15 bin 394 göçmen Güney Afrika’dan ayrıldı

Güney Afrika’dan dönen göçmenler arasında 2026 yılının nisan-temmuz döneminde Mozambik üzerinden ilerleyen 15.394 kişi kaydedildi. Lusa haber ajansının Uluslararası Göç Örgütü (IOM) raporundan aktardığı verilere göre 11.699 kişi Malavi, 3.695 kişi Mozambik vatandaşıydı. Geri dönüşler, Güney Afrika’da yabancılara yönelik protestoların ve güvenlik kaygılarının bildirildiği aylarda izlendi. Ölçüm Mozambik’in Güney Afrika ile Malavi sınırları üzerindeki geçiş noktalarına dayanıyor.

İki geçiş noktası üzerine hazırlanan IOM Mozambik sınır hareketleri araştırması, Ressano Garcia ile Zóbuè geçişlerindeki kayıtları ve yolcu görüşmelerini ele alıyor. Kurumun katalog kaydı 14 Ekim 2026 tarihli; raporun geri dönüş bölümündeki sayıları ayrıntılı biçimde aktaran Diário Económico haberi ise 20 Ekim’de yayımlandı. IOM, normal sınır hareketleri için ocak-haziran, Güney Afrika çıkışlı geri dönüş incelemesi için nisan-temmuz dönemini esas alıyor.

Güney Afrika'dan dönen göçmenler hangi ülkelere gitti?

Malavi vatandaşları, Güney Afrika’dan dönen göçmenler arasında 11.699 kişiyle çoğunluğu oluşturdu; toplam içindeki payı yüzde 76 olarak verildi. Mozambik vatandaşları ise 3.695 kişiyle yüzde 24 pay aldı. Malavili grubun bir bölümü Mozambik’i transit ülke olarak kullanarak Malavi’ye doğru ilerledi. İki ülkeden kişilerin dönüş hareketleri Ressano Garcia ve Zóbuè üzerinden izlendi.

Mozambik gazetesi O País’ın IOM verilerine dayandırdığı haberinde yetişkin erkekler dönüşlerin yüzde 73’ünü, yetişkin kadınlar yüzde 22’sini, 18 yaş altı çocuklar yüzde 5’ini oluşturuyor. Dağılım, nisan-temmuzda gözlenen geri dönüş grubuna ait.

Mozambik vatandaşlarının geri döndükleri yerler arasında en yüksek pay, yüzde 42 ile Gaza eyaletinde. Inhambane yüzde 18, Maputo eyaleti yüzde 14 oranında bildirildi. Gaza, Inhambane ve Maputo payları 3.695 Mozambik vatandaşının kaydedilen varış bölgelerine ait. Ressano Garcia, Güney Afrika sınırındaki ana kapılardan biri; Zóbuè ise Malavi sınırında bulunuyor. İki geçiş yeri, güzergâhın farklı aşamalarındaki hareketleri izlemeye yarıyor.

Yolculukta ulaşım desteği alanların oranı yüzde 74

Lusa kaynaklı Notícias ao Minuto haberine göre dönüş yolculuğundaki kişilerin yüzde 74’ü ulaşım desteği aldığını bildirdi. Yüzde 20’si yoluna devam edebilmek için ilave yardıma ihtiyaç duyduğunu, yüzde 6’sı ise masraflarını tamamen kendisinin karşıladığını söyledi. Ulaşım desteği verisi, sınır geçişlerinin ardından evine ya da sonraki varış noktasına ulaşmaya çalışan insanların ihtiyaçlarına ilişkin bir gösterge sağlıyor.

Malavi’ye yönelen yolculuklarda Mozambik toprakları geçiş koridoru olarak kullanılıyor. Bu hareketliliği izleyen ekipler, sınırda görüştükleri yolculara güzergâhlarını, varış yerlerini ve karşılaştıkları sorunları soruyor. IOM ayrıca araç ve yaya hareketlerini sınır kapılarında kaydediyor. İlk yöntem geçişleri sayıyor; ikincisi yolculuğun nedenlerini ve ihtiyaçlarını kaydediyor.

IOM iki sınır noktasında kaç geçiş saptadı?

IOM’nin resmî rapor özetinde ocak-haziran döneminde Ressano Garcia ve Zóbuè noktalarında 86.814 sınır hareketi kaydedildiği bildiriliyor. Girişler ve çıkışlar toplamın yaklaşık yarısını oluşturdu. Kurum, aynı dönemde 5.893 yolcuyla ayrıntılı anket yaptı. Bu sayımın zamanı ocak-haziran; 15.394 geri dönüş kaydını ele alan özel incelemenin zamanı nisan-temmuz 2026. Genel sayım, aynı sınır ağındaki hareketleri; özel inceleme ise geri dönen kişilerin kayıtlarını ayrı zaman aralıklarında ele alıyor.

Nisan-temmuzda Güney Afrika’dan dönen göçmenler için ayrı inceleme yapıldı. Ocak-haziran anketlerinde seyahatinin hedefini bildiren yolcuların yüzde 36’sı Malavi’yi, yüzde 28’i Güney Afrika’yı varış yeri olarak işaretledi. Bölgedeki ticaret ve çalışma amaçlı geçişler de aynı anketlerde kaydedildi.

Güney Afrika'daki protestolar sırasında dönüş hareketleri nasıl değişti?

20 Ekim’de aktarılan IOM incelemesinde nisan ayında Güney Afrika’daki hareket kısıtlaması bildirimleriyle aynı dönemde sınır akışlarında azalma kaydedildi. Sonraki aylarda artış görüldü; haziran sonundaysa başka bir düşüş yaşandı. Rapor, yabancılara yönelik protestolar ve kişilerin bildirdiği korunma kaygıları ortamında geri dönüşleri inceliyor.

Güney Afrika’da 2026 sonbaharında da göç politikaları ve yabancılara yönelik gösteriler tartışıldı. Transit Haber’in 10 Ekim tarihli protesto haberinde, araçların yakıldığı olaylar ile sığınma başvurularına ilişkin genelgenin geri çekilmesi anlatılmıştı. Yeni IOM verilerinin kapsadığı dönüşler ise nisanda başlamış ve temmuzda sona ermiş ayrı bir dönemde kaydedildi.

Eylül sonunda Güney Afrika’daki Nijeryalı topluluğunun duyurduğu güvenlik uyarısı da önceki haberimizin konusuydu. Nijerya Ulusal Meclisinin Güney Afrika’ya resmî ziyaretleri askıya aldığı karar da Eylül ayındaki ayrı haberimizde aktarılmıştı.

Son yayımlanan IOM incelemesinde Güney Afrika’dan dönen göçmenler için açıklanan 15.394 kişilik veri, Malavi ve Mozambik bağlantılı hareketin büyüklüğünü iki kontrol noktasındaki izlemeyle ortaya koyuyor. IOM, milliyet ve varış noktası bilgilerinin yanında yolculukta alınan yardımları da kayda geçirdi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

AB’de sınır dışı kuralları değişti: 20 yıla kadar giriş yasağı geliyor

ABD’den gönderilen 22 kişi Jamaika’ya ulaştı: Anlaşmanın ilk uçuşu yapıldı

Güney Afrika’da sığınma genelgesi geri çekildi: İnternetten ön kayıt kararı alındı

Cibuti’den Yemen’e ölüm yolculuğu: 139 göçmen öldü, 84 kişi kayıp