İspanya’da 1 milyonluk oturum düzenlemesine mahkeme gölgesi

İspanya'da 1 milyon düzensiz göçmene 1 yıllık oturum izni verecek düzenleme için mahkeme AB'den görüş istedi. Bu durum başvuran göçmenlerde endişeye neden oldu.

İspanya Yüksek Mahkemesi, 1 milyondan fazla başvuru alan olağanüstü oturum düzenlemesinin bazı yönlerinin AB hukukuyla uyumunu Avrupa Birliği Adalet Divanı’na sormayı değerlendiriyor.

Yazı boyutu Mobil okuma için

Yazan: Mehmet Sercan Tezcanoğlu

Yayın tarihi: 2 Temmuz 2026 11:31

Güncelleme tarihi: 2 Temmuz 2026 11:31

Haberi dinle Sesli okuma hazır

Bu haberde

Mahkeme Schengen boyutunu soruyor
1 milyondan fazla dosya kapanışa yetişti
Hükümet sürecin durmasını beklemiyor
Türkiye’den yeni gidecekler için tablo değişmedi
Karar dosyaların hızını etkileyebilir

30 Haziran’da kapanan olağanüstü oturum düzenlemesi, İspanya’da son başvuru gününde yargı gündemine taşındı. Yüksek Mahkeme, düzenlemenin bazı bölümlerinin Avrupa Birliği hukukuyla çatışıp çatışmadığı konusunda taraflardan görüş istedi.

EFE’nin Madrid’den geçtiği habere göre mahkeme, Valencia ve Aragón özerk yönetimlerinin başvuruları sırasında Avrupa Birliği Adalet Divanı’na ön karar sorusu yöneltilip yöneltilmeyeceğini değerlendiriyor. Taraflara bunun için beş günlük görüş süresi tanındı.

Süreç şimdilik dosyaların durduğu bir karar yaratmadı. LaSexta’nın aktardığı providencia, Yüksek Mahkeme’nin taraflardan görüş istediğini, fakat kararın kraliyet kararnamesini otomatik olarak askıya almadığını yazdı.

Mahkeme Schengen boyutunu soruyor

Tartışmanın merkezinde düzenlemenin yalnız İspanya içinde kalıp kalmadığı sorusu var. Bir yıllık ilk oturum izni alan üçüncü ülke vatandaşları, normal şartlarda Schengen alanında 180 gün içinde 90 güne kadar dolaşım hakkı kazanabiliyor.

eldiario.es’in mahkeme dosyasına dayandırdığı haberde Yüksek Mahkeme’nin Schengen Uygulama Sözleşmesi, AB Sınır Kodu ve Avrupa Birliği Antlaşması’nın sadakat ilkesine atıf yaptığı aktarıldı. Mahkeme, düzenlemenin kitlesel karakteri ve diğer üye devletlerle önceden eşgüdüm bulunup bulunmadığı başlıklarını soruyor.

Bu adım, İspanya’nın tek başına oturum kararı veremeyeceği şeklinde okunmamalı. Asıl tartışma, geniş ölçekli bir düzenlemenin Schengen serbest dolaşım etkisi doğurduğu anda AB hukukuyla nasıl ilişkileneceği etrafında dönüyor.

1 milyondan fazla dosya kapanışa yetişti

The Guardian’ın 30 Haziran tarihli haberine göre 1 milyondan fazla düzensiz göçmen ve sığınmacı, İspanya’da yasal statü almak için başvurdu. Hükümet programı ilk açıklanırken yaklaşık 500 bin kişinin sürece girebileceğini hesaplıyordu.

La Moncloa’nın 14 Nisan duyurusu, başvuruların 16 Nisan’da açılacağını ve 30 Haziran’a kadar alınacağını duyurmuştu. Aynı duyuruda başvuranların 1 Ocak 2026’dan önce İspanya’da bulunmaları, en az beş aylık kesintisiz kalışı gösterebilmeleri ve sabıka kaydı engeliyle karşılaşmamaları gerektiği yazıldı.

KPMG’nin nisan ayındaki göç bülteni de düzenlemenin yeni bir göç yolu yaratmaktan çok, ülkede zaten bulunan kişilerin idari statüsünü düzeltmeye dönük olduğunu aktardı. Bülten, yoğun başvuru nedeniyle göç ofisleri ve TIE süreçlerinde ek yük oluşabileceğini de yazdı.

Hükümet sürecin durmasını beklemiyor

İspanyol hükümeti, mahkemeden gelen yeni soruya rağmen sakin bir mesaj verdi. El País’in 1 Temmuz haberine göre Adalet Bakanı Félix Bolaños, Avrupa Komisyonu’nun daha önce bu tür düzenlemelerin üye devletlerin yetki alanında olduğunu söylediğini hatırlattı.

Bolaños, mahkeme Avrupa Birliği Adalet Divanı’na giderse bunun dosyaların idari incelemesini otomatik olarak durdurmayacağını savundu. Hukukçuların değerlendirmesi de aynı yönde: Ön karar süreci açılırsa mahkeme dosyası bekleyebilir, fakat başvuruların idari akıbeti ayrıca ele alınır.

Yüksek Mahkeme daha önce düzenlemenin acil biçimde askıya alınması taleplerini reddetmişti. Şimdi gündeme gelen soru farklı: Dosyaların esası incelenirken AB hukukunun yorumuna ihtiyaç olup olmadığı değerlendiriliyor.

Türkiye’den yeni gidecekler için tablo değişmedi

Düzenleme Türkiye’den şimdi İspanya’ya taşınmak isteyenlere açık bir yol sunmuyor. Başvuru penceresi 30 Haziran’da kapandı ve şartlar, İspanya’da belirli tarihten önce bulunan kişiler için kuruldu.

Halihazırda İspanya’da yaşayan ve statü sorunu bulunan Türk vatandaşları içinse yargı süreci ayrı bir başlığa dönüştü. Başvurusunu süresinde yapan kişilerin dosyası, ülkede bulunma kanıtı, kesintisiz kalış, sabıka kaydı, önceki izin geçmişi ve idari evrak üzerinden incelenecek.

Dijital göçebe vizesi, öğrenci izni, çalışma izni veya aile birleşimi planlayanlar açısından normal başvuru yolları aynen sürüyor. Yüksek Mahkeme’nin sorusu, Türkiye’den yeni başvuru yapmak isteyenler için yeni hak üretmiyor; daha çok İspanya içindeki olağanüstü düzenlemenin AB hukukuyla ilişkisini ilgilendiriyor.

Karar dosyaların hızını etkileyebilir

Başvuruların kapanmasıyla birlikte asıl yük idarenin üzerine geçti. Bir milyonu aşan dosyada kabul, ret, eksik belge ve geçici izin kararları aynı anda ilerleyecek. Mahkemenin Avrupa Birliği Adalet Divanı’na gitmesi halinde bu süreç siyasi ve hukuki baskı altında devam edecek.

Göçmenler açısından en hassas konu, dosya sonuçlanmadan çalışma, kimlik kartı ve sosyal güvenlik işlemlerinin nasıl ilerleyeceği. İşverenler için de tablo net değil; düzenlemeden yararlanacak kişilerin iş sözleşmesi, sigorta kaydı ve TIE randevularında gecikme yaşanabilir.

2026 düzenlemesi böylece iki hatta ilerliyor: Bir yanda 1 milyonu aşan başvurunun idari incelemesi, diğer yanda Yüksek Mahkeme’nin Avrupa Birliği hukuku sorusu. Dosyası kabul edilenlerin ilk aşamada bir yıllık oturum ve çalışma izni alması bekleniyor; yargı süreci ise bu büyük programın hukuki sınırlarını belirleyecek.

Yazar hakkında: Mehmet Sercan Tezcanoğlu Transit Haber’de vize, oturum, göç, seyahat ve yolcu hakları başlıklarındaki içeriklerin editoryal süreçlerinde görev alır. Haberler, kaynak kontrolü ve editoryal değerlendirme sonrası yayına alınır.