Kontrol ekranları arızalandı, uçakları radarsız yönlendirdiler

Kolombiya’nın en yoğun hava ulaşım noktası olan Bogotá’daki El Dorado Uluslararası Havalimanı, 31 Ağustos 2026’da hava trafik kontrol merkezindeki teknik arızayla karşılaştı. La República’nın aktardığı Aeronáutica Civil duyurusuna göre, sorun Centro de Gestión Aeronáutica de Colombia’nın (CGAC) kontrolörlere bilgi gösteren ekran sisteminde aralıklı olarak ortaya çıktı. Yetkililer uçuşları durdurmak yerine, havadaki uçakları geçici olarak “control by procedures” olarak adlandırılan prosedürel kontrol yöntemine geçirdi. Bu yöntemde radar görüntüsüne dayalı normal takip yerine rota, irtifa, zaman ve konum bildirimleri gibi prosedürel ayırma kuralları kullanılıyor.

Aerocivil, geçişin temel amacını uçaklar arasındaki teknik ve mevzuata uygun ayrımı korumak olarak duyurdu. Arıza sırasında ülke hava sahasındaki operasyonlar devam etti; yerde bekleme süreleri uzadı ve uçuş programlarında sapmalar oluştu. Noticias Caracol’un Aerocivil açıklamasını aktardığı haberinde de geçici olarak radarsız prosedürel kontrole geçildiği ve yolcuların kendi havayollarından uçuş durumunu doğrulamasının istendiği kaydedildi.

Uçaklar neden radarsız prosedürel kontrole geçti?

CGAC’daki arıza radar istasyonlarının tamamının devre dışı kaldığı şeklinde duyurulmadı. Aerocivil’in tanımı, kontrol merkezinde radar ve diğer operasyon verilerinin kontrolörlere gösterildiği ekranların görüntüleme sistemindeki aralıklı soruna odaklanıyor. Kurumun geçici çözümü, uçakların birbirinden güvenli mesafede tutulmasını sağlayan prosedürel kontrol düzenine geçmek oldu. Kontrolörler böylece normal ekran desteği yerine önceden tanımlanmış hava yolları, seviyeler, zaman aralıkları ve pilot raporları üzerinden trafik akışını yönetebildi.

Benzer teknik ya da operasyonel aksaklıklar büyük merkezlerde kısa sürede zincirleme gecikmeye dönüşebiliyor. Transit Haber, ABD’de bir bilgi teknolojileri arızasının taşıyıcının kalkışlarını ülke çapında geçici olarak durdurduğu American Airlines sistem arızası dosyasını daha önce aktarmıştı. Hava trafik kontrolündeki risklerin uçak hareketlerine nasıl yansıdığına ilişkin başka bir örnek de Sydney Havalimanı hava trafik kontrolü soruşturmalarında görülüyor.

Avianca ücretsiz değişikliği kimlere açtı?

El Dorado’daki aksamadan sonra Avianca, belirli iç hat yolcuları için koruma planını devreye aldı. La República’nın Avianca duyurusundan aktardığı koşullara göre ücretsiz değişiklik, Kolombiya iç hatlarında 31 Ağustos 2026 için onaylı bileti bulunan ve uçuş saati 12.30 ile 23.59 arasına denk gelen yolculara açıldı. Bu gruptaki müşteriler, ilk uçuş tarihinden sonraki 15 gün içinde yeni bir tarih seçebiliyor ve işlemi Avianca’nın internet sitesi ya da Contact Center üzerinden yapabiliyor.

Semana da havayolunun koruma planını aynı saat aralığı ve iç hat kapsamıyla doğruladı. Şirket, yerde daha uzun bekleme süreleri, gecikmeler ve bazı iptaller yaşandığını bildirdi. Ücretsiz değişiklik bütün Avianca biletlerine açık genel bir muafiyet değil; duyurudaki tarih, saat ve iç hat koşullarına bağlı. Bogotá üzerinden uluslararası bağlantısı bulunan yolcuların kendi rezervasyonları için şirket kanallarından ayrı teyit alması gerekiyor.

Avianca’nın benzer bir koruma modelini ağustos ayında Kolombiya’daki deprem sonrasında da kullandığı görülmüştü. O dönemde şirketin tarih ve rota değişikliği seçeneklerini Transit Haber’in Avianca deprem uçuşları haberinde ayrıntılandırmıştık. Uçuş gecikmesi veya iptalinde yolcunun yasal hakkı ise olayın nedeni, uçuşun kalkış ve varış noktası ve ilgili mevzuata göre değişebiliyor; havayolunun gönüllü esneklik kararı her ülkede aynı tazminat rejimini doğurmuyor.

Kontrol merkezi aynı gün yeniden çalıştı

Teknik ekiplerin müdahalesinden sonra Aerocivil, 31 Ağustos akşam saatlerinde yayımladığı resmî güncellemeyle arızanın tamamen giderildiğini ve Centro de Control de Bogotá’daki ekran hizmetinin yeniden çalıştığını duyurdu. Noticias Caracol’un yayımladığı güncellemede, kurumun operasyonların aksama boyunca güvenlik protokolleri altında sürdüğünü ve teknik ekibin görüntüleme sistemini yeniden devreye aldığını bildirdiği aktarıldı.

El Colombiano da hizmetin yeniden kurulduğunu Aerocivil’in ikinci açıklamasıyla doğruladı. Kurum, sistem normale dönmüş olsa da yolculardan uçuşlarının güncel durumunu doğrudan havayoluyla kontrol etmelerini istedi. Özellikle Bogotá’da iç hat bağlantısı olan veya El Dorado üzerinden başka bir uçuşa yetişecek yolcular için, ilk seferde oluşan gecikmenin sonraki bağlantıya taşınıp taşınmadığı rezervasyon bazında ayrıca doğrulanmalı.

Türkiye’den Kolombiya’ya seyahat eden yolcular açısından pratik nokta, Avianca’nın ücretsiz değişiklik hakkının yalnız duyuruda tanımlanan Kolombiya iç hat seferleri için geçerli olması. Uluslararası biletin içinde ayrı bir iç hat bağlantısı bulunuyorsa taşıyıcının rezervasyonun tamamına nasıl işlem uygulayacağı doğrudan Avianca’dan teyit edilmeli. Gecikme, iptal ve yeniden rezervasyon seçeneklerinin birbirinden ayrıldığı örnekler için Transit Haber’in uçuş gecikmesi ve yolcu hakları dosyası da yolcu haklarının ülke ve olay nedenine göre nasıl değiştiğini gösteren karşılaştırmalı bir referans sunuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Dört saat beklettiler, Antalya uçağına bindiler Milano da indiler!

Havalimanını 24 saatliğine tamamen kapattılar: Dalaman uçuşları da durdu

Rusya’da havalimanı krizi büyüdü: Antalya ve Dalaman uçuşları yine gecikti

Etna alarmı turuncuya indi, Catania’da tüm uçuş kısıtlamaları kaldırıldı