AP: Husilerin 40 saldırısından önce Rus uyduları Suudi hedeflerinin üzerindeydi

Rus casus uyduları, Suudi Arabistan’daki petrol tesisleri ve askerî noktalara yönelik saldırıları inceleyen yeni bir Associated Press (AP) araştırmasının merkezinde yer aldı. Sarah El Deeb ve Samy Magdy’nin 27 Ekim 2026 tarihli AP haberine göre Cenevre merkezli AURORAH Geosignal Intelligence, 1 Temmuz ile 19 Ekim arasında İran destekli Yemenli Husiler ve Irak’taki silahlı gruplar tarafından düzenlenen 40 füze ve İHA saldırısının çevresindeki uydu hareketlerini karşılaştırdı. Şirket, incelediği olayların tamamında saldırı bölgeleri üzerinde ve çevresinde Rus devletine veya ordusuna ait keşif uydularının tekrarlanan geçişlerini saptadığını bildirdi.

AURORAH’nin kurucusu Nawaf Obaid, Rus casus uyduları üzerinde izledikleri yörüngeler ile saldırı yerleri arasında yüzde 100’lük eşleşme bulduklarını söyledi. AP’ye konuşan Suudi yetkililer, Husilerden üst düzey bir isim ve özel istihbarat uzmanı ise Rusya kaynaklı verilerin İranlı danışmanlar aracılığıyla bölgedeki müttefik gruplara aktarıldığı yönünde bilgiler verdi. Bu aktarımın ayrıntıları, isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynakların anlatımlarına dayanıyor. Obaid, ekibinin İran’a veya silahlı gruplara gönderilmiş gerçek bir istihbarat iletimini yakalamadığını da bildirdi. AP’nin aktardığı yörünge kayıtları uydu hareketlerini, görüşülen yetkililerin ifadeleriyse istihbarat paylaşımını konu alıyor.

Rus casus uyduları: 40 saldırının ortak noktası

AP’nin yayımladığı verilere göre AURORAH, Dünya çevresindeki 11 bini aşkın uzay aracından Rusya’nın keşif faaliyetlerinde kullandığı 72 uyduyu seçerek hareketlerini takip etti. Yörüngeler açık kaynak verileri ve şirketin diğer istihbarat kayıtlarıyla incelendi. Obaid’in açıkladığı karşılaştırmada saldırılardan günler önce başlayan yoğunlaşma, hedeflerin vurulmasından sonraki geçişlerde de görüldü. Şirket, aynı örüntüyü Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına ve askerî tesislerine yönelen eylemlerde tespit etti.

10 Eylül’de Irak’taki silahlı grupların düzenlediği İHA saldırıları, Suudi Arabistan’ın Doğu–Batı petrol boru hattındaki üç pompa istasyonunu vurdu. Yaklaşık 1.200 kilometrelik hat, petrolü ülkenin doğusundan Kızıldeniz kıyılarına taşıyor. AP’ye göre saldırı, petrol akışını kesintiye uğrattı. Rus casus uyduları için temmuzdan itibaren yörünge kayıtlarını inceleyen AURORAH, bu üç bölüm çevresinde Rusya’nın Cosmos 2600 serisinden 11 uyduyu izlediğini, eylüldeki saldırı yaklaştıkça geçişlerin arttığını bildirdi. İstasyonların bulunduğu güzergâh, petrolün Nejd Platosu üzerinden taşınmasında kullanılıyor.

Obaid’in değerlendirmesinde saldırı günü çevresindeki hareketlilik kadar, izleyen günlerdeki gözlemler de yer aldı. AP araştırmasında şirketin boru hattı istasyonları ile Taif Hava Üssü çevresinde saldırıdan önceki ve sonraki toplam 72 saat içinde kaydettiği Rus uydu sayısının, temmuz düzeyine göre yüzde 50 arttığı belirtildi. Bu oran, belirli hedeflerin çevresindeki uydu hareketi karşılaştırmasıdır; İran destekli gruplara iletilen dosya ya da görüntü sayısı olarak açıklanmadı.

Taif Üssü saldırısında İtalyan savaş uçağı vuruldu

Petrol hattı saldırısından yaklaşık bir hafta sonra Taif’teki Kral Fahd Hava Üssü de füzelerle ve diğer mühimmatla hedef alındı. İtalya Savunma Bakanlığının 18 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre saldırıda üssün bir bölümünde bulunan İtalyan F-2000 savaş uçağı isabet aldı. Savunma Bakanı Guido Crosetto, olayda İtalyan askerî personelinin zarar görmediğini ve İtalyanların kullandığı diğer araç veya altyapıda hasar kaydedilmediğini bildirdi. İtalya’nın üste görevli personeli, IŞİD’e karşı yürütülen Inherent Resolve operasyonuyla bağlantılı bulunuyor.

AURORAH, Taif saldırısı sırasında hedef çevresinde de olağan döneme kıyasla artan uydu geçişleri gözlemlediğini aktardı. Obaid, üste Suudi uçakları da bulunmasına rağmen İtalyan uçağının vurulmasını hedef seçimine ilişkin özel istihbarat desteğiyle ilişkilendirdi. Bu yorum, araştırmacının AP’ye yaptığı değerlendirmeye ait. Saldırının hedef belirleme sürecinde hangi görüntünün kim tarafından kullanıldığına ilişkin AP’nin yayımladığı haberde ayrı bir kayıt bulunmuyor.

CNN, mart ayında başka bir Suudi üssündeki uydu hareketlerini incelemişti

AP araştırmasından önce CNN, 16–17 Eylül tarihlerinde yayımladığı bağımsız araştırmada Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’ne 27 Mart’ta düzenlenen İran saldırısını ele aldı. CNN’in yörünge verileri incelemesinde, saldırıdan iki gün önce üs üzerinden 14 Rus keşif uydusunun geçtiği belirtildi. 27 Mart saldırısında 12 Amerikan askeri yaralandı; ABD’nin radar uçağı da hasar gördü. CNN’in görüştüğü ABD’li kaynaklar, Rusya’dan sağlanan istihbaratın bazı İran saldırılarına yardımcı olduğu görüşünü paylaştı.

CNN’in Rus casus uyduları hakkında mart ayındaki olay için yaptığı yörünge analiziyle AURORAH’nin temmuz–ekim arasındaki 40 saldırıyı kapsayan çalışması farklı dönemlere dayanıyor. CNN, uyduların hedefi görme imkânını yörünge izleme verileri üzerinden değerlendirirken AP, AURORAH’nin çoklu saldırı karşılaştırmasına ek olarak Suudi ve Husi kaynaklarıyla görüşmeler yaptı. Her iki yayın da askerî üsler çevresindeki Rus uydu faaliyetlerini ele alıyor; AP’nin haberinde özellikle Husi ve Iraklı grupların kullandığı hedefleme bilgilerinin kaynağına ilişkin yeni ifadeler bulunuyor.

Suudi yetkililer ve Husi kaynakları ne anlattı?

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığının kamu diplomasisinden sorumlu Bakan Yardımcısı Rayed Krimly, AP’nin aktardığı basın açıklamasında İran ve Husilerin Rusya ve Çin’deki bazı unsurlardan, zaman zaman da ticari kaynaklardan istihbarat temin ettiğini söyledi. Suudi makamlarının konuyu Rusya ve Çin ile görüştüğünü de söyledi. AP’nin görüştüğü bir Suudi soruşturma yetkilisi, Doğu–Batı petrol hattı saldırısında Rus casus uyduları aracılığıyla edinilen verilerden yararlanıldığına ilişkin istihbarat bulguları bulunduğunu ileri sürdü. Bu kişinin kimliği, konuşma yetkisi olmadığı gerekçesiyle açıklanmadı.

AP’ye konuşan üst düzey Husi yetkili, İranlı danışmanların Rus casus uyduları aracılığıyla edinilmiş verileri Yemen’deki silahlı gruplara aktardığını savundu. Güvenlik analisti Mzahem Alsaloum da İranlı danışmanların hedef listeleri ve operasyonel bilgiler sağladığını anlattı. AURORAH, 15 Ekim’de Aden’deki başkanlık sarayına yönelik saldırı çevresindeki uydu geçişlerini de araştırdı. Transit Haber, Aden’deki 15 Ekim saldırısını ayrı haber olarak yayımlamıştı.

Suudi diplomatın İran ve Husi saldırılarına ilişkin açıklamalarını konu alan önceki haberde Riyad yönetiminin bölgedeki silahlı gruplara yönelik suçlamaları aktarılmıştı. Obaid ayrıca Yemen’in Şebve bölgesindeki askerî personel alım merkezine düzenlenen ve 75 kişinin öldüğü bildirilen saldırıyla uydu hareketleri arasında bağlantı gözlemlediklerini aktardı.

Türkiye’nin Suudi Arabistan’la savunma anlaşması

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan 7 Ağustos 2026’da Mekke’de ortak savunma anlaşması imzaladı. Türkiye Cumhuriyeti İletişim Başkanlığının yayımladığı ortak açıklamada, üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının diğerlerine yapılmış saldırı sayılmasını öngören hüküm yer aldı. Anlaşmanın ayrıca savunma alanındaki iş birliğini güçlendirmesi hedefleniyor. Dışişleri Bakanlığının 4 Ekim duyurusuna göre anlaşma kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi 5 Ekim’de Riyad’da toplanmak üzere gündem oluşturdu.

Transit Haber’in Mekke Anlaşması ile Suudi Arabistan’ın kara kuvvetleri ihtiyacını inceleyen haberinde savunma düzenlemesinin bölgesel boyutları ele alınmıştı. AP’nin yeni çalışmasındaki saldırılar, Suudi Arabistan’ın petrol ile askerî altyapısına yönelen eylemleri kapsıyor. Bu saldırılar için ortaya atılan uydu istihbaratı iddialarının Türkiye açısından somut bağlantısı, Ankara’nın Riyad ve İslamabad ile imzaladığı savunma metni ve tarafların devam eden kurumsal toplantılarıdır.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

WSJ: ABD, Körfez ülkelerini İran’a yeni saldırı ihtimaline karşı uyardı

MİT Başkanı Kalın, Asım Münir ve Halid bin Selman Tahran’da İran’la görüştü: Dört ülkeden devam kararı

Üçlü savunma anlaşması komisyondan geçti: Sıra TBMM Genel Kurulunda