170 bin El Salvadorlunun TPS dosyasında son dakika: Beyaz Saray müdahalesi iddiası

El Salvador TPS korumasından yararlanan 170 binden fazla kişinin geleceği, El Faro’nun 7 Ekim 2026 tarihli haberinde yeniden gündeme geldi. Gazeteci Jonathan Blitzer, 5 Ekim’de yapılan görüşmede korumayı sona erdirme hazırlığının Beyaz Saray kaynaklı bir müdahaleyle durdurulduğunu anlattı. Bu iddia, ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) çevresindeki gazetecilik kaynaklarına dayanıyor.

İlk bulgular The New Yorker’da 30 Eylül’de yayımlanan Blitzer imzalı araştırmada yer aldı. Araştırmaya göre TPS’nin bitirilmesine ilişkin resmî yazışmalar hazırlanmış, yararlanıcılara gönderilmesi düşünülen bildirimler basıma hazır hale gelmişti. Blitzer, El Faro’ya verdiği yeni söyleşide, kararın bakanlık içindeki hazırlık aşamasının tamamlandığını ve durdurma talebinin üst düzeyden geldiğini söyledi. Araştırmacının aktardığı iç yazışmalar kamuya açıklanmış nihai bir hükümet kararı niteliğinde değil.

El Salvador TPS korumasında 9 Eylül’de ne oldu?

ABD İç Güvenlik Bakanlığı, 9 Eylül 2026’da Salvadorlu yararlanıcılara yönelik korumanın yeni açıklamaya kadar süreceğini duyurdu. E-Verify tarafından yayımlanan resmî uyarıda, TPS kapsamındaki Salvadorluların sınır dışı edilme korumasını ve çalışma yetkilerini korudukları bildirildi. Açıklama, sürecin devamına ilişkin kesin bitiş tarihi vermedi. ABD’nin nihai karar takvimi de aynı metinde belirtilmedi.

Bu belirsizlikten önceki resmî takvim açıktı. 17 Ocak 2025 tarihli Federal Register kararı ile El Salvador için geçici koruma 10 Mart 2025’ten 9 Eylül 2026’ya kadar, 18 ay uzatılmıştı. Süre dolarken yeni kararın ne olacağı tartışıldı. Reuters’ın 9 Eylül’de aktardığı DHS açıklaması, korumanın ve çalışma hakkının o aşamada devam edeceğini kamuoyuna duyurdu.

İptal kararını durdurduğu ileri sürülen müdahale neydi?

Blitzer, El Faro söyleşisinde DHS ile bağlantılı kaynaklarının iptal hazırlıklarını doğruladığını, ardından bir kişinin doğrudan bakanlık yönetiminden kararı bekletmesini istediğini anlattı. Gazeteci bu müdahaleyi Beyaz Saray’la ilişkilendirdi. The New Yorker araştırması, karar taslağının İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin’in önüne kadar geldiğini yazdı. Taslak ve talimata ilişkin anlatım, adı açıklanmayan kaynakların aktarımına dayanıyor.

Yeni söyleşide paylaşılan bir başka ayrıntı, iptal memorandumunun gerekçesiyle ilgili. Blitzer’in belgeyi gördüğünü söylediği kaynaklara göre taslakta El Salvador’un ABD’den daha güvenli olduğu öne sürülüyordu. El Faro bu ifadeyi 7 Ekim’de ilk kez yayımladı. Beyaz Saray veya DHS tarafından böyle bir gerekçe içeren imzalı nihai karar açıklanmış değil; haberin dayanağı gazetecinin kaynaklarla yaptığı görüşmeler.

İnşaat şirketlerinin baskısı nasıl gündeme geldi?

Washington ve çevresinde inşaat sektörünün Salvadorlu çalışanlara bağımlılığı, El Salvador TPS tartışmasının işveren boyutunu oluşturuyor. Blitzer’in araştırmasına göre sektör temsilcileri, programın bitirilmesinin başkentteki inşaat işlerini aksatacağını Beyaz Saray’a iletti. Görüşmelerde federal hükümetle bağlantılı projeler de gündeme geldi. Gazeteci, lobi faaliyetlerinin aylar boyunca sürdüğünü aktardı. The New Yorker’ın adıyla andığı şirketlerden Clark Construction, Beyaz Saray’ın yeni balo salonu projesinde çalışıyor. Şirket, bu inşaatta TPS kapsamındaki personelin görev almadığını bildirdi. Beyaz Saray da aynı projede TPS statüsüne sahip çalışan bulunmadığını açıkladı. 30 Eylül tarihli araştırmada hem sektörün talebi hem kurumların yanıtları aktarılıyor. Blitzer, 5 Ekim’deki görüşmede Salvador hükümetinin girişimleriyle inşaat lobisinin etkisinin hangisinin belirleyici olduğunu saptayamadığını söyledi.

El Salvador hükümetinin temasları neden konuşuluyor?

Devlet Başkanı Nayib Bukele’nin 16 Temmuz’da Beyaz Saray’da Donald Trump’la görüşmesi, El Faro’nun araştırmasında yer alan tarihli temaslardan biri. Toplantının TPS konusundaki içeriğine ilişkin iki hükümet tarafından ayrıntılı tutanak yayımlanmadı. Blitzer, Salvador yönetiminin Washington’daki girişimlerini ülkenin ABD’den gelen havalelere ekonomik bağımlılığıyla birlikte değerlendiriyor. Bu bağlantı, gazetecinin siyasi ve ekonomik analizine dayanıyor.

El Faro’nun aktardığına göre 2025 yılında El Salvador’a yaklaşık 10 milyar dolar havale gitti; tutar ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 27,5’ine karşılık geliyor. Salvador hükümetinin TPS’nin sona ermesini önlemek amacıyla yürüttüğü iddia edilen görüşmeler de bu ekonomik bağlamda ele alınıyor. Blitzer, iki ayrı baskı kanalının sonuç üzerindeki göreli etkisine ilişkin kesin bir sonuca ulaşmadığını açıkça belirtti.

TPS sahiplerinin çalışma belgelerinde sorun yaşanıyor mu?

Amerikan Göçmenlik Avukatları Derneğinin (AILA) 10 Eylül uygulama uyarısı, resmî korumanın sürmesine karşın işverenlerin I-9 belgelerinde ve E-Verify kayıtlarında yeni sona erme tarihini nasıl gösterecekleri konusunda belirsizlik olduğunu kaydediyor. AILA, federal sistemlerde çalışma yetkisini belgelendirmeye yönelik yeni ve açık bir takvim verilmesini bekliyor. AILA, belirsizliğin bazı çalışanların işverenlerine belge sunma sürecinde sorun çıkardığını bildiriyor.

The New Yorker’ın haberinde Maryland eyaletindeki Montgomery County okul yönetiminin 9 Eylül’de 54 TPS’li çalışanı işten çıkardığı, ertesi gün federal açıklamanın ardından bu kişileri yeniden göreve aldığı anlatıldı. El Faro da bazı yararlanıcıların sürücü belgesi yenileme ve çalışma yetkisi gösterme süreçlerinde karşılaştığı güçlükleri aktardı. El Salvador TPS sahiplerinin yürürlükteki koruması resmî uyarıyla devam ederken belge uygulamasının ayrıntıları kurumlara göre sorun yaratabiliyor.

Diğer ülkelerin TPS kararlarıyla bağlantısı ne?

ABD’de çeşitli ülkelere yönelik geçici koruma kararları ayrı tarihlerde değiştirildi. Transit Haber’in Venezuela vatandaşlarının belirli TPS çalışma belgelerinin 2 Ekim’de sona ermesine ilişkin haberi, işverenin çalışma iznini yeniden doğrulaması gereken başka bir uygulamayı ele alıyor. Myanmar ve Güney Sudan için koruma kararlarına ilişkin mahkeme dosyası da ülkelere özgü ayrı bir hukuk süreci. El Salvador hakkındaki 9 Eylül duyurusunun konusu ise yeni karar açıklanana dek devam eden TPS koruması.

Koruma statüsüyle sınır dışı işlemlerinin usulü de farklı hukuki alanlarda ele alınıyor. Transit Haber’in ABD’de üçüncü ülkeye gönderme kararlarında itiraz ve bildirim hakkına ilişkin haberi, ayrı bir federal mahkeme uyuşmazlığını konu alıyor. Salvadorlulara ilişkin son açıklamada ise doğrudan DHS’nin geçici koruma ve çalışma yetkisi beyanı esas alınacak. Yeni bir resmî karar yayımlanırsa kapsamı ve yürürlük tarihi federal kayıtlardan takip edilebilecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ABD 536 kişiyi vatandaşı olmadıkları Afrika ülkelerine gönderdi: Bazıları yeniden gözaltına alındı

Malezya’da asgari ücret 2 bin ringgite çıkacak: Yabancı işçiler de kapsamda

Kanada’da 6 bölge düşük ücretli işçi başvurularına kapandı, 2 yeni bölge açıldı

ABD sekiz teknoloji şirketinin Green Card sürecini durdurdu: Bekleyen dosyalar da askıda