye-İsrail tartışması değildi. BM yetkilileri Suriye’de siyasi geçiş, devlet kurumlarının güçlendirilmesi, geri dönüşler ve insani ihtiyaçlar konusunda bilgi verdi. Claudio Cordone, siyasi geçişte ilerleme kaydedildiğini söylerken hesap verebilir kurumlar, toplumsal katılım ve geçiş dönemi adaletinde daha fazla adım gerektiğini belirtti. Bu çerçevede İsrail’in Suriye topraklarındaki askerî hareketliliği de çok sayıda delegasyon tarafından eleştirildi.
Ahmet Yıldız konuşmasında Türkiye’nin Suriye politikasını yeniden inşa, devlet kapasitesinin güçlenmesi ve terör örgütlerinin yeniden alan kazanmaması başlıklarıyla anlattı. İsrail’in Suriye altyapısına yönelik saldırılarının bu süreci sekteye uğrattığını söyleyen Yıldız, Şam’ın güvenlik kapasitesinin gelişmesini bölgesel istikrarın parçası olarak tanımladı. Danon ise aynı kapasite artışını Türkiye’nin askerî nüfuzunun genişlemesi şeklinde sundu.
Kaynaklar
- Birleşmiş Milletler — Güvenlik Konseyi 10225’inci toplantı transkripti
- BM DPPA — Suriye oturumu özeti
- Anadolu Ajansı — Suriye’nin BM açıklaması
- TRT World — Ahmet Yıldız’ın BM konuşması
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.