RUSI: İspanya’da savunma ihalelerinin yüzde 71’i Indra ve Airbus’a gitti

İspanya savunma sanayisi, 29 Kasım 2026 erken genel seçimine giderken 2025’te dağıtılan büyük savunma sözleşmeleri ve İsrail’e yönelik silah ambargosunun uygulaması üzerinden tartışılıyor. Royal United Services Institute’un (RUSI) 3 Kasım tarihli analizinde araştırmacı Dara Fernandez, Savunma Bakanlığının 2025’te verdiği 31,8 milyar avroluk sözleşmelerin yaklaşık yüzde 71’inin Indra, Airbus ve bunların ortak girişimlerine yöneldiğini yazdı. Fernandez, bir sonraki hükümetin ihale rekabeti, finansman ve ihracat kontrolleri konularında karar vermek zorunda kalacağını değerlendiriyor.

İspanya İçişleri Bakanlığının 3 Kasım’da yayımladığı seçim rehberine göre erken genel seçimler 29 Kasım Pazar günü yapılacak. Meclisin feshi ve seçim çağrısı 5 Ekim’de kararlaştırıldı; kararname 6 Ekim’de yürürlüğe girdi. Transit Haber’in erken seçim kararına ilişkin haberinde Pedro Sánchez hükümetinin takvimi aktarılmıştı. RUSI’nin incelemesi, sandık öncesinde savunma sektörünün mevcut sözleşme ve tedarik kararlarını ele alıyor.

İspanya savunma sanayisi ihalelerinde yüzde 71 hangi şirketlere gitti?

RUSI’nin İspanya savunma sanayisi hakkındaki sözleşme verisi, İspanya Savunma Bakanlığının 2025’te 31,8 milyar avro tutarında askeri alım sözleşmesi verdiğini gösteriyor. Bu toplamın yaklaşık yüzde 71’i Indra ile Airbus’a doğrudan ya da öncülük ettikleri ortak girişimler üzerinden tahsis edildi. Fernandez, 31 büyük programın 29’unun rekabetçi açık ihale yerine doğrudan verildiğini, bu programların toplam sözleşme değerinin yüzde 88’ini oluşturduğunu yazdı.

Ocak 2026’da Forbes España’nın aktardığı Opina 360 “Rearme 2025” araştırmasında sözleşme toplamı 31 milyar 793 milyon avro, Indra ve Airbus’ın tek başına veya ortaklarla aldığı pay yüzde 70,8 olarak hesaplandı. Araştırmaya göre Airbus tek başına 8 milyar 107,6 milyon, Indra 5 milyar 667,4 milyon avroluk sözleşme aldı. Indra ile Escribano’nun ortak girişimine verilen sözleşmelerin toplamı 7 milyar 610,53 milyon avro. Forbes España’nın aktardığı yüzde 70,8 oranı ile RUSI’nin yüzde 71’e yuvarladığı pay örtüşüyor.

RUSI, yoğunlaşmanın üretim kapasitesini büyütebileceğini, buna karşılık rekabet, yönetişim ve teslimat takvimiyle ilgili sorunlar yaratabileceğini değerlendiriyor. General Dynamics’e bağlı Santa Bárbara Sistemas’ın bazı topçu sistemi ihalelerine karşı açtığı davalar da yazıda aktarılıyor. Davaların varlığı, ihale tercihleri üzerindeki hukuki itirazların bir bölümünü oluşturuyor.

2025 savunma planı için ne kadar kaynak ayrıldı?

Hükümet, İspanya savunma sanayisi için hazırladığı güvenlik ve savunma teknolojisi planını 22 Nisan 2025’te kabul etti. Hükümetin resmî açıklamasına göre plana ilave 10 milyar 471 milyon avro ayrıldı ve 2025 güvenlik-savunma harcamaları için toplam 33 milyar 123 milyon avroluk düzeye ulaşılması hedeflendi. Planda askeri teçhizat kadar haberleşme, siber güvenlik, çift kullanımlı teknoloji ve personel hazırlığına da kaynak ayrıldı.

Hükümetin 33 milyar 123 milyon avroluk harcama hedefi ile RUSI’nin sözünü ettiği 31,8 milyar avroluk ihale tutarı farklı göstergeler. İlki hükümetin güvenlik ve savunma harcaması için açıkladığı toplam, ikincisi 2025’te dağıtıldığı bildirilen sözleşmelerin parasal büyüklüğü. RUSI, şirketlerin uzun vadeli üretim ve tedarik planlarını yıllık ödenek aktarımlarına göre yapmak zorunda kalmasını bir belirsizlik kaynağı olarak görüyor.

Finansman takvimi kapsamında İspanya savunma sanayisi için Bakanlar Kurulu 1 Eylül 2026’da Sanayi ve Turizm Bakanlığına aynı plan kapsamındaki işler için 1 milyar 483 milyon avroluk kredi aktarımına onay verdi. Fernandez, sözleşmelerin uzun yıllara yayıldığını; kamu finansmanının ise hükümet kararları ve yıllık bütçe uygulamalarıyla şekillendiğini belirtiyor. Seçim sonrasında bu programların finanse edilme yöntemi de RUSI’nin tartıştığı konular arasında.

İspanya’nın İsrail silah ambargosu hangi kurallara dayanıyor?

İspanya, 23 Eylül 2025 tarihli 10/2025 sayılı Kraliyet Kanun Hükmünde Kararnamesi ile İsrail’e savunma malzemesi ve çift kullanımlı ürünlerin ihracatını, İsrail kaynaklı bu tür malzemelerin ithalatını yasakladı. Düzenleme, belirtilen malzemelerin transit geçiş izinlerine ilişkin ret hükümleri de içeriyor. İspanya Meclisi düzenlemeyi 8 Ekim 2025’te onayladı. RUSI’nin 3 Kasım analizinde ambargonun yeni bir karar olarak değil, mevcut yasal politika olarak ele alınması bu kronolojiyi izliyor.

Bakanlar Kurulu, İspanya savunma sanayisi içinde faaliyet gösteren Airbus’ın dört havacılık programı için 23 Aralık 2025’te ambargo düzenlemesinin istisna hükmünü uygulayarak belirli savunma ve çift kullanımlı malzemelerin transferine izin verdi. Resmî kararda A400M, A330 MRTT, C295 ve SIRTAP projeleri sayılıyor. Hükümet bu istisnayı projelerin üretim sürekliliği ve ihracat potansiyeliyle gerekçelendirdi.

Fernandez’e göre ambargo kapsamının istisnalarla birlikte uygulanması, şirketlerin tedarik zincirinde hangi parçaları ve hangi izinleri kullanabileceklerini planlamasını zorlaştırıyor. Yazar, PP ile Vox’un ambargo düzenlemesine karşı tutumuna değinerek seçim sonucuna bağlı farklı politika seçeneklerini tartışıyor. Bunlar RUSI’nin olasılık değerlendirmeleri; ambargonun geleceğine ilişkin 4 Kasım 2026 itibarıyla yayımlanmış bir yeni hükümet kararı değil.

F-35 alımından vazgeçilmesi savunma programlarını nasıl etkiledi?

Ağustos 2025’te Savunma Bakanlığı, İspanya savunma sanayisi için de sonuçları olan ABD yapımı F-35 savaş uçaklarını satın alma seçeneğini değerlendirmeden çıkardığını doğruladı. Europa Press ve Reuters’ın o tarihte aktardığı açıklamaya göre bakanlık Eurofighter ile Avrupa merkezli Geleceğin Muharip Hava Sistemi (FCAS) seçeneklerine yöneldi. RUSI, bu tercihi İspanya’nın yerli ve Avrupa kaynaklı savunma tedarikini önceleyen çizgisinin parçası olarak ele alıyor.

RUSI’nin savunma sanayisine ilişkin değerlendirmesinde savaş uçağı projeleriyle İsrail bağlantılı silah sistemlerinin tedariki aynı sanayi politikasının farklı alanları olarak inceleniyor. Fernandez, F-35 seçeneğinden vazgeçilmesinin özellikle donanmanın Harrier uçaklarının geleceği bakımından yeni uçak tercihi ihtiyacı doğurduğunu yazıyor.

29 Kasım seçimi öncesinde şirketlerin beklediği kararlar neler?

La Vanguardia’nın 7 Ekim tarihli haberine göre İspanya savunma şirketleri, 2027 için yaklaşık 6 milyar avroluk özel silahlanma programlarının onay takvimini izliyor. Gazete, Indra, Navantia, Escribano, Santa Bárbara ve diğer tedarikçilerin erken seçimin sözleşme takvimine etkisi konusunda belirsizlik yaşadığını aktardı. Bu rakam, RUSI’nin 2025 sözleşme toplamından ayrı olarak gelecek yılın muhtemel programlarıyla ilgili.

Avrupa savunma sanayisinin ortak tedarik programları da seçim öncesi gündemde. Transit Haber’in Avrupa savunma harcamaları araştırmasında ortak tedarik oranları ve üye ülkelerin harcama verileri yer almıştı. RUSI, İspanya’nın AB savunma sanayisindeki ortak projelere katılımını, uzun vadeli üretim kapasitesi ve finansman gereksinimleriyle birlikte değerlendiriyor.

İspanya’da partilerin seçim öncesi oy desteğine ilişkin 15 Ekim tarihli anket karşılaştırmasında farklı kamuoyu araştırmalarının sonuçları aktarılmıştı. RUSI yazarı Fernandez, bir sonraki hükümetin savunma bütçesinin Meclis denetimi, büyük ihalelerde rekabet ve İsrail’e yönelik ihracat sınırlamalarının uygulanma biçimi konusunda tercih yapacağını düşünüyor. 29 Kasım seçim sonucu bu tercihlerin siyasi çerçevesini belirleyecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Trump 5 bin asker sözü verdi: Polonya beş aydır sevkiyatı bekliyor

RUSI: Netanyahu’nun kripto para planı ekonomiyi yaptırımlardan koruyamaz

RUSI, İngiltere’nin NATO’nun savunma doktrinini baştan aşağı değiştirebilecek dijital hedefleme ağı için sekiz adım önerdi

İsrailli araştırmacı: Ufukta İran’da rejim değişikliği görünmüyor