İsrail: Ülkenizi taş devrine çevireceğiz

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İran’a yönelik yeni açıklamasında askeri hedeflerle sınırlı bir karşılık çerçevesi çizmedi. Times of Israel’in ve Ynet’in aktardığı sözlere göre Katz, İran’ın İsrail’e saldırması halinde İsrail’in “mevcut tüm kısıtlamalardan” kurtulacağını ve Tahran’ın enerji altyapısı dahil askerî ve sivil altyapısını vuracağını söyledi. Açıklama, bölgede ABD ile İran arasında son günlerde yeniden tırmanan askerî gerilimin hemen ardından geldi.

Katz İran için ne dedi?

Katz açıklamayı, Roş Aşana öncesinde Savunma Bakanlığı çalışanlarıyla yapılan bir etkinlikte yaptı. AA kaynaklı Haberler.com aktarımında ve İsrail basınındaki haberlerde savunma bakanının mesajı aynı ana eksende yer aldı: İran saldırırsa İsrail askerî hedeflerin yanı sıra enerji tesislerini de kapsayan daha geniş bir altyapı setini hedef alacak. Ynet, Katz’ın “İran’ı taş devrine ve karanlığa göndereceğiz” ifadesini kullandığını yazdı. Times of Israel ise Katz’ın, İran’dan gelebilecek bir saldırının İsrail’i bugüne kadar var olduğunu söylediği sınırlamalardan kurtaracağını savunduğunu aktardı.

İsrail tarafı bu açıklamayla iki ayrı mesaj verdi. İlki, Tahran’dan doğrudan gelecek bir saldırının geniş çaplı bir vurma doktriniyle yanıtlanacağı savı oldu. İkincisi enerji altyapısının açıkça anılmasıydı. Katz’ın tarif ettiği hedef kümesi elektrik üretimi, petrol ve doğal gaz akışı, rafineri ve dağıtım ağını da kapsıyor. Açıklamada bu hedefler için somut bir operasyon takvimi ya da belirli tesis adı verilmedi.

Açıklama hangi gelişmelerin ardından geldi?

Açıklama, bölgenin bu hafta ABD ile İran arasındaki yeni saldırı dalgasını izlediği sırada geldi. Haberler.com’un AA’ya dayandırdığı metne göre İran ordusu, sabah saatlerinde Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde ABD tarafından kullanılan üslere füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediğini bildirdi. Reuters da ABD ile İran’ın son karşılıklı saldırılarının bölgede yeni bir tırmanma korkusu yarattığını ve enerji piyasalarının buna hızlı tepki verdiğini yazdı.

Reuters’ın piyasa haberine göre Brent ve ABD ham petrol fiyatları 3 Eylül’de yeniden yükseldi. Ajans, yükselişin arkasında yalnızca fiili saldırılar değil, Körfez’den geçen enerji akışının sekteye uğrayabileceği endişesinin de bulunduğunu aktardı. Reuters ayrıca Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi sayısının ortalamanın altına indiğini, bunun da tedarik zinciri ve sigorta maliyetleri açısından yeni soru işaretleri yarattığını kaydetti. İsrail Savunma Bakanı’nın enerji altyapısını açıkça hedef göstermesi, hassas piyasadaki baskıyı söz düzeyinde daha da artırdı.

Enerji altyapısı tehdidi piyasaya nasıl yansıdı?

İran’ın enerji üretimi ve ihracat kapasitesi yalnız ülke ekonomisi için değil, Körfez’deki deniz trafiği ve küresel petrol dengesi için de önemli. Enerji altyapısına dönük açık tehdit, açıklamayı piyasa açısından daha hassas hale getirdi. Reuters’ın 3 Eylül tarihli başka bir haberinde petrol fiyatlarının altı haftanın zirvesine tırmandığı, yatırımcıların hem ABD-İran çatışmasını hem de İsrail’in yeni tehditlerini birlikte fiyatladığı belirtildi. Katz’ın sözleri, doğrudan bir saldırı yaşanmasa bile enerji güvenliği tartışmasını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.

İsrail daha önce de İran’a karşı sert söylem kullandı; son açıklamada ise sivil altyapı ile enerji tesisleri aynı cümlede yer aldı. İsrail basınında yer alan haberlerde Katz, İran’ın ekonomik baskı ve iç karışıklık korkusu altında “çaresiz adımlar” atabileceğini de savundu. Katz’ın bu sözleri, Tel Aviv’in İran’dan bir saldırı olasılığını dış cephedeki gelişmelerle birlikte Tahran’ın iç dengeleri üzerinden de okuduğunu ortaya koydu. İran tarafından Katz’ın açıklamasına gün içinde doğrudan verilmiş yeni bir resmî karşılık ise kaynaklara yansımış değil.

Bundan sonra hangi başlıklar izlenecek?

Katz’ın mesajı, İsrail’in şu aşamada doğrudan yeni bir saldırı başlattığını göstermiyor; açıklama koşullu bir tehdit çerçevesinde yapıldı. Buna rağmen kullanılan dil, yanlış hesaplama riskini büyütebilecek kadar sert. ABD ile İran arasındaki son askerî hamleler sürerken İsrail’in de “bütün kısıtlamalar kalkar” söylemine geçmesi, bölgedeki herhangi bir füze ya da İHA saldırısının daha geniş bir zincirleme tepki doğurma ihtimalini artırıyor. Bu tablo, hava sahası güvenliği, deniz taşımacılığı, enerji sevkiyatı ve sigorta maliyetleri gibi alanlarda yeni baskı oluşturabilir.

Transit Haber daha önce Mekke Savunma Anlaşması’nın İsrail’de yarattığı kaygıyı, Türkiye-İsrail-Suriye çatışmasızlık hattını ve İsrail içindeki güvenlik tartışmalarını ayrı haberlerle aktardı. Katz’ın son açıklaması da aynı güvenlik ikliminin yeni halkalarından biri oldu. Şimdilik doğrulanmış tablo, İsrail Savunma Bakanı’nın İran’dan gelecek bir saldırı halinde enerji altyapısını da kapsayan çok daha geniş bir vurma seçeneğini kamuoyu önünde ilan etmiş olması. Sonraki aşamada İran’dan ve ABD’den gelecek açıklamalar ile sahadaki yeni saldırı iddiaları izlenecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İsrail bu kez Türkiye’yi “düşman değil, rakip” diye tanımladı

Küçücük Lüksemburg’dan İsrail’e büyük darbe: Şimdi gözler İrlanda’da

Tayvan, Çin işgaline hazırlanıyor: Savunmaya ilk kez 1 trilyon Tayvan dolarından fazla ayırdılar

İsrail basını iddia etti: Türk savaş gemileri yaklaştı, donanma alarma geçti