Mekke İttifakı İran’la masaya oturuyor: Türkiye’den MİT Başkanı Kalın

Mekke İttifakı üyesi Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, 26 Ekim 2026’da İran’ın başkenti Tahran’da üst düzey güvenlik görüşmeleri yapmak üzere ortak bir heyet oluşturdu. Heyette MİT Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir bulunuyor. Anadolu Ajansının Türk güvenlik kaynaklarına dayandırdığı 26 Ekim haberine göre üç ülkenin temsilcileri İran’ın güvenlik yönetimiyle bölgesel gerilimi ele alacak. Suudi ve İranlı yetkililer de ziyareti duyurdu.

Mekke İttifakı heyetinde kimler var?

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada görüşmelere katılacak üç ismi saydı. Bakıri, konuk heyetin İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile bir araya geleceğini bildirdi. AFP’nin İranlı yetkiliden aktardığı açıklamaya göre girişim, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in geçen hafta Tahran’da yaptığı temaslarda da görüşüldü. Böylece İran yönetiminin duyurduğu toplantının hazırlığı, bugünkü ziyaret açıklamasından önce başlamış oldu.

AA’nın 26 Ekim’de Türk güvenlik kaynaklarından aldığı bilgiye göre MİT Başkanı İbrahim Kalın, Türkiye’yi Tahran’daki toplantıda temsil edecek. Kalın’ın heyete katılması, Mekke İttifakı ülkeleri arasında istihbarat yönetimi düzeyindeki temasın Türkiye ayağını oluşturuyor. Suudi Arabistan Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir de görüşmelerde yer alacak. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre bu girişim, üç üyeli ittifakın İran ile birlikte gerçekleştireceği ortak üst düzey temaslardan biri olarak planlandı.

İran Cumhurbaşkanı ile de görüşecekler

Suudi Arabistan’ın kamu diplomasisinden sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Raid Krimly, 26 Ekim’de Mekke İttifakı adına yapılan ziyareti doğruladı. Suudi Arabistan’dan aktarılan resmî ziyaret açıklamasına göre üç ülkenin temsilcilerinin İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile de görüşmesi programda bulunuyor. Açıklamada güvenlik konseyi genel sekreteri Muhsin Rızai ile yapılacak temaslar da sıralandı. Ziyaret, üç ülkenin bölgedeki gerilimi azaltmak amacıyla başlattığı ortak diplomatik girişim olarak tanımlandı.

Bakıri, İran’ın bölgesel güvenlik konularında komşu ülkelerle iş birliğini savunduğunu söyledi. İranlı yetkili, dış güçlerin Batı Asya’daki etkisine karşı olduğunu da dile getirdi. Krimly ise Tahran ziyaretini gerilimi azaltmaya, diyaloğu ilerletmeye ve Katar ile Pakistan’ın arabuluculuğunu desteklemeye dönük bir girişim olarak tanımladı.

ABD–İran gerilimi ve Yemen gündemde

Associated Press’in iki bölge yetkilisinden aldığı bilgilere göre Tahran temaslarında Washington ile İran arasında yeniden anlaşma zemini aranacak. İran ile ABD ve İsrail arasındaki gerilimin yanı sıra Yemen’deki savaş da gündemde. AP’ye konuşan yetkililer, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının ayrıca değerlendirileceğini aktardı. Bölge yetkilileri, diplomatik görüşmeler hakkında konuşma yetkileri bulunmadığı için isimlerini açıklamadı.

Krimly, Mekke İttifakı ülkelerinin Tahran ziyaretinin Katar ve Pakistan’ın yürüttüğü arabuluculuk girişimlerine destek verdiğini bildirdi. Pakistan’ın bu alandaki diplomatik rolü daha önce de Suudi yönetimi tarafından tanınmıştı: Suudi Basın Ajansının 19 Haziran 2026 tarihli resmî açıklaması, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile görüşmesinde ABD–İran mutabakatına katkısından dolayı İslamabad’a teşekkür ettiğini aktarıyor. Böylece 26 Ekim temaslarının gündemi, hazirandan beri sürdürülen diplomatik girişimlerle de bağlantılı.

Mekke Anlaşması heyeti Tahran’a neden gidiyor?

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Ağustos 2026’da Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalandı; üç ülke bu anlaşmayla Mekke İttifakı çatısı altında buluştu. Anlaşmanın temel hükümlerinden biri, üyelerden birine yönelen silahlı saldırının diğer üyeleri de ilgilendiren ortak savunma meselesi olarak ele alınması. Savunma iş birliği, istihbarat paylaşımı ve askerî koordinasyon da anlaşmanın düzenlediği alanlar arasında bulunuyor. Ekim ayında Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırılarının ardından üç ülkenin yetkilileri Riyad’da yeniden toplandı.

Mekke Anlaşması’nın 16 maddesi ve Türkiye’deki onay süreci, üç ülkenin savunma yükümlülüklerini ve karar mekanizmalarını belirliyor. Ekim ayındaki Riyad acil toplantısında ise Husi saldırıları ile İran’ın bölgede üstlendiği rol görüşüldü. Yeni Tahran programında, daha önce Riyad’da ortak savunmayı görüşen temsilciler İranlı yetkililerle doğrudan temas kuruyor.

Krimly, Tahran ziyaretini üç ülkenin ortak diplomatik çalışması olarak duyurdu. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ise toplantının bölgesel güvenlik düzenlemelerini ele alacağını bildirdi. Tarafların 26 Ekim’de açıkladığı bu iki amaç, heyetin İran Cumhurbaşkanı ve ülkenin güvenlik yönetimiyle yapacağı görüşmelerin çerçevesini oluşturuyor.

Husi saldırıları Suudi Arabistan’ı nasıl etkiledi?

Ekim ayında Yemen kaynaklı füze ve insansız hava aracı saldırıları Suudi Arabistan’ın havalimanlarını ve altyapısını hedef aldı. Suudi diplomat Krimly’nin İran’a yönelttiği suçlamaların aktarıldığı 17 Ekim tarihli açıklamada Riyad, Tahran’ın Husileri teşvik ettiğini savundu. İran ve Suudi Arabistan’ın Yemen’deki çatışmalara ilişkin görüş ayrılığı, 26 Ekim’de duyurulan güvenlik toplantısının konularından biri.

Reuters, ziyaret kararını Husi saldırılarının yoğunlaştığı dönemdeki diplomatik temaslarla ilişkilendirdi. Tahran görüşmesine katılacak üç yetkilinin görevleri de açıklandı: Suudi tarafını savunma bakanı Halid bin Selman, Pakistan’ı Mareşal Asım Münir, Türkiye’yi ise MİT Başkanı İbrahim Kalın temsil ediyor. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve güvenlik konseyi yöneticisi Muhsin Rızai ise duyurulan İranlı muhataplar.

Görüşme takviminde hangi açıklamalar var?

İranlı yetkili Bakıri, devlet televizyonuna yaptığı ilk açıklamada toplantının tarihini ayrıca belirtmedi; İran medyası görüşmenin 26 Ekim Pazartesi günü yapılacağını bildirdi. Suudi Dışişleri Bakan Yardımcısı Krimly de aynı tarihte planlanan ziyaretin programını doğruladı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Alman SWP: İran’ın nükleer stratejisi değişiyor, 441 kilo uranyumun akıbeti belirsiz