G20 toplantısı ortak bildirisiz bitti: Lavrov nedeniyle aile fotoğrafı da iptal

G20 dışişleri toplantısı, ABD’nin Atlanta kentinde iki gün süren görüşmelerin ardından 31 Ekim 2026’da ortak bildiri yayımlanmadan sona erdi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, toplantının sonuçlarını G20 Dönem Başkanlığı Açıklaması’yla duyurdu. 31 Ekim tarihli metin, enerji güvenliğini ve küresel tedarik zincirlerini ele alıyor.

Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere siyasi krizlerde ortak tutum oluşturulamaması ise Associated Press’in toplantıya katılan diplomatlara dayandırdığı haberinde yer aldı.

30 Ekim’de başlayan G20 dışişleri toplantısının ilk gününde Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un katılımı etrafında tartışma çıktı. Birleşik Krallık, Avustralya ve bazı Avrupa ülkelerinin temsilcileri, Lavrov’la aynı kareye girmeyeceklerini bildirdi. Rubio, dışişleri bakanlarının geleneksel aile fotoğrafı çekimini programdan kaldırdı. İlk itirazlar 30 Ekim’deki açılış sırasında duyuldu. Görüşmeler ertesi gün de sürdü.

G20 dışişleri toplantısı neden ortak bildiri yayımlamadı?

Associated Press’in 31 Ekim tarihli haberine göre Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaş ve ABD ile İsrail’in İran’a yönelik askerî harekâtı toplantıdaki başlıca görüş ayrılıkları arasındaydı. ABD’nin gümrük tarifeleri ile Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki faaliyetleri de kapalı oturumlarda tartışıldı. Toplantıya katılan ve isimlerinin açıklanmasını istemeyen diplomatlar, bu konularda ortak metin çıkarılamayacağını daha ilk gün aktardı.

Atlanta’daki G20 dışişleri toplantısı sona erdiğinde dönem başkanlığını yürüten ABD, üyeler adına mutabakat bildirisi yerine başkanlık açıklamasını tercih etti. Belgede katılımcı bakanların 30 ve 31 Ekim’de enerji güvenliğini, tedarik zincirlerinin dayanıklılığını ve Hürmüz ile Babülmendep boğazlarını etkileyen jeopolitik gerilimleri görüştüğü kaydedildi.

Başkanlık metni, toplantıda ele alınan başlıkları konu başlıklarına ayırarak sıraladı. Metnin sonunda Aralık ayında Miami’de yapılacak liderler zirvesine hazırlık vurgulandı.

Rubio kapanış basın toplantısında, ülkelerin ticaret yolları ve kritik mineraller gibi meselelerin öneminde birleştiğini ancak çözüm yollarında farklılaştığını söyledi. ABD Dışişleri Bakanının açıklamasında, deniz geçişlerinin güvenliğinin petrol, doğal gaz ve gıda taşımacılığı için önemi ele alındı. Rubio, Hürmüz Boğazı ve Babülmendep çevresindeki deniz trafiğine yönelik tehditlerden söz etti. Bu güzergâhlarla ilgili güvenlik tartışmaları, toplantının ekonomik gündemine de taşındı.

Rusya’nın katılımı aile fotoğrafını neden iptal ettirdi?

30 Ekim’de G20 dışişleri toplantısı sırasında Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, 30 Ekim’de gazetecilere Avrupalı bakanların Lavrov’la ortak fotoğrafta bulunmayacağını açıkladı. Reuters’ın aktardığı diplomatik görüşmelerde Avustralya ve Kanada dahil katılımcıların yaklaşık üçte birinin de çekime itiraz ettiği belirtildi. ABD yönetimi bir ara Lavrov’un bulunduğu ve bulunmadığı iki ayrı fotoğraf seçeneğini değerlendirdi. Son karar, geleneksel toplu çekimin iptali oldu.

The Guardian’ın 31 Ekim tarihli haberinde Avustralya, Birleşik Krallık ve bazı Avrupa ülkelerinin bu itirazı, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına karşı diplomatik bir tutum olarak aktarıldı. Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski de Lavrov’la fotoğrafa girmek istemeyen tek kişi olmadığını söyledi. Polonya toplantıya konuk ülke olarak katıldı. AP’ye göre Rusya, Polonya’nın G20 üyeliği arayışına da karşı çıktı.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Atlanta’daki oturumlarda Rusya’nın savaşa ilişkin anlatımını doğrudan eleştirdi. Kallas’ın AB Dış İlişkiler Servisi tarafından yayımlanan konuşmasında, enerji altyapısına yönelik saldırılar ile stratejik suyollarındaki engellemelerin kınanması çağrısı da yer aldı. Avrupa tarafı enerji güvenliği ve tedarik çeşitlendirmesini, Ukrayna’daki savaşın ekonomik etkileriyle birlikte ele aldı.

Enerji, kritik mineraller ve deniz ticaretinde hangi konular görüşüldü?

Başkanlık açıklamasının enerji bölümünde petrol ve doğal gaz fiyatları ile elektriğe erişimin ekonomik etkileri işlendi. Nükleer enerji teknolojileri, küçük modüler reaktörler ve ülkelerin enerji kaynaklarını belirleme tercihleri de belgede yer buldu. Tedarik zincirleri bölümünde ise gübre, temel sanayi hammaddeleri ve kritik minerallerin üretim ile ticaretteki rolü anlatıldı. Dönem başkanlığı, gıda ürünlerinin siyasi baskı aracı olarak kullanılmasını da ayrı bir mesele olarak sıraladı.

Kallas, tedarik zincirleri oturumunda kritik minerallere erişimin güvenilir ve çeşitli kanallardan sağlanması gerektiğini savundu. AB açıklamasında üretim ve işleme kapasitesinin farklı ülkelere yayılması, tedarik kısıtlamalarına ilişkin şeffaflık ve yatırım olanakları ele alındı. Rubio ise kapanış açıklamasında mineral tedarikinin teknoloji ve sanayi üretimi için giderek önem kazandığını söyledi. ABD’nin hazırladığı sonuç metni bu iki oturumun başlıklarını ayrı bölümlerde kayda geçirdi.

Hakan Fidan Atlanta’da kimlerle görüştü?

Türkiye Dışişleri Bakanlığının resmî kaydına göre Hakan Fidan, G20 dışişleri toplantısı kapsamındaki açılış oturumuna katıldı ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya geldi. Bakanlık ayrıca Fidan’ın Endonezya, Japonya, Almanya ve Meksika dışişleri bakanlarıyla ikili görüşmeler yaptığını duyurdu. Fidan 31 Ekim’deki değerlendirmesinde jeopolitik gerilimler, enerji ve tedarik zincirleri oturumlarında Türkiye’nin önceliklerini muhataplarına aktardığını açıkladı.

Türk Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına dayanan Hürriyet Daily News haberine göre Fidan ile Rubio, 30 Ekim’deki görüşmede ABD-İran müzakerelerini, Gazze’yi ve Rusya-Ukrayna savaşını ele aldı. İki bakanın temasına ilişkin ayrıntılar, Transit Haber’in Fidan–Rubio görüşmesi haberinde bulunuyor.

Washington ve Ankara arasındaki ikili gündem, çok taraflı G20 toplantısının marjında görüşüldü.

Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliği de toplantı döneminde gündemdeydi. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin İstanbul’daki 31 Ekim görüşmesinde, tahıl koridorunun yeniden işletilmesi için çalışma mutabakatı açıklandı. İki liderin açıklamaları İstanbul görüşmesine ilişkin haberde bulunuyor. Türkiye’nin ticari gemilere yönelik saldırılara itirazı da önceki deniz güvenliği haberinde aktarılmıştı.

G20 liderler zirvesinin takviminde sırada ne var?

ABD’nin 2026 G20 dönem başkanlığı takvimine göre liderler zirvesi 14–15 Aralık’ta Miami’de düzenlenecek. Atlanta toplantısının başkanlık açıklaması, İngiltere’nin 2027’de dönem başkanlığını devralacağını da bildirdi. Associated Press, toplantıya katılan diplomatların Miami zirvesi için ortak çalışma iradesi bildirdiğini aktardı. Dışişleri bakanları düzeyinde tartışılan dosyalar, Aralık ayındaki liderler gündemine taşınacak.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Fidan ve Rubio Atlanta’da görüştü: İran müzakereleri konuşuldu; Gazze ve Ukrayna da gündemde

AP: Husilerin 40 saldırısından önce Rus uyduları Suudi hedeflerinin üzerindeydi

Batı Sahra’da 35 yıllık BM misyonu sona erdi: İki tasarı da geçmedi