Yurt dışından iş teklifi geldi, para istediler: 12 şeyi kontrol edin
Yurt dışında iş dolandırıcılığı yüksek maaş, hızlı vize, peşin ödeme ve doğrulanamayan sponsor vaadiyle başlayabiliyor. İşvereni, sözleşmeyi, çalışma iznini ve ödeme kanalını doğrulamadan para göndermeyin; pasaportunuzu aracıya teslim etmeyin.
- Sahte iş teklifleri hangi yöntemlerle geliyor?
- Para göndermeden önce hangi 12 kontrolü yapmalısınız?
- 1. İşveren gerçekten var mı?
- 2. Size yazan kişi şirket çalışanı mı?
- 3. İşverenin sponsor veya yabancı işçi çalıştırma yetkisi var mı?
- 4. Size önerilen vize gerçekten çalışma hakkı veriyor mu?
- 5. Yazılı sözleşmede işin temel şartları açık mı?
- 6. İş bulmanız için sizden hangi para isteniyor?
- 7. Para kimin hesabına gidiyor?
- 8. Maaş ve çalışma şartları gerçekçi mi?
- 9. Mülakat gerçekten yapıldı mı?
- 10. Pasaport ve kişisel belgeleriniz nasıl isteniyor?
- 11. Seyahat planı iş sözleşmesiyle uyumlu mu?
- 12. Teklifi bağımsız bir kanaldan doğruladınız mı?
- Para istemek tek başına dolandırıcılık kanıtı mı?
- Pasaportunuza el konulursa ne yapmalısınız?
- Dolandırıldıysanız hangi kayıtları saklamalısınız?
Yurt dışından gelen bir iş teklifinde ilk risk, teklifin profesyonel görünmesiyle gerçek olması arasındaki farkı kaçırmak. 2026’da Endonezya makamlarının siber devriyelerinde 10.504 şüpheli yurt dışı iş ilanı bağlantısı incelendi ve 7.907 bağlantı kaldırıldı. ANTARA’nın 3 Eylül tarihli haberine göre denetim özellikle sosyal medya ve dijital platformlarda yayılan prosedür dışı işçi yerleştirme tekliflerine odaklandı. Transit Haber’in Endonezya sahte iş ilanları dosyasında da yüksek maaş, kolay çıkış ve az evrak vaadinin tekrar eden işaretler arasında olduğu görülüyor.
İngiltere’de Temmuz 2026’da kapatılan bir sahte bakım çalışanı işe alım şirketi, dolandırıcılığın profesyonel bir şirket görünümü altında da yürütülebildiğini ortaya çıkardı. Birleşik Krallık Insolvency Service, 23 kişinin toplam 19 bin sterlinden fazla ödeme yaptığını, şirketin Home Office sponsor lisansı bulunmadığını ve tek bir vize başvurusu dahi yapmadığını açıkladı. Kurumsal isim, web sitesi veya sözleşme PDF’si tek başına yeterli doğrulama değil; işverenin ve göç sürecinin ayrı kanallardan kontrol edilmesi gerekiyor.
Sahte iş teklifleri hangi yöntemlerle geliyor?
Dolandırıcılık modelleri ülkeye ve sektöre göre değişiyor. Bazı tekliflerde aracı önce gerçek bir şirketin adını kullanıyor, sonra görüşmeyi kişisel WhatsApp hesabına taşıyor. Başka bir yöntemde gerçek bir vize kategorisinin adı, sahte iş sözleşmesine güven vermek için kullanılıyor. İrlanda’da iş vaadiyle para toplandığı soruşturmada bazı mağdurların sahte sözleşmelerle turist vizesi üzerinden gönderilmeye çalışıldığı bildirildi; Transit Haber’in 81 mağdurlu İrlanda iş vaadi dosyası teklif, sözleşme ve gerçek çalışma izni kanalının ayrı ayrı kontrol edilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Daha ağır vakalarda risk para kaybının ötesine geçebiliyor. INTERPOL’ün insan ticareti incelemesinde, sahte iş ilanlarıyla Güneydoğu Asya’daki dolandırıcılık merkezlerine götürülen kişilerin pasaportlarının alındığı, kapatıldıkları ve çevrim içi dolandırıcılık yapmaya zorlandıkları vakalar anlatılıyor. Reuters’ın Temmuz 2026’da UNODC verilerine dayandırdığı haber de zorla çalıştırılan kişilerin 80’den fazla ülkeden geldiğini ve ağların yeni dil gruplarına eleman aradığını aktarıyor.
Para göndermeden önce hangi 12 kontrolü yapmalısınız?
1. İşveren gerçekten var mı?
Şirket adını yalnız teklif mektubunda değil, gidilecek ülkenin ticaret veya şirket sicilinde arayın. Adres, telefon, faaliyet alanı ve şirket yetkilileri birbirini tutmalı. Sahte ilanlar bazen gerçek bir şirketin adını kopyalar. Şirket kaydını bulduktan sonra size yazan kişinin gerçekten o şirket adına hareket edip etmediğini de doğrulayın. Şirketin resmî web sitesindeki genel santral veya insan kaynakları adresine, size verilen iletişim bilgisinden bağımsız olarak ulaşmak daha güvenli bir kontrol sağlar.
2. Size yazan kişi şirket çalışanı mı?
E-posta alan adını, imzayı ve telefon numarasını kontrol edin. Gerçek bir şirketin adını taşıyan ancak ücretsiz e-posta hesabından gelen teklif, özellikle para veya belge isteniyorsa ek doğrulama gerektirir. LinkedIn profilini kurumsal doğrulamayla birlikte değerlendirin; kopyalanmış profil, yeni açılmış hesap veya şirket çalışanı gibi görünen sahte kimlik kullanılabilir. İnsan kaynakları biriminden kişinin adını ve işe alım yetkisini doğrulatın.
3. İşverenin sponsor veya yabancı işçi çalıştırma yetkisi var mı?
Sponsorlu çalışma sistemi kullanan ülkelerde şirketin işveren olarak kayıtlı olması, yabancı işçi sponsorluğu yapabildiği anlamına gelmeyebilir. İngiltere örneğinde Home Office’un güncel lisanslı sponsorlar kaydı işçi sponsorluğu yapabilen kuruluşları ve lisans kategorilerini listeliyor. Şirket bu kayıtta yoksa “sponsorluğu başka firma üzerinden yapacağız” açıklamasını yazılı ve resmî belgelerle doğrulamadan ödeme yapmayın. Diğer ülkelerde de benzer sponsor, işveren kotası veya yabancı çalışan izin kayıtları bulunabiliyor.
4. Size önerilen vize gerçekten çalışma hakkı veriyor mu?
“Önce turist olarak gel, çalışma iznini sonra hallederiz” sözü birçok dosyada ortak risk işareti. Ziyaretçi veya turist statüsü bazı ülkelerde iş görüşmesine izin verebilir fakat normal ücretli işe başlama hakkı vermez. Teklifte yazan vize adını ilgili göç idaresinin resmî sayfasında arayın; vizenin kim tarafından, hangi aşamada ve hangi işveren adına başlatıldığını kontrol edin. Bir aracı “sistemde görünüyor” diyorsa ekran görüntüsü yerine resmî başvuru numarası ve doğrulanabilir kayıt isteyin.
5. Yazılı sözleşmede işin temel şartları açık mı?
Sözleşmede işverenin tam unvanı, işyeri adresi, görev tanımı, ücret, çalışma saatleri, izinler, başlangıç tarihi ve sözleşmeyi sona erdirme şartları bulunmalı. Uluslararası Çalışma Örgütünün adil işe alım ilkeleri, çalışma koşullarının doğrulanabilir ve anlaşılır yazılı sözleşmeyle verilmesini; göçmen çalışana mümkünse hareketten önce ve anlayabildiği dilde sunulmasını öngörüyor. İlan ile sözleşme arasında maaş, şehir veya görev değişmişse imza atmadan önce yazılı açıklama isteyin.
6. İş bulmanız için sizden hangi para isteniyor?
“Dosya açma”, “sponsor aktivasyon”, “kota ayırma”, “garanti depozitosu” veya “işe yerleştirme bedeli” adıyla istenen peşin ödemeleri ayrı ayrı sorgulayın. ILO’nun adil işe alım yaklaşımında işçiye doğrudan veya dolaylı işe alım ücreti yüklenmemesi temel ilke. Buna karşılık pasaport, resmî vize harcı, sağlık raporu veya ülkeye özgü bazı yasal masraflar sistemden sisteme değişebilir. Gerçek bir devlet harcı varsa tutarı resmî kurumun sitesinde görünür olmalı ve ödeme kanalı kuruma veya yetkili merkeze bağlanmalı.
7. Para kimin hesabına gidiyor?
Şirket adına düzenlenmiş bir işlem için şahsi banka hesabı, kripto cüzdanı, hediye kartı veya para transfer ofisi üzerinden acil ödeme istenmesi güçlü bir uyarı işaretidir. Alıcı adı, sözleşmedeki şirket veya yetkili kurumla eşleşmeli. Ödeme açıklamasını, fatura veya makbuzu ve banka dekontunu saklayın. “Bugün ödemezsen kotayı kaybedersin” gibi zaman baskısı, doğrulama yapmanızı engelliyorsa işlemi durdurun.
8. Maaş ve çalışma şartları gerçekçi mi?
Piyasanın çok üzerinde ücret, deneyimsiz aday için üst düzey pozisyon, ücretsiz uçuş ve konaklama gibi vaatlerden birkaçı aynı teklifte toplanıyorsa ayrıntılı kontrol yapın. Tek bir avantaj sahtecilik hükmü kurmaya yetmez. Aynı şehir ve meslek için resmî ücret tabanlarına, toplu sözleşmelere veya büyük iş platformlarındaki benzer ilanlara bakın. Net ücret ile brüt ücretin karıştırılması da teklifi olduğundan yüksek gösterebilir.
9. Mülakat gerçekten yapıldı mı?
Hiç görüntülü veya sesli görüşme yapılmadan, mesleki deneyim sorulmadan ve birkaç mesaj içinde iş sözleşmesi gönderilmesi şüpheyi artırır. Gerçek işe alımlarda süreç her zaman uzun olmak zorunda değil; yine de kimliğiniz, deneyiminiz ve pozisyona uygunluğunuz hakkında anlamlı bir değerlendirme beklenir. Görüşmeye katılan kişilerin adını, unvanını ve kurumsal e-posta adresini not edin; sonradan şirket üzerinden doğrulayın.
10. Pasaport ve kişisel belgeleriniz nasıl isteniyor?
Pasaport kopyası çalışma ve vize işlemlerinde meşru biçimde istenebilir. Risk, belgenin hangi kanala gönderildiği ve kimin elinde kaldığıyla büyür. Gerekmiyorsa banka şifresi, tek kullanımlık kod, kart bilgisi veya biyometrik veriyi paylaşmayın. Fiziksel pasaportunuzu aracıya “emanet” bırakmayın. INTERPOL’ün sahte iş teklifleriyle bağlantılı insan ticareti vakalarında pasaporta el koyma, mağdurların hareket özgürlüğünü kaybetmesinin ilk adımlarından biri olarak görülüyor.
11. Seyahat planı iş sözleşmesiyle uyumlu mu?
Bilet tarihi, girişte kullanılacak vize ve iş başlangıç tarihi aynı hikâyeyi anlatmalı. “Turist gibi söyle”, “iş sözleşmesini sınırda gösterme” veya “ülkeye girince başka şehre geçeceksin” talimatı varsa süreci durdurup resmî kuralı kontrol edin. İşveren sizi farklı bir ülke üzerinden geçiriyor veya havaalanında başka bir kişinin karşılayacağını söylüyorsa rota ve yerel temas bilgisini ailenizle paylaşın. Çalışma amacı gizlenerek seyahat etmek, hem göç statünüzü hem de dolandırıcılık veya sömürü riskini ağırlaştırabilir.
12. Teklifi bağımsız bir kanaldan doğruladınız mı?
En son kontrolü, size teklifi getiren kişi veya ajans dışında bir kanaldan yapın. İşverenin resmî merkezi, ülkenin göç idaresi, lisanslı sponsor/işveren kaydı, konsolosluk veya yetkili iş kurumu aynı dosyanın farklı parçalarını doğrulayabilir. Birleşik Krallık’ta sponsor lisansı; başka ülkelerde çalışma izni veya yabancı işçi kotası ayrı kayıtlarda tutulabilir. Tek bir belgeyi doğru görmek, bütün işe alım zincirinin doğru olduğunu kanıtlamaz.
Para istemek tek başına dolandırıcılık kanıtı mı?
Hayır. Pasaport ücreti, resmî vize harcı, sağlık kontrolü veya bazı belge masrafları gerçek olabilir. Sorulması gereken iki şey var: Bu ücret hukuken kimin sorumluluğunda ve ödeme hangi resmî kanala yapılıyor? İşe yerleştirme karşılığında doğrudan çalışandan para istenmesi, özellikle tutar yüksekse ve makbuz verilmiyorsa, ILO’nun adil işe alım ilkesine ters düşüyor. Devlet harcı olduğu söylenen bir bedeli yalnız aracının ekran görüntüsüne bakarak ödemeyin; ilgili kurumun yayımladığı tarife ve ödeme sayfasıyla karşılaştırın.
Pasaportunuza el konulursa ne yapmalısınız?
Pasaportunuzun, telefonunuzun veya hareket özgürlüğünüzün kısıtlanması normal işe alım sürecinin parçası sayılmaz. Böyle bir durumda mümkünse güvenli bir yerden yerel acil yardım hattına, polise veya Türkiye’nin ilgili büyükelçilik/konsolosluğuna ulaşın. Konumunuzu, işveren adresini, aracıların adlarını ve iletişim bilgilerini güvendiğiniz bir kişiye gönderin. Transit Haber’in İngiltere’de sömürü mağduru Skilled Worker çalışanlarına ilişkin dosyası, istismar mağdurları için ülkeye özgü koruma yollarından birini örnekliyor; yardım mekanizması ülkeden ülkeye değişebilir.
Dolandırıldıysanız hangi kayıtları saklamalısınız?
İlanın ekran görüntüsü, ilan URL’si, e-postalar, mesajlaşma kayıtları, sözleşme ve teklif mektubu, banka dekontları, kripto işlem kimliği, aracı ve işveren telefonları, sosyal medya hesapları, kullanılan şirket adı ve gönderilen belgelerin kopyalarını saklayın. Hesabınızdan para çıktıysa bankanızla mümkün olan en kısa sürede görüşün. Sahte ilan hâlâ yayındaysa platforma rapor verin; olayın niteliğine göre polis, savcılık, siber suç birimi, göçmen işçi kurumu veya ilgili ülkenin temsilciliği devreye girebilir.
Yurt dışında çalışmak için doğru teklif; işverenin kimliği, çalışma hakkı, yazılı sözleşme ve ödeme zinciri aynı dosyada doğrulandığında güven kazanır. Şirketin adını görmeniz veya profesyonel hazırlanmış bir PDF almanız yeterli değil. İşveren kaydı ile sponsor/çalışma izni yetkisini ayrı kontrol edin, resmî ücretleri kurumun kendi sayfasından doğrulayın ve pasaportunuzu fiziksel olarak aracıya bırakmayın. Doğrulama tamamlanmadan para göndermemek, geri dönüşü en zor zararı baştan önler.
Kaynaklar
- ANTARA — KemenP2MI hapus 7.907 iklan lowongan kerja ilegal
- UK Insolvency Service / GOV.UK — Overseas workers conned out of thousands by fake care recruiter which never filed a single visa application
- UK Visas and Immigration / GOV.UK — Register of licensed sponsors: workers
- International Labour Organization — General principles and operational guidelines for fair recruitment and definition of recruitment fees and related costs
- INTERPOL — Human trafficking: the crime that turns people into illegal merchandise
- Reuters — Crime gangs snare more than $88 billion in scams in Asia-Pacific, UN says
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.