IEA uyardı: Avrupa doğal gaz stokları martta yüzde 10’un altına inebilir

Avrupa doğal gaz stokları, Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) 3 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı rapora göre 2026–2027 kışına 2013’ten bu yana görülen en düşük başlangıç seviyesiyle giriyor. Ajans, kışın normalden soğuk geçmesi ve Hürmüz Boğazı üzerinden sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatındaki kesintilerin sürmesi halinde Avrupa Birliği depolarındaki doluluğun Mart 2027 sonunda yüzde 10’un altına inebileceğini hesapladı. Bu oran, IEA’nın iki koşula dayanan senaryosunun sonucu.

IEA’nın Global Gas Security Review 2026 raporu, depolardaki düşük başlangıç seviyesinin kış aylarında Avrupa’nın LNG ithalatına bağımlılığını artırdığını belirtiyor. Ajans, stoklar azaldıkça Asya ve Avrupa’daki alıcıların esnek teslimatlı LNG yükleri için daha yoğun rekabet edebileceği uyarısında bulunuyor. Raporda, depolardaki gaz miktarı toplam çalışma kapasitesinin yüzde 30’unun altına indiğinde çekiş hızının düşme eğilimi de ele alınıyor. Bu eşik aşıldığında, daha az gaz kalmasıyla birlikte depolardan günlük çekiş kapasitesi de azalabiliyor.

Avrupa doğal gaz stokları 1 Kasım’da yüzde 74,6 seviyesindeydi

Le Grand Continent’in 3 Kasım tarihli değerlendirmesine göre AB’nin gaz depoları 1 Kasım 2026’da yüzde 74,6 doluydu. Aynı tarihte doluluk 2025’te yüzde 82,8, 2024’te ise yüzde 95,2 düzeyindeydi. Kasım başında ölçülen Avrupa doğal gaz stokları, son iki kış öncesindeki düzeylerin gerisinde kaldı. Bunlar kasım başında ölçülmüş doluluk oranları. IEA’nın mart sonu için hesapladığı yüzde 10’un altındaki seviye ise kış boyunca talebin ve arzın nasıl gelişeceğine bağlı.

AB Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı (ACER) 27 Ekim’de yayımladığı izleme raporunda 21 Ekim itibarıyla AB depolarının yüzde 75 dolu olduğunu bildirdi. ACER’in izlediği Avrupa doğal gaz stokları, 2025–2026 kışı sonunda yüzde 28’e geriledi; önceki kışın sonunda bu oranın yüzde 34 olduğunu aktardı. Yaz boyunca depoların yeniden doldurulması daha pahalı hale geldi. ACER’in hesaplamasına göre aynı miktarda ithal edilen gaz için Orta Doğu çatışmasının AB’nin ithalat faturasına getirdiği ek yük 18–33 milyar avro aralığında.

IEA’nın Mart 2027 için yüzde 10 senaryosunda hangi koşullar var?

Normalden soğuk bir kışın konutlarda gaz tüketimini artıracağını öngören IEA, depolardaki mevcut seviyeyi de senaryo hesabına kattı. Hürmüz Boğazı üzerinden LNG taşımacılığının kesintiye uğramaya devam etmesi, aynı dönemde ithal edilebilir gaz miktarını sınırlandıran ikinci koşul. Simülasyonda Avrupa doğal gaz stokları, iki koşulun birlikte gerçekleşmesi halinde Mart 2027 sonunda yüzde 10’un altına iniyor. Modelde kullanılan hava ve sevkiyat varsayımları değiştiğinde kış sonu stok seviyesi de değişebilir.

Le Grand Continent, meteorolojik modellerin kutup girdabında alışılmadık derecede erken bir bozulma ihtimaline işaret ettiğini yazdı. Fransızca değerlendirme, bu olasılıkla bağlantılı olarak Avrupa ve Kuzey Amerika’ya erken soğuk hava ulaşabileceğini aktarıyor. Aynı yayının IEA raporundan aktardığı olumsuz senaryoda, kış sonunda depoların yüzde 7 düzeyine kadar inmesi ihtimali üzerinde duruluyor. Sıcaklıkların seyri ve LNG sevkiyatının yeniden başlaması, bu hesaplamaların gerçekleşme koşullarını belirleyecek.

Hürmüz Boğazı kesintisi küresel LNG arzını nasıl etkiledi?

Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden LNG yüklemeleri, Mart–Ekim 2026 döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla 60 milyar metreküpten fazla azaldı; rakam IEA’nın kasım raporundan. Kuzey Amerika, Afrika ve diğer bölgelerdeki üretim artışı bu kaybın yaklaşık üçte ikisini karşıladı.

Körfez dışındaki LNG üretimi aynı sekiz aylık dönemde yüzde 14, yani 40 milyar metreküpten fazla artarken küresel üretim yaklaşık 20 milyar metreküp geriledi. Deniz taşımacılığındaki aksama, ithalatçıların farklı tedarik bölgelerine yönelmesini hızlandırdı.

Ajansın 2026 yılı için öngördüğü küresel LNG arz daralması yüzde 3, yaklaşık 20 milyar metreküp. Bu tahmin Hürmüz Boğazı’ndaki ticari akışın en azından yıl sonuna kadar büyük ölçüde aksayacağı varsayımına dayanıyor. IEA, küresel doğal gaz talebinin de 2026’da yaklaşık yüzde 1,5 azalacağını, Avrupa’daki gaz tüketimindeki düşüşün ise yüzde 3 düzeyinde gerçekleşebileceğini hesaplıyor. Yüksek fiyatlar ve elektrik üretiminde başka enerji kaynaklarının tercih edilmesi, gaz talebindeki düşüşe yol açan etkenler arasında. Transit Haber’in Katar’ın LNG ihracatındaki büyük düşüşü ele alan önceki haberi, Körfez’deki üretim ve sevkiyat kaybının ülke ekonomisine etkilerini aktarmıştı. Hürmüz’deki deniz trafiğini yeniden açmaya yönelik görüşmelere ilişkin haber ise sevkiyat koridorunun diplomatik boyutuna odaklanıyor. IEA’nın kasım raporu, aynı kesintinin Avrupa doğal gaz stokları üzerindeki olası sonucunu sayısal bir senaryoyla ele alıyor.

Avrupa’da fiyatlar ve depolara yeniden gaz basılması

Gaz fiyatları da yükseldi. Avrupa’nın TTF spot gaz fiyatı Mart–Ekim döneminde yıllık bazda yaklaşık yüzde 70 artarak milyon İngiliz ısı birimi başına ortalama 20 dolar civarına çıktı. Aynı dönemde Asya spot LNG fiyatı yaklaşık yüzde 80 artışla ortalama 21,5 dolara ulaştı. Asya ile Avrupa arasındaki fiyat farkı, esnek LNG yüklerinin hangi pazara yöneldiğini etkileyen unsurlardan biri olarak gösteriliyor. Ajans, düşük stokların 2027 yazında depoları yeniden doldurma ihtiyacını da artıracağını kaydediyor.

Ekim sonunda ACER, Avrupa’daki gaz tedarikinin hangi kaynaklardan sağlandığını da açıkladı. Kuruma göre ABD kaynaklı LNG, AB’nin toplam gaz arzının yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor. 2026 yazında Katar’dan AB’ye kayda değer miktarda LNG ulaşmadı; Rusya’dan yapılan boru hattı ve LNG ithalatı da önceki yılın aynı dönemine göre azaldı. Kurum, daha pahalı yaz dönemi dolumunun depolardaki mevcut düşük seviyelerle birlikte kışa hazırlık maliyetlerini artırdığını bildirdi. Kışın sert geçmesi halinde konutlarda ısınma ve elektrik üretimi için daha yüksek talep oluşabilir. IEA, düşük stoklarla birleşen ek bir soğuk hava dalgasının, teknik arızanın veya başka bir sevkiyat kesintisinin fiyat oynaklığını artırabileceğini değerlendiriyor. Avrupa’nın sanayi tüketimi de yüksek gaz fiyatlarından etkileniyor. İran savaşının Avrupa ekonomisine etkilerini inceleyen önceki araştırma, çatışmanın bölge dışına uzanan maliyetlerine farklı bir açıdan bakıyor.

2027 yazında depoların yeniden doldurulması neden izleniyor?

Avrupa doğal gaz stokları kış sonunda IEA’nın düşük seviye senaryosuna yaklaşırsa, 2027 yazındaki yeniden dolum ihtiyacı büyüyecek. Ajans, yüksek miktarda gazın kısa süre içinde depolara basılmasının küresel LNG piyasasındaki sıkışıklığı gelecek yıla taşıyabileceğini değerlendiriyor. Rapor, son yıllarda esnek varış noktalı LNG sözleşmelerinin payının arttığını; 2016’da yüzde 29 olan bu payın 2025’te yüzde 50’yi geçtiğini belirtiyor. Bu sözleşmeler alıcıların sevkiyatları farklı bölgelere yönlendirmesine imkân veriyor.

Önümüzdeki yıllarda devreye girecek yeni sıvılaştırma tesislerinin küresel arzı artıracağını belirten IEA, ancak Orta Doğu’daki üretim ve altyapı hasarının etkilerinin 2027’de de hissedilebileceğini hesaplıyor. Ajansın 2026–2030 dönemi için belirttiği toplam LNG arz kaybı tahmini 150 milyar metreküp. Avrupa’ya ilişkin kış değerlendirmesi, 3 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan bu küresel piyasa raporunun bir bölümünü oluşturuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Polonya Anayasa Mahkemesi için uzlaşma çağrısı: ECFR’den yeniden kuruluş önerisi

Arjantin petrol davasını deniz mahkemesine taşıdı: Duruşma 10 Kasım’da

ABD Hürmüz’de Keşm Adası’nı vurdu: İran beş patlama bildirdi

İran heyeti Doha’dan ayrıldı: Hürmüz için iki günlük teklif masada