Haaretz, Bakü–Ankara geriliminde İsrail’in rolünü yazdı

Bakü ile Ankara arasındaki son tartışmalar, Azerbaycan İsrail ilişkileri üzerinden İsrail basınında yeniden yorumlandı. Haaretz yazarı Zvi Bar’el’in 1 Kasım 2026 tarihli yazısı, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Ankara’daki Türk Devletleri Teşkilatı zirvesine katılmamasını, Bakü’nün dış politikada bağımsız hareket etme arayışıyla birlikte değerlendiriyor.

Haaretz’in yayımlanan özetinde, Azerbaycan İsrail ilişkileri ile Ankara–Bakü gerilimi birlikte ele alınıyor. Bar’el, Aliyev’in zirveye katılmamasını Bakü’nün Ankara’dan ayrı kararlar verebilme isteğinin işaretlerinden biri olarak yorumluyor. Yazının erişilebilen kısmı, bu ilişkinin siyasi anlamına odaklanıyor.

Haaretz, Bakü–Ankara ayrışmasında hangi gelişmeye odaklandı?

Ankara, Türk Devletleri Teşkilatının 13. zirvesine 29–30 Ekim’de ev sahipliği yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın davetine rağmen Aliyev toplantıya gitmedi. Azerbaycan heyetinin başında Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov bulundu. Haaretz’in analizinin çıkış noktalarından biri, zirvenin diplomatik programında yaşanan bu değişiklikti.

29 Ekim’de yerel basının aktardığı açıklamada, Aliyev’in daha önce belirlenmiş programı nedeniyle Ankara’ya gidemeyeceği bildirildi. Interfax, Bakü’deki FIFA U-15 turnuvasının final ve ödül töreni programını aktardı. Azerbaycan Cumhurbaşkanlığının 30 Ekim tarihli kaydı, Aliyev’in Bakü Crystal Hall’daki finali izlediğini ve ödülleri verdiğini doğruluyor.

İki uluslararası ajans, zirveye katılmama kararını Azerbaycan’daki okul kıyafeti ve başörtüsü düzenlemesi hakkında Türkiye’den yükselen eleştirilerle birlikte haberleştirdi. Bakü yönetimi, içişlerine müdahale olarak gördüğü çıkışlara karşı açıklamalar yaptı. Haaretz ise aynı olayda özellikle Azerbaycan’ın İsrail’le ilişkileri ve diplomatik tercihlerini öne çıkarıyor.

Azerbaycan İsrail ilişkileri: 14 Ekim’deki resmî görüşme

14 Ekim 2026’da Bakü’de yapılan devlet başkanları görüşmesi Azerbaycan İsrail ilişkileri için somut diplomatik bir kayıt. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Cumhurbaşkanı Aliyev’le görüştü. İsrail Cumhurbaşkanlığının açıklamasına göre görüşmede iki ülke arasındaki stratejik ilişkilerin derinleştirilmesi ve bölgesel güvenlik konuları ele alındı. Bakü yönetimi 14 Ekim görüşmesine ilişkin kendi açıklamasını yayımladı. Kurum, liderlerin ikili ilişkiler ile uluslararası ve bölgesel gündemi görüştüğünü aktardı. Herzog’un Bakü ziyareti, Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansının yedinci zirvesi dolayısıyla gerçekleşti.

İsrail Cumhurbaşkanlığı, iki liderin stratejik ortaklığı geliştirme isteğini açıkça kayda geçirdi. Haaretz, İsrail’le kurulmuş temasları Ankara–Bakü ilişkisindeki siyasi ayrışmaya ilişkin yorumunun dayanakları arasında değerlendiriyor.

Ankara ile Bakü arasında ekim ayında hangi temaslar yapıldı?

Aliyev, 15 Ekim’de Bakü’yü ziyaret eden Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ı kabul etti. Cumhurbaşkanlığının kısa duyurusunda iki ülke ilişkilerindeki son gelişmelerin görüşüldüğü bildirildi. Aynı gün Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, Fidan ile Ceyhun Bayramov’un buluşmasına ilişkin bir başka resmî açıklama yayımladı. Bakanlığın 15 Ekim tarihli metninde, bakanların ikili ilişkilerin mevcut durumunu ve Bakü’deki uluslararası toplantının sonuçlarını değerlendirdiği anlatılıyor. Bu görüşmeler, Aliyev’in 30 Ekim’deki zirveye katılmama kararından önce gerçekleşti. Tarafların resmî açıklamalarında iki ülkenin diplomatik temaslarının devam ettiği görülüyor.

30 Ekim tarihli Reuters haberi, gerilimin bir boyutunu Azerbaycan’da eylül ayında yürürlüğe giren okul kıyafeti düzenlemesine bağladı. Türkiye’de bazı siyasetçilerin ve sosyal medya kullanıcılarının başörtüsüne yönelik kısıtlamaları eleştirmesi, Bakü’den tepkiler doğurdu. TransitHaber daha önce Yeni Azerbaycan Partisinin bu tartışmaya verdiği yanıtı ayrı bir haberde aktarmıştı.

AP’nin 30 Ekim haberine göre Türkiye’deki eleştirilerden sonra Azerbaycan, 30’dan fazla Türk vatandaşının ülkeye girişini engelledi. Ankara ile Bakü arasındaki görüş ayrılıkları, Reuters’ın 30 Ekim’de yayımladığı ve TransitHaber’de ayrıca haberleştirilen araştırmanın da konusuydu.

Türkiye, İsrail ve Ermenistan başlıkları nasıl ayrışıyor?

Reuters, Gazze savaşı nedeniyle Türkiye ile İsrail arasında sert bir siyasi karşıtlık bulunduğunu yazdı. Ajans, Azerbaycan İsrail ilişkileri konusunu Bakü’nün Ankara’yla farklılaştığı alanlardan biri olarak aktardı. Haaretz yazarı Bar’el, bu ayrılığı Bakü’nün Ankara’nın dış politika çizgisine bütünüyle bağlı hareket etmek istemediği yönündeki yorumunun bir parçası olarak ele alıyor.

İki ülkenin Ermenistan’la ilgili tercihleri de son dönemde uluslararası basında tartışıldı. Türkiye’nin Ermenistan’la normalleşme çabası ile Azerbaycan’ın barış görüşmelerindeki talepleri, Reuters’ın haberinde ayrı diplomatik başlıklar olarak anlatılıyor. Reuters, bu konudaki görüş ayrılıklarını Türkiye–Azerbaycan geriliminin bir başka unsuru olarak aktardı.

Eski büyükelçi Ömer Önhon da ekim ayında Mekke Anlaşması ve İsrail–Azerbaycan başlıklarını birlikte ele alan bir yazı yayımlamıştı. Haaretz’in yeni metni ise aynı bölgesel ilişkiler ağında özellikle Azerbaycan’ın kendi dış politika tercihlerini savunma arzusuna odaklanıyor.

Aliyev’in Ankara zirvesine katılmaması nasıl yorumlandı?

AP’nin haberinde Azerbaycanlı yorumcu Farman Aydın, Aliyev’in katılmamasının yakın müttefikler arasında karşılıklı saygı talebini yansıtan bir diplomatik mesaj olarak okunabileceğini savundu. Bu görüş, Azerbaycan’daki tartışmanın bir örneği. Haaretz ise Azerbaycan İsrail ilişkileri üzerinden Bakü’nün stratejik özerklik arayışını tartışıyor.

Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, 30 Ekim’deki Türk Devletleri Teşkilatı zirvesinin sonuç bildirgesinin imzalandığını duyurdu. Zirveye katılan devlet ve hükümet temsilcileri Türk dünyasında işbirliği konularını görüştü. Azerbaycan’ın heyet başkanı Ceyhun Bayramov da toplantıya katılan isimler arasındaydı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Reuters’e göre Türkiye-Azerbaycan anlaşmazlığı başörtüsü sorunundan daha derin

Feridun Sinirlioğlu BM Genel Sekreterliğine aday gösterildi: Azerbaycan ile yeni ve gereksiz bir gerilime sebep oldu

Tokayev: Türk Devletleri Teşkilatı askeri bir ittifaka dönüşmemeli… Rusya’yı da katmayı önerdi

Ermenistan’dan Azerbaycan’a barış mesajı: Mirzoyan 2026 sonunda imzaya hazır olduklarını söyledi