O ülkenin yüzde 95’i hiç yurt dışına seyahat etmemiş!

Dünyanın seyahat uçurumu: Bazı ülkelerde nüfusun neredeyse tamamı hiç yurt dışına seyahat etmedi
Pew Research Center’ın 24 ülkede yaptığı araştırmaya göre bazı ülkelerde yetişkinlerin büyük çoğunluğu hiç yurt dışına çıkmadı. Türkiye araştırmada yer almadı.

Yurt dışına çıkmak bazı ülkelerde sıradan bir hafta sonu planı gibi görülürken, bazı ülkelerde hayat boyu gerçekleşmeyen büyük bir hayal olarak kalıyor. Pew Research Center’ın 24 ülkede yaptığı araştırma, uluslararası seyahat konusunda dünyadaki farkın ne kadar büyük olduğunu gösterdi. Kimi ülkelerde yurt dışına seyahat etmeyenlerin çokluğu şaşırtıcı

Bu haberde

Araştırmaya göre, ankete katılan 24 ülkede yetişkinlerin ortalama yüzde 21’i hayatında hiç kendi ülkesi dışına çıkmadı. Ancak bu oran ülkeden ülkeye dramatik biçimde değişiyor.

Hindistan’da katılımcıların yaklaşık yüzde 95’i hiç yurt dışına çıkmadığını söylüyor. Endonezya’da bu oran yüzde 92, Nijerya’da yüzde 90, Brezilya’da ise yüzde 87 seviyesinde. Buna karşılık İsveç ve Hollanda’da hayatında hiç yurt dışına çıkmamış yetişkinlerin oranı yüzde 1’in altında.

Bu tablo yalnızca “kim geziyor, kim gezemiyor?” sorusunu değil; gelir düzeyi, pasaport gücü, vize rejimleri, ulaşım altyapısı, ülkenin coğrafi konumu ve tarihsel seyahat kültürü gibi daha geniş bir eşitsizlik alanını da gündeme getiriyor.

Yurt dışına seyahat etmek herkes için aynı şey değil

Küreselleşme çağında uçak biletleri, sosyal medya paylaşımları ve dijital göçebe hikâyeleri yurt dışı seyahati normal bir deneyim gibi gösterebilir. Ancak Pew verileri, dünyanın büyük bir bölümü için uluslararası seyahatin hâlâ ulaşılması zor bir imkân olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmada medyan olarak katılımcıların yüzde 79’u en az bir kez başka bir ülkeye gittiğini söylüyor. Buna karşılık yüzde 21’lik kesim hiç yurt dışına çıkmamış durumda.

Bu oran ilk bakışta düşük görünebilir. Fakat ülke bazlı tabloya bakıldığında farkın ne kadar sert olduğu ortaya çıkıyor. Avrupa ülkelerinde sınır aşmak görece kolayken, büyük nüfuslu ve gelir seviyesi daha düşük ülkelerde yurt dışı seyahati çok daha sınırlı kalıyor.

Hindistan, Endonezya, Nijerya ve Brezilya listenin en altında

Pew’in verilerine göre uluslararası seyahat deneyiminin en düşük olduğu ülkeler arasında Hindistan, Endonezya, Nijerya ve Brezilya öne çıkıyor.

Hindistan’da yalnızca çok küçük bir kesim yurt dışına çıkmış durumda. Katılımcıların yaklaşık yüzde 95’i daha önce başka bir ülkeye gitmediğini belirtiyor.

Endonezya’da da tablo benzer. Nüfusun çok büyük bölümü ada ülkesi sınırlarının dışına hiç çıkmamış. Nijerya ve Brezilya’da da katılımcıların ezici çoğunluğu uluslararası seyahat deneyimine sahip değil.

Bu ülkelerde düşük uluslararası seyahat oranlarını açıklayan tek neden gelir değil. Pasaport gücü, vize zorlukları, uzun mesafeler, uçuş maliyetleri, iç turizm seçeneklerinin genişliği ve tarihsel seyahat alışkanlıkları da tabloyu etkiliyor.

Avrupa’da sınır aşmak çok daha sıradan

Araştırmanın diğer ucunda ise İsveç ve Hollanda bulunuyor. Bu iki ülkede katılımcıların neredeyse tamamı en az bir kez başka bir ülkeye gitmiş.

Pew, Avrupa ülkelerinde uluslararası seyahatin daha yaygın olmasını birkaç faktörle açıklıyor. Avrupa ülkelerinin coğrafi olarak daha küçük olması, birbirine yakın çok sayıda ülkenin bulunması ve Avrupa Birliği içinde serbest dolaşım hakkının seyahati kolaylaştırması bu farkın temel nedenleri arasında.

Özellikle Schengen Bölgesi ve AB serbest dolaşım düzeni, Avrupa’da sınır geçişini birçok kişi için rutin hale getiriyor. İsveç veya Hollanda’da yaşayan biri için başka bir ülkeye gitmek, Hindistan veya Brezilya’da yaşayan birine kıyasla çok daha düşük maliyetli ve pratik olabiliyor.

Seyahat isteği var ama imkân her zaman yok

Araştırmanın en dikkat çekici bölümlerinden biri, yurt dışına hiç çıkmamış kişilerin seyahat isteğiyle ilgili.

Pew’e göre, uluslararası seyahat deneyimi düşük olan ülkelerde birçok kişi fırsat verilirse başka bir ülkeyi görmek istediğini söylüyor. Kenya bu konuda en yüksek oranlardan birine sahip. Ankete katılan Kenyalıların yüzde 81’i, imkânı olursa başka bir ülkeye gitmek istediğini belirtiyor.

Bu sonuç, “insanlar seyahat etmek istemiyor” varsayımını zayıflatıyor. Sorun çoğu zaman istek değil; ekonomik imkân, vizeye erişim, pasaport gücü, ulaşım maliyeti ve seyahat altyapısı.

Ancak her ülkede aynı tablo yok. Yurt dışına hiç çıkmamış kişiler arasında, fırsat olsa bile başka bir ülkeye gitmek istemeyeceğini söyleyenler de var. Pew’e göre bu oran Brezilya’da yüzde 24, Endonezya’da yüzde 27, Hindistan’da ise yüzde 29.

Gelir düzeyi belirleyici faktörlerden biri

Pew Research Center, uluslararası seyahat ile gelir seviyesi arasında güçlü bir ilişki olduğunu vurguluyor.

Daha yüksek gelirli ülkelerde insanların başka ülkelere seyahat etme ihtimali çok daha yüksek. İsveç ve Hollanda gibi zengin ülkelerde neredeyse herkes en az bir kez yurt dışına çıkmışken, Hindistan, Nijerya, Endonezya ve Brezilya gibi daha düşük kişi başı gelire sahip ülkelerde uluslararası seyahat deneyimi çok daha sınırlı.

Kişisel gelir de önemli. Araştırmaya göre birçok ülkede yüksek gelirli bireylerin yurt dışına çıkma ihtimali daha yüksek. Örneğin ABD’de medyan gelirin üzerinde kazananların yüzde 91’i yurt dışına çıkmışken, medyan gelirin altında kazananlarda bu oran yüzde 66’ya düşüyor.

Bu durum, pasaport sahibi olmanın tek başına yeterli olmadığını gösteriyor. Uçak bileti, konaklama, vize ücreti, sigorta, döviz kuru, izin alma imkânı ve seyahat sırasında harcanacak para, uluslararası hareketliliği doğrudan belirliyor.

Eğitim seviyesi de etkili

Pew’in çalışmasına göre eğitim seviyesi de uluslararası seyahat deneyimiyle bağlantılı.

18 ülkede daha yüksek eğitim seviyesine sahip kişilerin yurt dışına çıkmış olma ihtimali daha yüksek. Bu bağlantı şaşırtıcı değil. Eğitim, gelir düzeyi, yabancı dil bilgisi, uluslararası iş bağlantıları, akademik hareketlilik ve seyahat motivasyonu üzerinde etkili olabiliyor.

Yüksek eğitimli kişiler iş, konferans, eğitim, değişim programı veya turizm nedeniyle daha fazla yurt dışı deneyimi yaşayabiliyor.

Yurt dışı seyahati dünya görüşünü de etkiliyor

Pew’in araştırması yalnızca kimin seyahat ettiğini ölçmüyor; seyahat deneyimi ile dünya algısı arasındaki bağlantıya da bakıyor.

Araştırmaya göre daha fazla uluslararası seyahat deneyimine sahip kişiler, dünya genelindeki insanlara daha yakın hissetme eğiliminde. Ayrıca dış politika, uluslararası ilişkiler ve küresel meselelerle ilgilenme oranları da daha yüksek olabiliyor.

Bu sonuç, seyahatin yalnızca turistik bir deneyim olmadığını gösteriyor. Başka ülkeleri görmek, farklı toplumlarla temas kurmak ve sınırların ötesindeki hayatı deneyimlemek, insanların dünyaya bakışını da değiştirebiliyor.

Türkiye araştırmada var mı?

Pew Research Center’ın bu çalışmasında Türkiye yer almıyor. Araştırma 24 ülkeyi kapsıyor ve Türkiye bu ülkeler arasında bulunmuyor.

Bu nedenle “Türkiye’de insanların yüzde kaçı hiç yurt dışına çıkmadı?” sorusuna bu araştırmadan doğrudan yanıt vermek mümkün değil.

Ancak Türkiye açısından tabloyu dolaylı verilerle okumak mümkün. TÜİK verilerine dayandırılan 2025 turizm istatistiklerine göre Türk vatandaşlarının yurt dışına seyahat sayısı 2025’te 11,9 milyona yükseldi. 2024’te bu sayı yaklaşık 11,39 milyondu. Bu veriler, Türkiye’den yurt dışına çıkışların arttığını gösteriyor.

Yine de bu rakam, Türkiye’de kaç kişinin hayatında hiç yurt dışına çıkmadığını göstermez. Çünkü aynı kişi bir yıl içinde birden fazla kez yurt dışına çıkabilir. Dolayısıyla Türkiye için Pew tarzında bir “hayatında hiç yurt dışına çıkmamış kişi oranı” verisi ayrıca ölçülmeden kesin oran vermek doğru olmaz.

Vize sadece bürokrasi değil, hareketlilik meselesi

Pew’in araştırması, uluslararası seyahatin küresel eşitsizlikle yakından bağlantılı olduğunu gösteriyor. Bir ülkede doğmak, kişinin dünyayı görme ihtimalini doğrudan etkileyebiliyor.

Bazı ülkelerde insanlar pasaportlarıyla çok sayıda ülkeye kolayca gidebilirken, bazı ülkelerde aynı seyahat için vize, yüksek maliyet, uzun mesafe ve sınırlı ulaşım seçenekleriyle karşılaşılıyor.

Bu nedenle uluslararası seyahat yalnızca kişisel tercih değil; aynı zamanda ekonomik, diplomatik ve coğrafi bir mesele.

Dünya herkes için açık değil

Pew Research Center’ın 24 ülkede yaptığı araştırma, dünyanın seyahat açısından ne kadar eşitsiz olduğunu açık biçimde gösteriyor.

İsveç ve Hollanda gibi ülkelerde neredeyse herkes en az bir kez yurt dışına çıkmışken; Hindistan, Endonezya, Nijerya ve Brezilya gibi ülkelerde insanların büyük çoğunluğu hiç uluslararası seyahat deneyimi yaşamamış.

Türkiye bu araştırmada yer almıyor. Bu nedenle Türkiye için doğrudan oran vermek mümkün değil. Ancak yurt dışına çıkan Türk vatandaşlarının sayısındaki artış, Türkiye’de uluslararası seyahat talebinin güçlü olduğunu gösteriyor. Buna rağmen vize zorlukları, döviz kuru, gelir düzeyi ve pasaport türü gibi faktörler, bu talebin herkes için aynı ölçüde gerçeğe dönüşmediğini ortaya koyuyor.

Kısacası, dünya teoride daha bağlantılı hale geliyor. Ama pratikte herkes için aynı ölçüde erişilebilir değil.

Kaynaklar