Urda’da iki hızlı tren neden çarpıştı? Şüpheler Atocha’dan gelen hareket emrinde

Urda tren kazası hakkındaki ilk incelemeler, Madrid’deki Atocha kontrol merkezinden Renfe’nin AVE trenine verilen hareket talimatı üzerinde yoğunlaştı. El País’in 28 Ekim saat 13.43’te güncellediği araştırmaya göre güvenlik sisteminde arıza yaşandıktan sonra trenlerin ilerleyişi manuel olarak yönetildi. Gazetenin hükümet kaynaklarına dayandırdığı bilgiye göre Iryo dururken AVE’ye normal hızda devam etme emri verildi. Soruşturmacılar yazılı emir kayıtları ile güvenlik sisteminin arızalandığı saati karşılaştırıyor.

Toledo ilindeki Urda tren kazası 28 Ekim Çarşamba günü saat 08.54 dolaylarında Toledo ilinin Urda yakınında, Madrid–Endülüs hızlı tren hattının 118. kilometresinde meydana geldi. Renfe’ye ait AVE, hat üzerinde duran Iryo trenine arkadan çarptı. İspanya demiryolu altyapı işletmecisi Adif’in resmî ağ durumu kaydı çarpışmayı iki tren arasındaki arkadan çarpma olarak tanımladı; Mora, Orgaz ve Urda arasındaki bölümde tren trafiğinin kesildiğini bildirdi.

Urda tren kazası için ilk teknik bulgular ne söylüyor?

Urda tren kazası öncesindeki ilk teknik incelemelerde LZB adlı kontrol sisteminin 08.30 civarında çalışamaz duruma gelmesi ele alınıyor. İspanya devlet yayıncısı RTVE AVE’nin duran Iryo konvoyuna arkadan çarptığını ve olası insan hatasının soruşturmaya girdiğini aktardı. El País’in hükümet kaynaklarıyla yaptığı görüşmelere göre sistemin devreden çıkması üzerine bölgede seyreden trenler kendiliğinden durdu. Kontrol merkezinin geçici manuel işletmeye geçtiği sırada trafikteki trenlerin durumu yeniden değerlendirildi. El País, arıza sonrasında yaklaşık altı trenin durduğunu, bunlardan üçünün hattın bir yönünde, diğerlerinin karşı yönde bulunduğunu yazdı. Kontrol merkezi kısa süre sonra seferlere yeniden hareket talimatı verdi. Iryo treni ise henüz açıklığa kavuşmayan bir nedenle hareket edemedi. Renfe treni ile duran Iryo arasında başlangıçta yaklaşık 25 kilometre olduğu bilgisi de gazetenin görüştüğü hükümet kaynaklarına dayanıyor. Araştırmacılar, bu mesafe boyunca kontrol merkezinin izlediği ekranlarla sesli talimat kayıtlarını karşılaştırıyor.

Atocha kontrol merkezinden trene hangi hız talimatı verildi?

Gazetenin araştırmasında üzerinde durulan ikinci nokta, trenlerin ne hızla ilerlemesine izin verildiği. LZB sistemi devre dışıyken yolun görülebilen bölümüne göre kontrollü hareket anlamındaki “marcha a la vista” usulünün uygulanması ve hızın en fazla 40 km/s olması gerektiği anlatılıyor. El País’in soruşturma kaynaklarına dayanarak yayımladığı ayrıntılara göre AVE’ye bu sınır yerine normal seyir düzeninde hareket etme talimatı verildi. Bu talimatın gerçekten nasıl iletildiği ses kayıtları ve yazılı sistem kayıtlarından araştırılıyor.

El País, hattın bu kesiminde trenlerin saatte 200 kilometreye kadar çıkabildiğini yazdı. Kazaya karışan AVE’nin çarpışma anındaki hızı ise henüz açıklanmış değil. El País, kontrolörün diğer trenin hâlâ durduğunu görebildiği bir ekrana sahip olduğunu ve hareket emrinden sonra yeni bir dur talimatının neden verilmediğinin incelendiğini yazdı. Kaynaklar, görevlinin merkezde başka bir çalışan tarafından gözetildiğini de aktardı.

Sinyalizasyon arızası sırasında sistem nasıl çalıştı?

Yüksek hızlı tren hatlarında güvenlik donanımı, tren hareketlerini ve aralarındaki mesafeyi denetlemek için kullanılıyor. El País’in görüştüğü kaynaklara göre sistemin arızası trenleri durdurdu; ardından merkez manuel talimatlara geçti. Bu aşamada sürücünün ilerleme talimatını ve hız sınırlamasını kontrol merkezinden alması gerekmiş olabilir. Hangi otomatik korumaların aktif kaldığı, tren içi donanımın aldığı sinyaller ve sürücünün uyguladığı fren işlemleri soruşturma kayıtlarında araştırılacak.

28 Ekim’deki Urda tren kazası ile bağlantılı arızanın yazılım veya ağ bileşenlerinden hangisinde başladığı ve Iryo treninin neden yeniden hareket edemediği henüz açıklığa kavuşmadı. El País’in haritalı çalışması AVE’nin kırmızı dur sinyalini geçmiş olabileceği yönündeki ilk bilgileri de aktarıyor. Kontrol merkezi emriyle ilk dur sinyali bildirimlerinin aynı zaman dizisinde hangi sırayla gerçekleştiği araştırılıyor.

Kazanın ardından hangi kayıtlar araştırılıyor?

Trenlerin hareket sırasını anlamak için Urda tren kazası sırasında kaydedilen konumlar, sürücülere verilen komutlar, sinyalizasyonun devre dışı kaldığı zaman ve trenlerin hareket ettiği dakikalar karşılaştırılıyor. El País’in hükümet kaynaklarına dayanarak bildirdiğine göre kontrol merkezindeki emirlerin sesli ve yazılı kayıtları bulunuyor. Bu kayıtlar ilk incelemeye alınmış. Kontrolörün talimatları, Iryo’nun hareketsiz kalması ve AVE’nin frenleme davranışı ayrı ayrı değerlendirilen olgular.

Kaza sabahı bölgedeki kurtarma çalışmaları için sağlık ve acil durum ekipleri sevk edildi. El País’in 28 Ekim tarihli toplu kaza özeti öğleden sonraki ölüm ve yaralanma sayılarını güncelledi. Farklı saatlerde yayımlanan can kaybı rakamları arama ve kurtarma çalışmaları ilerledikçe değişti. El País’in kaynakları, kontrol merkezinin emir kayıtlarıyla trenlerin durma ve hareket saatlerini karşılaştırıyor.

Madrid–Endülüs tren hattındaki seferlere ne oldu?

Adif, resmî hat durumu sayfasında Madrid–Endülüs hızlı tren trafiğinin kesildiğini ve güzergâhtaki trenlerin istasyonlarda bekletildiğini duyurdu. Yolcuların sefer ve bilet değişiklikleri için ilgili tren işletmecilerine başvurmasını istedi. Urda kazasında can kaybı ve kurtarma çalışmalarını izleyen Transit Haber yayını olayın saatlere göre değişen bilançosunu aktarıyor.

İspanya’da 29 Ekim için daha önce ilan edilen Renfe makinistleri grevi nedeniyle farklı bir sefer kesintisi planlanmıştı. Kazanın ardından getirilen hat kapatması ise 28 Ekim’deki çarpışmaya ilişkin Adif duyurusuna dayanıyor. Bilet değişikliği, iptal ve aktarma konusundaki farklı taşıyıcı sorumlulukları Avrupa’da tren bileti ve aktarma hakları rehberinde açıklanıyor. Yolcular, işletmecilerin güncel sefer bildirimlerinden kendi biletlerine ilişkin işlem yolunu öğrenebiliyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İspanya’da iki hızlı tren çarpıştı: Can kaybı 64’e yükseldi

Çin trenlere yeni harfler veriyor: 350 kilometrenin üzeri için X kodu

Madrid Barselona hızlı tren hattında çift hat açıldı

İspanya’da 29 Ekim’de tren grevi: Renfe makinistleri iş bırakacak