Katar’ın LNG faturası 24 milyar dolara çıktı: İhracat yüzde 96 düştü

Katar LNG kaybı, ABD ile İran arasındaki savaşın Katar ekonomisindeki en ağır kalemlerinden biri haline geldi. Reuters’ın 26 Ağustos tarihli hesabına göre Katar’ın sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatı savaşın ilk altı ayında yüzde 96 geriledi ve kaybedilen gaz satışı yaklaşık 24 milyar dolara ulaştı. Bu tutar, Reuters’ın 2025 verileri üzerinden yaptığı hesaba göre ülkenin yaklaşık beş aylık gelirine denk geliyor.

Kriz eylül sonunda da kapanmış değildi. Reuters’ın 28 Eylül haberinde, QatarEnergy’nin İtalya’daki Edison ile bazı Asya müşterilerine yönelik mücbir sebep bildirimlerini uzattığı ve teslimat kesintilerinin aralık başına kadar sürdüğü aktarıldı. Katar’ın 2025’in aynı döneminde 509 LNG kargosu gönderdiği, 2026’da ağustos sonuna kadar bu sayının 18’de kaldığı belirtildi.

Katar LNG kaybı nasıl 24 milyar dolara ulaştı?

Reuters hesabında Katar LNG kaybı, savaş öncesindeki ihracat hacmi ile 2026’daki fiilî kargo çıkışları arasındaki farkı temel alıyor. Katar, çatışma öncesinde günlük küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini sağlıyordu. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin kesilmesi, iki Katar bağlantılı LNG tankerinin saldırıya uğraması ve güvenlik risklerinin yükselmesiyle Ras Laffan’dan çıkan kargo sayısı sert biçimde düştü.

Ağustos sonu itibarıyla yalnız 18 kargonun çıkabilmiş olması, gelir kaybının üretimden çok satış ve teslimat kanalında yoğunlaştığını gösterdi. Reuters, Suudi Arabistan, BAE, Irak ve Kuveyt’in de enerji ihracatında kayıp yaşadığını ancak Katar’ın LNG bağımlılığı nedeniyle darbenin çok daha ağır olduğunu yazdı. Katar’ın petrol ihracatına dayalı komşularından farklı olarak LNG’yi alternatif kara güzergâhlarına yönlendirme seçeneği son derece sınırlı.

QatarEnergy alternatif güzergâh için ne dedi?

Katar Enerji Bakanı ve QatarEnergy CEO’su Saad Sherida Al-Kaabi, 21 Eylül’de New York’taki Qatar Economic Forum etkinliğinde LNG’nin boru hatları üzerinden başka pazarlara taşınmasının ekonomik bir çözüm olmadığını söyledi. QatarEnergy’nin resmî duyurusunda Al-Kaabi’nin, LNG mega tesislerinin yapısının deniz yoluyla ihracata göre kurulduğunu ve doğal gazı boru hattına çevirmeye dayalı alternatifin mevcut sistemi işlevsiz hale getireceğini belirttiği aktarılıyor.

Bu açıklama, Hürmüz Boğazı’nın Katar için neden kritik olduğunu somutlaştırıyor. Katar’ın LNG tesisleri Basra Körfezi kıyısındaki Ras Laffan’da bulunuyor ve küresel müşterilere ulaşan tankerler Hürmüz’den geçmek zorunda. Deniz geçişinin sınırlanması, üretim kapasitesi bulunsa bile ihracat zincirini doğrudan etkiliyor.

Eylül sonunda teslimatlar neden hâlâ aksıyordu?

Eylül sonunda Katar LNG kaybı sürerken Reuters 28 Eylül’de, QatarEnergy’nin İtalya’daki Edison’a ve bazı Asya müşterilerine gönderdiği force majeure bildirimlerini yeniden uzattığını bildirdi. Edison’un 25 yıllık sözleşmesi kapsamında Katar’dan aldığı gaz, İtalya’nın yıllık doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’unu karşılıyordu. Şirketin kaçırdığı kargo sayısı 35’e çıkarken bunların önemli bölümü başka tedarikçilerden, özellikle ABD kaynaklı LNG ile ikame edilmeye çalışıldı.

Bangladeş ve Pakistan gibi Asya pazarları da geciken veya iptal edilen Katar kargolarından etkilendi. Aynı dönemde Avrupa ülkeleri kış öncesi depoları doldurmaya çalışırken spot LNG talebi arttı. Katar’daki kesinti, yalnız Doha’nın gelirini değil, Avrupa ve Asya’daki alıcıların alternatif kargo bulma maliyetini de yükseltti.

Katar bütçesi bu kayıptan nasıl etkilendi?

Transit Haber’in 24 Ağustos tarihli Katar bütçe kesintileri haberinde, bazı kamu kurumlarının harcamalarının yüzde 30’a kadar, dış yardım bütçesinin ise yaklaşık yüzde 85 azaltıldığı aktarılmıştı. O tarihte QatarEnergy yöneticisi Al-Kaabi’nin savaş ve tesis hasarı nedeniyle yıllık gelir kaybını yaklaşık 20 milyar dolar hesapladığı belirtilmişti. Reuters’ın iki gün sonra yayımladığı 24 milyar dolarlık rakam ise fiilî kayıp satış hesabına dayanıyor ve farklı bir ölçümü ifade ediyor. Bütçe tedbirleriyle Katar LNG kaybı ve enerji ihracatındaki fiziksel kesinti aynı dönemde derinleşti. Ülke büyük bir egemen varlık fonuna sahip olsa da LNG satışlarının aylar boyunca normal düzeye dönememesi, kamu gelirleri üzerinde doğrudan baskı yaratıyor. Eylül sonundaki force majeure uzatmaları da kaybın ağustos hesabıyla sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor.

Hürmüz’deki geçişler yeniden normale döndü mü?

Son haftalarda Katar bağlantılı bazı LNG tankerlerinin Hürmüz’den yeniden geçtiği görülse de akış savaş öncesindeki düzenli seviyeye dönmüş değil. Reuters’ın 28 Eylül tarihli ayrı haberinde, QatarEnergy bağlantılı bazı dolu ve boş tankerlerin boğazdan geçtiği; bunun kısmi bir hareketlenmeye işaret ettiği aktarıldı. Görünür gemi hareketleri artarken uzun vadeli teslimat programındaki iptaller devam ediyor.

Transit Haber’in Hürmüz Boğazı deniz trafiği dosyasında, Katar’ın İran ile yürüttüğü arabuluculuk temasları ve geçişlerin yeniden normalleşmesine ilişkin şart listesi ele alınmıştı. 18 Eylül tarihli haberde ise İran liderinin siyasi danışmanının boğazın açılmasını Trump ile Netanyahu’nun görevden ayrılmasına bağlayan açıklaması aktarılmıştı.

Bundan sonraki ana değişken Hürmüz’de düzenli LNG trafiğinin kalıcı biçimde yeniden kurulması. QatarEnergy’nin teslimat ertelemeleri aralık başına kadar uzandığı için ihracat henüz savaş öncesi düzene dönmüş değil.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Netanyahu BM’de Katar’ı gençleri etkilemekle suçladı, Doha yanıt verdi

İran: Hürmüz, Trump ve Netanyahu gidene kadar kapalı kalacak

Hürmüz’ü yeniden açmak için masaya oturdular: İran şartlarını hazırlıyor