İsrail Erdoğan’a ‘diktatör’ dedi, Ankara’dan sert yanıt geldi
İsrail’in Erdoğan’a tepkisi Antalya’daki COP31 konuşmasının ardından geldi. İsrail Dışişleri yalan kampanyası suçlamasında bulundu; Ankara 11 Kasım’da 218 numaralı açıklamayla karşılık verdi.

İsrail’in Erdoğan’a tepkisi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 11 Kasım 2026’da Antalya’daki COP31 Liderler Zirvesi’nde Gazze’de yaşananları çevre-kıyım olarak nitelemesinin ardından geldi. İsrail Dışişleri Bakanlığı, Erdoğan’ı uluslararası bir toplantıyı İsrail karşıtı yalan kampanyası için kullanmakla suçladı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı aynı gün yayımladığı 218 numaralı açıklamayla suçlamaları reddetti ve Filistinlilerin yanında durmayı sürdüreceğini bildirdi.
İsrail’in Erdoğan’a tepkisi: Bakanlık ne söyledi?
İsrail’in Erdoğan’a tepkisi, Bakanlığın 11 Kasım’da X hesabından yayımladığı açıklamayla duyuruldu. Bakanlık, Cumhurbaşkanını ‘diktatör’ diye niteleyerek uluslararası bir platformda İsrail’e karşı yalan kampanyası yürüttüğünü ileri sürdü. Açıklamanın İngilizce metni The Times of Israel ve Associated Press tarafından da aktarıldı. Bakanlık, Gazze’deki yıkımın sorumluluğunu Hamas’a yükledi. Hamas yöneticilerinin Türkiye’de ağırlandığını savunan İsrail tarafı, 7 Ekim 2023’teki saldırıları ve Hamas’ın sivil alanlardaki askerî altyapısına ilişkin iddialarını sıraladı. Gazze’nin yeniden inşasına başlanabilmesi için Hamas’ın silahsızlandırılmasının istenmesi gerektiğini belirtti. İsrail yönetimi, Erdoğan’ın Gazze’de soykırım yapıldığı yönündeki sözlerini de reddediyor.
Türkiye Dışişleri Bakanlığından 218 numaralı karşı açıklama
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in Erdoğan’a tepkisi üzerine 11 Kasım tarihli resmî açıklamasında İsrail Dışişlerinin Erdoğan’a yönelik sözlerini ‘alçakça ve hadsiz iftiralar’ olarak niteledi. İsrailli yöneticileri gerçekleri gizlemeye çalışmakla suçlayan Bakanlık, Cumhurbaşkanının konuşmasını İsrail’in Gazze’deki politikalarına yönelik eleştiriler kapsamında değerlendirdi. Ankara’nın yanıtında Erdoğan’ın aynı gün COP31 Liderler Zirvesi’nin açılışında yaptığı konuşmaya açıkça atıf yapıldı. Bakanlık, Cumhurbaşkanının İsrail’in ‘sistematik zulüm politikaları’ olarak nitelediği uygulamalarını dünya gündemine taşıdığını savundu. Açıklama, Türkiye’nin başta Filistinliler olmak üzere İsrail’in politikalarından etkilenen kişilerin yanında durmaya devam edeceği mesajıyla sona erdi.
Erdoğan COP31 konuşmasında Gazze için ne dedi?
Cumhurbaşkanlığının 11 Kasım’da yayımladığı konuşma metnine göre Erdoğan, Gazze’de soykırım ve ‘çevre-kıyım’ yaşandığını söyledi. Asırlık zeytin ağaçlarının kesildiğini, toprağın ve suyun kirlendiğini, kentlerin büyük enkaz yığınlarına dönüştüğünü anlattı. Bu sözlerini, silahlı çatışmaların insanlarla birlikte doğal çevreye de zarar verdiği görüşüne dayandırdı.
Gazze’deki çadır ve barınakları etkileyen şiddetli yağışlardan da söz eden Erdoğan, zarar görmüş altyapıyla selin birleşmesi sonucu çok sayıda barınağın su altında kaldığını belirtti. Türkiye’nin Gazze’ye konteyner göndermek istediğini, İsrail’in buna izin vermediğini söyledi. İnsani yardım geçişlerinin açılmasını ve Gazze’ye yönelik tecrit politikasının sona ermesini istedi.
Konuşmanın diğer bölümlerinde iklim finansmanı, sera gazı emisyonlarının azaltılması ve gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçları vardı.
Erdoğan, tarihsel karbon bütçesini büyük ölçüde tüketmiş gelişmiş ülkelerin finansman ve emisyon azaltımında daha fazla sorumluluk üstlenmesini istedi. Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefinden ve COP31 kapsamında açıklanan uygulama hedeflerinden bahsetti. Gazze’ye ilişkin sözleri, iklim değişikliğini ve çevresel yıkımı ele aldığı bu konuşmanın son bölümünde yer aldı.
BM’nin Gazze çevre raporu ne söylüyor?
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), 23 Eylül 2025’te yayımladığı değerlendirmede Gazze’deki çatışmaların su kaynaklarına, toprağa ve kıyı ekosistemlerine verdiği zararı belgeledi. Rapora göre 2023’ten itibaren meyve ve diğer ağaç ürünlerinin yüzde 97’si, çalılık alanların yüzde 95’i ve yıllık tarım ürünlerinin yüzde 82’si kaybedildi. Bu oranlar 2025 tarihli değerlendirmeye ait; Erdoğan’ın 11 Kasım 2026 konuşmasında verdiği yeni ölçümler değil.
UNEP, yaklaşık 250 bin yapının yüzde 78’inin hasar gördüğünü veya yıkıldığını, bunun da 61 milyon ton enkaz oluşturduğunu hesapladı. Enkazın bir bölümünün asbest, ağır metal ve sanayi atıklarıyla kirlenme riski taşıdığını bildirdi.
Kurum, su ve kanalizasyon şebekelerindeki hasarın kullanılabilir tatlı suyu azalttığını, toprak yapısındaki bozulmanın ise yağmur suyunun emilmesini zorlaştırdığını belirtti.
Değerlendirme, uydu görüntüleri ile diğer BM kurumlarının sahadaki gözlemlerine dayanıyor. UNEP, güvenlik koşulları nedeniyle kendi personelinin Gazze’ye gidemediğini açıkladı. Raporda su ve kanalizasyon altyapısının onarılması, kirlenmiş toprağın test edilmesi ve enkazın güvenli biçimde kaldırılması önerildi. UNEP’in bulguları, Erdoğan’ın su, tarım alanları ve enkaz hakkında söz ettiği zararları sayısal olarak ortaya koyuyor.
Antalya zirvesi ve önceki Türkiye-İsrail açıklamaları
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryasının programına göre COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya EXPO Merkezi’nde düzenleniyor. Devlet ve hükûmet başkanlarının katıldığı Antalya Liderler Zirvesi ise 11-12 Kasım tarihlerine ayrıldı. Açılış konuşmalarını Erdoğan ve BM Genel Sekreteri António Guterres yaptı. Zirvenin ilk günü İsrail’in Erdoğan’a tepkisi X üzerinden duyuruldu.
Türkiye ile İsrail arasında Erdoğan’ı hedef alan açıklamalar 2026 içinde daha önce de karşılıklı tepkiye neden olmuştu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki suçlamaları üzerine Ankara’nın verdiği yanıt, Transit Haber’in 25 Eylül tarihli haberinde aktarılmıştı. O tartışmada Türkiye’nin Hamas ile ilişkileri ve Erdoğan’ın dış politikası gündeme gelmişti.
Ağustosta ise Türkiye’nin Netanyahu hakkında kırmızı bülten başvurusu girişimine İsrail Başbakanlık Ofisi Erdoğan’ı hedef alan bir açıklamayla karşılık vermişti. 22 Ağustos’taki karşılıklı açıklamalar ve aynı ay Suriye’deki askerî faaliyetlere ilişkin suçlamalar, iki hükûmetin daha önce farklı konularda birbirine yönelttiği eleştiriler arasında bulunuyor. 11 Kasım’daki yeni açıklamaların doğrudan konusu ise Gazze’deki yıkımın COP31 kürsüsüne taşınmasıydı.
Kaynaklar
- T.C. Dışişleri Bakanlığı — No: 218, 11 Kasım 2026, İsrail Dışişleri Bakanlığının Cumhurbaşkanını Hedef Alan Açıklaması
- T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı — Erdoğan’ın COP31 Liderler Zirvesi açılış konuşması, 11 Kasım 2026
- The Times of Israel / Associated Press — Erdoğan’ın COP31 konuşmasına İsrail Dışişleri yanıtı, 11 Kasım 2026
- Birleşmiş Milletler Çevre Programı — Gazze’nin çevresel etkilerine ilişkin ikinci değerlendirme, 23 Eylül 2025
- BM İklim Değişikliği Sekretaryası — COP31 Antalya Liderler Zirvesi programı
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.
Sıradaki haber
İsrail’de Netanyahu çoğunluğu kaybetse bile muhalefet hükümet kuramayabilirHaber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.
Haber yükleniyor…