El Niño hızla büyüyor: Bin yılın en güçlüsü olabilir

Pasifik Okyanusu’ndaki olağanüstü ısınma yeni bir eşiğe geldi. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 3 Eylül’de yayımladığı güncellemede El Niño’nun artık kesin biçimde yerleştiğini ve önümüzdeki aylarda “çok güçlü” seviyeye çıkmasının beklendiğini açıkladı. Kurumun küresel tahmin merkezleri, olayın Şubat 2027’ye kadar sürme olasılığını neredeyse yüzde 100 olarak hesaplıyor. WMO’ya göre bu kadar yüksek bir kesinlik daha önce hiçbir El Niño güncellemesinde kullanılmadı.

El Niño ne kadar güçlenebilir?

WMO’nun ölçümlerinde tropikal Pasifik’teki deniz yüzeyi sıcaklıkları normalin 2 dereceden fazla üzerinde. Kurum, El Niño’nun yıl sonuna doğru zirve yapmasını bekliyor. Reuters’ın WMO açıklamasından aktardığına göre, 1950’den bu yana yalnız üç başka El Niño “çok güçlü” kategorisinde kayda geçti. WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, mevcut eğilim sürerse olayın modern ölçüm dönemindeki bütün değerlerin üzerine çıkabileceğini söyledi.

Daha uzun tarihsel karşılaştırma uydu ve modern ölçüm kayıtlarının dışına uzanıyor. The Guardian’ın aktardığı iklim analisti Zeke Hausfather, mercanlar, ağaç halkaları ve tarihsel belgelerden elde edilen verilerin son bin yılda bu büyüklükte bir El Niño kaydetmediğini söyledi. Guardian’ın aktardığı 14 modelin ortalaması, Niño 3.4 bölgesindeki sıcaklık anomalisinin kasım ayında yaklaşık 4 dereceye kadar çıkabileceğini öngörüyor. “Bin yılın en güçlüsü” ifadesi WMO’nun resmî sınıflandırması değil; Hausfather’ın paleoklimatoloji verilerine dayanan ayrı değerlendirmesi.

Şubat 2027’ye kadar sürerse ne değişecek?

El Niño, doğu ve orta tropikal Pasifik’teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının olağanın üzerine çıkmasıyla oluşuyor ve dünya genelindeki yağış ile sıcaklık düzenlerini değiştiriyor. WMO; sel, kuraklık ve aşırı sıcak risklerinin önümüzdeki aylarda artabileceğini bildiriyor. Yağışın hangi bölgede artacağı ya da azalacağı ise tek bir küresel şablona göre belirlenmiyor. Aynı El Niño döneminde bazı bölgeler ağır kuraklık yaşarken başka bölgelerde aşırı yağış ve taşkın görülebiliyor.

WMO, ulusal meteoroloji servislerinden erken uyarı hazırlıklarını artırmalarını istedi. Kurum, tarım ve su yönetimi başta olmak üzere sağlık ile afet planlamasında haftalar veya aylar öncesinden tedbir alınabileceğini belirtiyor. El Niño’nun etkilerinin 2027’ye taşınması, özellikle tarım ürünleri, gıda fiyatları ve su kaynakları bakımından daha uzun süreli baskı yaratabilir. Reuters, Orta Amerika’nın Kurak Koridoru’nda ürün kayıplarının şimdiden ciddi gıda sorunlarına yol açtığını bildiriyor. Bazı bölgelerde kuraklığa dayanıklı ürünlere geçiş ve su rezervlerinin daha sıkı yönetilmesi gibi hazırlıklar şimdiden gündeme alınmış durumda.

2027 dünyanın en sıcak yılı olabilir mi?

WMO iklim tahmin hizmetleri başkanı Wilfran Moufouma Okia, güçlü El Niño dönemlerinin küresel sıcaklıklarda geçici bir sıçrama yarattığını hatırlattı. Reuters’ın aktardığı WMO değerlendirmesinde 2027’nin kayıtlardaki en sıcak yıl olma potansiyelinden söz ediliyor. Bu kesin bir sıcaklık rekoru tahmini değil; El Niño’nun yıl sonuna doğru zirve yapması ve etkilerinin 2027’ye taşınması halinde ortaya çıkabilecek bir risk senaryosu. Küresel sıcaklık rekorunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, El Niño’nun gerçek zirve gücüyle birlikte diğer okyanus havzalarındaki sıcaklıklar ve atmosfer koşullarına da bağlı olacak.

Washington Post’un iklim modellerine dayanan analizinde Niño 3.4 bölgesinin şu anda yaklaşık 2,6 derece normalin üzerinde olduğu, önümüzdeki haftalarda 3 derecenin üzerine çıkmasının beklendiği yazıldı. Aynı analiz, rekor seviyedeki sıcak Pasifik suyunun sonbahar ve kış boyunca atmosfer dolaşımını değiştirebileceğini belirtiyor. WMO ise bölgesel sonuçların her ülkede aynı olmayacağını ve yerel meteoroloji servislerinin tahminlerinin izlenmesi gerektiğini özellikle hatırlatıyor.

Seyahat ve ulaşım açısından hangi riskler var?

El Niño doğrudan bir uçuş yasağı veya seyahat kısıtlaması yaratmıyor. Risk, hava olaylarının şiddetlenmesiyle ortaya çıkıyor. Aşırı yağışlar havalimanı ve karayolu operasyonlarını bozabilir; kuraklık ve sıcak hava dalgaları yangın tehlikesini büyütebilir. Transit Haber’in Nepal sel felaketi dosyasında görüldüğü gibi ağır yağış yalnız can kaybına değil, yol ve köprülerin kapanmasına da yol açabiliyor. Kalimantan’daki yangın dumanı ise görüş mesafesini düşürerek uçuş ve deniz seferlerinde erteleme çağrılarına neden oldu.

Önümüzdeki aylarda El Niño etkisinin güçlü hissedileceği bölgelere seyahat edecek yolcular için tek bir küresel uyarı listesi yok. WMO, tahminlerin ülke ve bölge bazında ulusal meteoroloji servisleri üzerinden takip edilmesini öneriyor. Transit Haber’in Uçuş Haberleri bölümünde de hava koşullarının seferlere etkisi gelişmeler oldukça güncelleniyor. El Niño’nun beklenen güce ulaşması halinde 2026 sonu ve 2027 başındaki seyahat planlarında hava durumu kaynaklı aksaklıkların daha sık gündeme gelmesi beklenebilir. Özellikle aktarmalı uzun mesafe yolculuklarında bağlantı sürelerinin daha geniş tutulması gerekebilir.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İsrail: Ülkenizi taş devrine çevireceğiz

İsrail bu kez Türkiye’yi “düşman değil, rakip” diye tanımladı

İki otele baskın yaptılar: 68 yabancı gözaltında

Dronlardan korunmak için gemilere ağ, lastik ve su tankı asıyorlar