Tayvan’a ilk F-16’lar indi, Kuzey Kore’den ABD’ye Çin uyarısı geldi: İyi düşünün

Tayvan’ın ABD’den aldığı ilk iki yeni F-16 BLK 70 savaş uçağının adaya ulaşmasının ardından Pyongyang’dan Washington’a yeni bir mesaj geldi. Kuzey Kore Tayvan uyarısı, Kuzey Koreli uluslararası ilişkiler analisti Kim Myong Chol, 7 Ekim’de devlet ajansı KCNA tarafından yayımlanan yazısında Washington’ın Tayvan’a silah satışını ve askerî desteğini hedef aldı. KCNA metninin OANA üzerinden yayımlanan sürümünde Kim, ABD’nin Çin ile Tayvan konusunda doğrudan karşı karşıya gelmenin sonuçlarını hesaplaması gerektiğini söyledi.

Reuters’ın 7 Ekim tarihli haberine göre Pyongyang’ın çıkışı, Tayvan’ın 2019’da sipariş verdiği 66 adet F-16V Block 70 savaş uçağının ilk ikisini teslim almasından birkaç gün sonra yapıldı. Reuters, Kuzey Kore’nin açıklamasını ABD’nin Tayvan’a yönelik silah satışlarına ve askerî desteğine karşı yeni bir siyasi mesaj olarak aktardı. Washington’ın Tayvan ile resmî diplomatik ilişkisi bulunmuyor; buna karşılık ABD, adanın savunma kapasitesine uzun süredir silah satışları ve güvenlik desteği sağlıyor.

Kuzey Kore Tayvan uyarısı neden F-16 teslimatından sonra geldi?

Resmî teslimat kaydında, Tayvan Savunma Bakanlığının 3 Ekim’de yayımladığı bilgiye göre 6727 ve 6728 kuyruk numaralı ilk iki F-16 BLK 70, 2 Ekim’de Taitung’daki Zhihang Hava Üssü’ne ulaştı. Bakanlık, teslimatın 66 uçaklık Feng Hsiang projesinin ilk partisi olduğunu bildirdi. Uçaklara Tayvan Hava Kuvvetlerine ait F-16V BLK 20 jetleri ile gelişmiş eğitim uçakları havada eşlik etti. Bu teslimat, KCNA’daki yazı, yeni uçakların adaya gelişini Kuzey Kore Tayvan uyarısı için doğrudan örnek gösterdi.

Kim Myong Chol’un yazısı, ABD’nin Tayvan politikasının bölgedeki gerilimi artırdığını savunuyor. Yonhap’ın KCNA metninden aktardığına göre Kim, ABD’nin son on yılda Tayvan’a yaptığı askerî satışların 39 milyar doları aştığını ileri sürdü ve Tayvan meselesini Çin’in iç işi olarak tanımladı. Aynı yazıda Washington’a, Tayvan’ın güvenliği için Çin’le doğrudan cepheleşmenin sonuçlarını karşılayıp karşılayamayacağını düşünme çağrısı yaptı. Yonhap bu tutarı Kim Myong Chol’un KCNA’daki iddiası olarak aktardı.

Pyongyang mesajı Çin politikasına bağlandı

Haziran ayındaki Kim Jong Un–Şi Cinping görüşmesi, Pyongyang ile Pekin arasındaki siyasi yakınlaşmanın son halkalarından biriydi. Reuters, Kim Jong Un’un haziran ayında Pyongyang’da Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı görüşmede Pekin’in “tek Çin” yaklaşımına desteğini yinelediğini aktardı. Görüşmede iki ülke ilişkilerinin stratejik ortaklık düzeyinde geliştirilmesi, diplomasi ve askerî alan dahil çeşitli başlıklardaki temasların artırılması ele alındı. Transit Haber’de 2 Ekim’de yayımlanan Şi Cinping’in Tayvan bağımsızlığına karşı mücadele çağrısını konu alan haberde de Pekin yönetiminin Tayvan’daki ayrılıkçı eğilimlere ve dış müdahaleye ilişkin son mesajları yer almıştı. Böylece 7 Ekim’deki Kuzey Kore açıklaması, son aylardaki Pekin–Pyongyang temaslarının ardından geldi.

Pyongyang’ın Çin’in Tayvan politikasına verdiği destek, Kuzey Kore Tayvan uyarısı içinde güncel bir dış politika mesajına dönüştü. Kim Myong Chol, ABD’nin silah satışlarını ve yeni F-16 teslimatını aynı yazıda Washington’a yönelttiği Çin uyarısıyla birleştirdi.

Tayvan'daki ilk iki F-16 BLK 70 neden yakından izleniyor?

Yeni uçak programı, Tayvan’ın mevcut hava kuvvetlerini yenileme planının merkezinde bulunuyor. İlk iki uçak eğitim ve kabul sürecinin ardından filoya katılacak; geri kalan uçakların teslimatı program takvimine göre devam edecek. Tayvan Savunma Bakanlığı 6 Ekim’de yaptığı ayrı açıklamada F-16 Block 70 üretiminin sürdüğünü ve 60’tan fazla uçağın üretim hattında bulunduğunu bildirdi. Tam bu teslimat aşamasında Kuzey Kore Tayvan uyarısı yayımlandı.

Askerî baskının Tayvan çevresinde hangi yöntemlerle genişleyebileceği son haftalarda farklı analizlerde de tartışılıyor. Transit Haber’in Lowy Institute’un Tayvan için “idari karantina” senaryosunu ele aldığı 5 Ekim tarihli dosyasında, Çin’in sahil güvenlik, gümrük ve iç hukuk araçlarını kullanarak uzun süreli baskı kurabileceği olasılığı incelenmişti. Son açıklama doğrudan ABD’nin silah desteğini hedef aldı ve Pyongyang’ın bölgesel gerilimde Pekin’le aynı çizgideki tutumunu sürdürdü.

Kuzey Kore'nin ABD ile gerilimi başka başlıklarda da sürüyor

Pyongyang’ın Washington’a yönelik söylemi Tayvan dosyasıyla sınırlı değil. Kuzey Kore yönetimi eylül ayında nükleer statüsünün geri döndürülemeyeceğini açıkladı; Transit Haber’deki Kuzey Kore’nin nükleer statüsü dosyasında Kim Yo Jong’un IAEA’daki silahsızlanma çağrılarına verdiği yanıt ve ABD öncülüğündeki askerî tatbikatlara yönelik tepki aktarılmıştı. Ekim başında ise Kuzey Kore hipersonik füze tatbikatını duyurdu ve Güney Kore ile sınırdaki mayın patlaması üzerinden yeni bir gerilim yaşandı.

7 Ekim tarihli Kuzey Kore Tayvan uyarısı, ABD’nin silah satışları ve ilk F-16 BLK 70 teslimatı üzerinden Washington’ın Çin’le Tayvan konusunda karşı karşıya gelme riskini vurgulayan siyasi bir çıkış oldu. Tayvan’ın 66 uçaklık programının teslimatları ilerledikçe hem Pekin’in hem de bölgedeki diğer aktörlerin açıklamalarının sürmesi bekleniyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ABD Golden Dome için yörünge önleyicileri geliştiriyor: Yıldız savaşlarının da kuralları olacak mı?

ABD, Rusya’dan petrol alanlara yüzde 100 vergi uygulayabilecek

Lowy Institute: Çin Tayvan’ı savaş ilan etmeden karantinaya alabilir

Trump yönetiminden İsrail için Avrupa’ya yaptırım uyarısı: İngiltere, Fransa, Norveç listede