Netanyahu, BAE’nin 7 Ekim uyarısını yazan Haaretz’e dava açacak

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Haaretz gazetesine ve gazeteci Shlomi Eldar’a iftira davası açacağını duyurdu. Dava kararı, Haaretz’in Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid’in 7 Ekim 2023 Hamas saldırısından yaklaşık 10 gün önce Netanyahu’yu büyük bir saldırı hazırlığı konusunda uyardığı yönündeki haberinin ardından geldi.

Netanyahu, 9 Eylül’de yaptığı açıklamada söz konusu telefon görüşmesinin hiç gerçekleşmediğini savundu. Başbakanlık ekibinin Eylül 2023 başından 7 Ekim’e kadar olan görüşme kayıtlarını kontrol ettiğini ve Muhammed bin Zayid ile böyle bir temas bulunmadığını söyledi. Netanyahu, avukatlarına Haaretz, Eldar ve haberin hazırlanmasında rol aldığını öne sürdüğü diğer kişiler hakkında dava açmaları talimatını verdiğini açıkladı.

Haaretz’in iddiası ne?

Haaretz’in haberine göre BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid ile Netanyahu arasında saldırıdan yaklaşık 10 gün önce 45 dakika süren bir telefon görüşmesi yapıldı. Haberde, Bin Zayid’in dönemin Hamas lideri Yahya Sinvar’ın büyük bir operasyon hazırlığında olduğunu söylediği ve bunun çok sayıda can kaybına yol açabileceği, ayrıca İbrahim Anlaşmaları ile bölgesel istikrarı sarsabileceği uyarısında bulunduğu ileri sürüldü.

Associated Press’in Haaretz’in haberinden aktardığına göre iddia yalnız genel bir güvenlik uyarısından ibaret değildi; Sinvar’ın adı da görüşmede geçti. Aynı haberde Netanyahu’nun uyarı karşısında sakin kaldığı ve daha ciddi tehdidin Batı Şeria’dan gelebileceğini düşündüğünün ileri sürüldüğü yazıldı. Haaretz’in haberinde bu iddialar, gazeteciler Shlomi Eldar ve Ruth Yuval’ın çalışmasına dayandırıldı.

Netanyahu neden dava açıyor?

Başbakan, haberin temelindeki telefon görüşmesinin gerçekleşmediğini söyleyerek iddiayı bütünüyle reddediyor. Times of Israel’ın aktardığı açıklamasında, Ulusal Güvenlik Konseyi ile askerî sekreterliğin Başbakan’ın ilgili tarihlerdeki telefon kayıtlarını ayrıntılı biçimde taradığını ve BAE Devlet Başkanı ile görüşmeye dair hiçbir kayıt bulamadığını belirtti.

Başbakan, haberin 27 Ekim 2026’da yapılacak İsrail seçimleri öncesinde siyasi amaçla yayımlandığını da savundu. Netanyahu’nun açıklamasında Haaretz ve Eldar’ın yanı sıra “diğer tarafların” da dava kapsamına alınacağı belirtildi. İsrail basınında yer alan açıklamalara göre dava, hakaret ve iftira iddiasına dayanacak.

Başbakan ayrıca haberin arkasında Filistinli siyasetçi Muhammed Dahlan’ın bulunduğunu öne sürdü. Dahlan’ın temsilcileri bu suçlamayı reddetti. Netanyahu, Dahlan bağlantısını destekleyen kamuya açık bir kanıt paylaşmadı.

BAE ne dedi?

Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanlığı, 8 Eylül’de doğrudan bu tartışmaya ilişkin resmî bir açıklama yayımladı. Bakanlık, hükümet liderleri arasındaki görüşmeler konusunda çıkan medya haberleri veya spekülasyonlar hakkında yorum yapmadığını bildirdi. Bu açıklama, Haaretz’in anlattığı telefon görüşmesini ne doğruladı ne de yalanladı.

BAE Dışişleri Bakanlığı ayrıca iki ülkenin devlet kurumları arasında beş yılı aşkın süredir doğrudan iletişim bulunduğunu açıkladı. Bakanlığa göre gerekli istihbarat ilgili kurumlar arasında paylaşılmaya devam ediyor. Resmî metin, 7 Ekim’den önce Netanyahu’ya hangi bilginin iletildiğini açıklamıyor.

7 Ekim’den önce uyarı tartışması neden yeniden açıldı?

7 Ekim 2023 saldırısında yaklaşık 1.200 kişi öldürüldü ve 250’den fazla kişi Gazze’ye kaçırıldı. Saldırının nasıl öngörülemediği, İsrail’de güvenlik kurumları ile siyasi yönetimin sorumluluğu konusunda üç yıldır süren tartışmanın merkezinde var. Haaretz’in BAE iddiası, dışarıdan da belirgin bir uyarı geldiği yönündeki tartışmayı yeniden büyüttü.

Muhalefet liderleri haberi Netanyahu’ya yönelik yeni bir sorumluluk tartışmasına dönüştürdü. Eski başbakan Naftali Bennett ve eski genelkurmay başkanı Gadi Eisenkot, iddianın araştırılması gerektiğini savundu. Netanyahu ise uzun süredir 7 Ekim öncesindeki istihbarat ve güvenlik başarısızlıklarında kendisine yeterli uyarı verilmediğini söylüyor.

İsrail seçimleri tartışmayı daha da büyütüyor

Dava kararı, İsrail’de 27 Ekim’de yapılması planlanan erken genel seçimlerden haftalar önce geldi. Netanyahu ve Likud, 7 Ekim saldırısındaki siyasi sorumluluk, Gazze savaşı, rehineler ve bölgesel güvenlik başlıkları üzerinden sert bir kampanya yürütüyor. Haaretz haberi de saldırı öncesindeki karar zincirini yeniden seçim gündeminin gündemine taşıdı.

Transit Haber’in son Netanyahu seçim anketi haberinde, Netanyahu yanlısı blokun hükümet kurmak için gereken 61 sandalyenin altında kaldığı aktarılmıştı. Netanyahu’nun güvenlik söylemi de seçim kampanyasında Türkiye ve Suriye başlıklarıyla birlikte daha fazla yer tutuyor.

Dava açıldı mı, yoksa açılacak mı?

Şu aşamada doğrulanmış gelişme, Netanyahu’nun avukatlarına dava açılması için talimat verdiğini açıklaması. Times of Israel, EFE ve diğer yayınlar bunu “dava açacağını söyledi” veya “dava talimatı verdi” şeklinde aktarıyor. Kamuoyuna açıklanmış bir mahkeme dosyası veya kesinleşmiş dava numarası henüz bulunmadığı için “dava açtı” demek yerine “dava açacak” ifadesi daha doğru.

Hukuki süreç başladığında Haaretz’in dayandığı kaynaklar, telefon kayıtları ve görüşmenin gerçekleştiğine ilişkin belgeler dava dosyasının merkezine yerleşebilir. Netanyahu’nun savunması ise şu anda görüşme kayıtlarında böyle bir temas bulunmadığı iddiasına dayanıyor. BAE’nin resmî açıklaması iki tarafın iddiaları arasındaki çelişkiyi çözmediği için görüşmenin gerçekleşip gerçekleşmediği henüz bağımsız biçimde kesinleştirilmiş değil.