ABD’de göçmenlerin kefalet duruşmasına 10’a 7 ret: Karar üç eyalette geçerli

ABD’de kefalet duruşması hakkı konusunda 23 Ekim 2026’da verilen yeni karar, göçmenlik gözaltısında tutulan kişilerin mahkemeden serbest bırakılma talep etme yollarını etkiliyor. New Orleans merkezli Beşinci Federal Temyiz Mahkemesi, 10’a karşı 7 oyla, ABD’ye yasal kabul işlemi olmadan girmiş ve Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası’nın 1225(b)(2)(A) maddesi uyarınca gözaltına alınmış kişilere Anayasa’nın Beşinci Değişikliği gereğince bireysel kefalet duruşması verilmesinin zorunlu olmadığına hükmetti. Sosnava Rodriguez v. Vergara kararının tam metni 23 Ekim tarihini taşıyor.

Karar, ABD’nin güneyindeki üç eyaleti kapsayan temyiz çevresinde verildi. Heyet, temmuz ayında üç hâkimli bir kurulun benimsediği, devam eden göçmenlik gözaltısında en geç 90 gün içinde kefalet değerlendirmesi yapılması gerektiği yönündeki yaklaşımı tersine çevirdi. Reuters’ın 23 Ekim tarihli haberine göre ABD Yüksek Mahkemesi aynı gözaltı politikasının federal yasadaki dayanağını ayrıca incelemeye hazırlanıyor. Beşinci Temyiz Mahkemesinin önündeki uyuşmazlık ise doğrudan anayasal usul güvenceleriydi.

Kefalet duruşması hakkı hakkında mahkeme neye hükmetti?

Temyiz mahkemesinin tam heyetle yaptığı inceleme, gözaltındaki üç kişinin federal mahkemelerde açtığı davalardan doğdu. İlk derece mahkemeleri, kişilerin kaçma riski veya toplum için tehlike oluşturup oluşturmadığını değerlendiren bireysel duruşma yapılmadan tutulmalarını anayasal usule aykırı bulmuştu. Bu kararlarla üç başvurucunun serbest bırakılmasına hükmedildi ve göçmenlik makamlarına duruşma yapılmadan yeniden gözaltına alma yasağı getirildi. Temyiz sonucunda ilk derece mahkemelerinin bu hükümleri kaldırıldı.

Başkanlık eden çoğunluk görüşünü hâkim Cory Wilson kaleme aldı. Görüşe göre, ABD’ye hukuken kabul edilmemiş kişiler için 8 U.S.C. § 1225(b)(2)(A) maddesi sınır dışı işlemi süresince zorunlu gözaltı öngörüyor. Mahkemenin çoğunluğu, kefalet duruşması hakkı bakımından Beşinci Değişiklikteki usule uygun yargılanma güvencesinin göçmenlik hâkimi önünde ayrıca kefalet duruşması yapılmasını gerektirmediği sonucuna vardı. Kararda, gözaltının uzun sürmesinin de üç başvurucunun ileri sürdüğü anayasal itiraza dayanak oluşturmadığı ifade edildi.

Kefalet duruşması hakkı tartışmasında iki ayrı işlem bulunuyor: kişinin sınır dışı edilmesine ilişkin esas dosya ve sınır dışı süreci devam ederken kapalı merkezde tutulmasına karşı yapılan başvuru. Davacılar, kaçma riski ile kamu güvenliği yönünden kişisel koşullarının bir hâkim tarafından dinlenmesini istemişti. Yeni içtihat, Beşinci Temyiz Mahkemesi sınırları içindeki bu hukuki statü ve gözaltı dayanağı açısından belirleyici hale geldi.

Dava açan üç kişi ABD’de kaç yıldır yaşıyordu?

Mahkeme kayıtlarına göre Ignacio Sosnava Rodriguez, ABD’de denetim veya yasal kabul işlemi olmadan 22 yılı aşkın süre yaşamış bir Meksika vatandaşı. Aralık 2025’te trafik kontrolünün ardından ICE gözetimine alındı. Şubat 2026’da federal mahkemeye yaptığı habeas corpus başvurusu kabul edildi. Habeas corpus, gözaltının hukukî dayanağının bir hâkim tarafından incelenmesini talep etmeye yarayan yargı yoludur.

Dosyanın ikinci başvurucusu Meksika vatandaşı Alejandro Villegas Angel, 2011’den beri ABD’de yaşıyordu ve ABD vatandaşı iki çocuğu bulunuyordu. Şubat 2026’da ehliyetsiz araç kullanma nedeniyle durdurulduktan sonra ICE’ye teslim edildi. Honduras vatandaşı Miguel Angel Gomez Alvarado ise 2012’den beri ülkedeydi; onun da ABD vatandaşı bir çocuğu vardı ve Kasım 2025’te trafik kontrolünün ardından gözaltına alınmıştı. Üç kişi de ilk derece mahkemelerinde ayrı dosyalar açtı.

Texas Tribune’ün 23 Ekim tarihli haberinde başvurucuların ABD’de uzun yıllar çalıştığı, çocuklarının bulunduğu ve sabıka kaydı bulunmadığı anlatılıyor. Mahkemenin çoğunluğu, bu kişisel koşulların 1225(b)(2)(A) kapsamında zorunlu gözaltı uygulanan başvurucular için Anayasa’dan doğan bağımsız duruşma yükümlülüğü yaratmadığı görüşünü benimsedi. Uzun süreli yerleşiklik ve aile bağları, davacıların gözaltı karşısındaki temel itirazlarının parçasıydı.

Temmuzdaki 90 gün kararı nasıl değişti?

İlk derece kararlarını inceleyen üç hâkimli temyiz heyeti 2 Temmuz 2026’da, kişilere en geç 90 gün içinde kefalet duruşması hakkı tanınması gerektiğine karar vermişti. Mahkeme daha sonra bu dosyaları bütün aktif hâkimlerin katıldığı en banc oturumunda yeniden ele aldı. 24 Eylül’de yapılan sözlü duruşmanın ardından 23 Ekim’de çoğunluk kararı yayımlandı. Böylece temmuzda ortaya çıkan 90 günlük anayasal duruşma ölçütü, tam heyetin hükmüyle kaldırılmış oldu.

Dosya, 26-50183, 26-50219 ve 26-50221 sayılı başvuruların birleştirilmesiyle incelendi. Bu dosyalardaki hukukî tartışma 1996’da yürürlüğe giren göçmenlik yasası değişikliklerine ve ülkeye yasal kabul edilmiş kişilerle kabul işlemi bulunmayan kişilerin nasıl sınıflandırıldığına dayanıyor. 1225(a) maddesi, ABD içinde bulunup resmen kabul edilmemiş kişileri de kanundaki “ülkeye kabul başvurucusu” tanımı içine alıyor. Mahkemenin çoğunluğu gözaltına ilişkin 1225(b) hükmünü bu sınıflandırmayla birlikte okudu.

Karara karşı çıkan yedi hâkim ne söyledi?

Kefalet duruşması hakkı konusunda muhalif görüş yazan hâkimler, uzun yıllardır ABD’de yaşayan ve ceza geçmişi bulunmayan kişilerin bireysel risk değerlendirmesi olmadan gözaltında tutulmasına itiraz etti. Hâkim Leslie Southwick, çoğunluğun yaklaşımının ülkedeki uzun süreli sakinlerle anayasal güvenceler arasında çok güçlü bir engel oluşturduğu değerlendirmesini yaptı. Hâkim Dana Douglas da idarenin gözaltı yetkisinin kapsamı ve yargı denetiminin etkinliği konusundaki kaygılarını kayda geçirdi.

Mississippi Today’in 23 Ekim tarihli haberinde Amerikan Göçmenlik Konseyinden avukat Rebecca Cassler’in, kararın üç eyalette gözaltındaki kişilerin usule ilişkin korunmasını zayıflattığı yönündeki değerlendirmesi yer aldı. Kurumu temsil eden avukatlar ise yargı yoluyla elde edilen bireysel gözaltı incelemesinin önemini savunuyor. İç Güvenlik Bakanlığı yetkilileri kararın zorunlu gözaltı politikasını desteklediğini açıkladı. Tarafların bu tutumları karar sonrasındaki karşılıklı açıklamalarla kamuya yansıdı.

Teksas, Louisiana ve Mississippi’de gözaltı dosyaları nasıl etkilenecek?

Beşinci Federal Temyiz Mahkemesinin yargı çevresinde Teksas, Louisiana ve Mississippi bulunuyor. Bu bölgede 1225(b)(2)(A) kapsamında tutulan ve ülkede yasal kabul kaydı bulunmayan kişilerin bireysel kefalet talebinde, 23 Ekim tarihli anayasal yorum artık temyiz içtihadını oluşturuyor. Gözaltının hangi yasaya dayandığı, kişinin göçmenlik kaydı ve davada ileri sürdüğü hukukî gerekçe somut dosyanın incelenmesinde belirleyici unsurlar.

ABD Yüksek Mahkemesi aynı gözaltı politikasının federal yasa hükümlerine ilişkin başka bir uyuşmazlığı inceleyecek. Yüksek Mahkemedeki göçmenlik gözaltısı dosyası da federal yasanın hangi tür gözaltılar için kefalet yolu öngördüğü tartışılıyor. Üst mahkemedeki inceleme, 23 Ekim tarihli kararın ele aldığı anayasal sorudan farklı olarak göçmenlik mevzuatının yorumlanmasıyla ilgili.

ABD’de göçmenlik gözaltısındaki kişilerin başvurduğu başka davalar da bulunuyor. Green Card sahibi Mahmoud Khalil’in Yüksek Mahkemeye yaptığı gözaltı itirazı farklı bir kişinin işlemlerini ele alırken, gözaltındaki göçmenlerin biyometri kaydına ilişkin federal mahkeme kararı USCIS başvuru sürecindeki belge ve veri işlemlerini konu alıyor.

23 Ekim kararının yayımlandığı tarihte üç başvurucu, daha önce ilk derece mahkemelerinin hükümleri üzerine serbest bırakılmıştı. Karar, ilk derece hükümlerini bozarak aynı uyuşmazlıktaki anayasal duruşma değerlendirmesini değiştirdi. Texas Tribune’ün aktardığına göre davacıların avukatları karardan sonra atabilecekleri hukukî adımları değerlendiriyor. ABD Yüksek Mahkemesi, göçmenlik yasasındaki zorunlu gözaltı hükmüyle ilgili ayrı bir dosyayı inceleme gündemine aldı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ABD’de ağır hasta göçmenlere Afrika’ya gönderilme uyarısı: ICE iddiaları reddetti

ABD’de 21 yaş şartına hafta sonu ek süresi kalktı: USCIS kuralı yürürlükte

ABD’de 28 Green Card sahibine seçim suçlaması: Dokuz eyalette mahkeme kararı

Atlanta’da ICE binasına kundaklama girişimi: FBI 20 bin dolar ödül koydu