Putin’in savaş kasası daraldı: Ulusal Refah Fonu’nda kullanılabilir varlık 44,4 milyar dolar

Ulusal Refah Fonu savaş öncesindeki 112,7 milyar dolarlık likit varlıktan 1 Kasım 2026’da 44,42 milyar dolara geriledi. Fransız araştırması, Rusya’nın 162 milyar dolarlık toplam fonunda kullanılabilir payın neden küçüldüğünü inceledi.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

Rusya’nın savaş finansmanındaki daralmayı inceleyen Fransız araştırması, Ulusal Refah Fonu içindeki hemen kullanılabilir varlıkların Şubat 2022’de 112,7 milyar dolardan Ekim 2026 başında 45 milyar dolara gerilediğini ortaya koydu. 13 Kasım’da Le Grand Continent’de yayımlanan Antony Dabila imzalı incelemenin ardından kontrol edilen daha yeni resmî veride, 1 Kasım itibarıyla likit tutarın 44,42 milyar dolara düştüğü görülüyor.

Fonun toplam değeri ise aynı tarihte 162,06 milyar dolar. İki rakamın karşılaştırılması, bütçe için hızla kullanılabilecek kısmın ne kadar daraldığını açığa çıkarıyor.

Antony Dabila’nın 13 Kasım tarihli araştırması, Rusya Maliye Bakanlığının aylık fon raporlarını Fransız Hazinesinin Moskova ekonomi biriminin çalışmalarıyla birlikte okuyor. Şubat 2022’de yaklaşık 175 milyar dolarlık toplam fonda likit bölüm iki üçte birlik paya sahipti. 1 Ekim 2026’da toplam tutar 153,8 milyar dolar görünürken kullanılabilir kısım 45 milyara indi. Farkın temelinde fon varlıklarının devlet şirketlerindeki hisselere ve uzun süreli finansman araçlarına dönüşmesi bulunuyor.

Ulusal Refah Fonu neden 162 milyar dolar görünürken nakit payı 44,4 milyar?

Rusya Maliye Bakanlığının Ulusal Refah Fonu için yayımladığı 1 Kasım bildiriminde toplam fon 13,055 trilyon ruble, karşılığı 162,06 milyar dolar olarak hesaplandı. Aynı tabloda Rusya Merkez Bankası hesaplarında tutulan likit varlıkların değeri 3,578 trilyon ruble, yani 44,42 milyar dolar. Likit tutar, fonun yaklaşık yüzde 27,4’üne karşılık geliyor. Geri kalan tutarın önemli bir bölümü banka mevduatları, şirket hisseleri, tahviller ve uzun vadeli yatırımlardan oluşuyor. Nakit benzeri varlıkların payı toplamın yüzde 30’unun altında kalıyor.

Aylık dökümde 1 Ekim için kullanılan 45 milyar dolar, 1 Kasım verisiyle 44,42 milyara geriliyor. Aynı dönemde toplam fonun 153,8 milyardan 162,1 milyara yükselmesi, kullanılabilir kaynakların da arttığını göstermiyor. Ruble kuru ve varlık değerlemeleri, toplamın dolar karşılığını değiştirebiliyor. Bu iki tarihin her biri farklı aylık bilançoyu esas aldığından, haberde her tutarın ölçüm günü ayrı tutuluyor.

Altın ve yuan hesabında hangi tutarlar bulunuyor?

Maliye Bakanlığının Ulusal Refah Fonu için hazırladığı 1 Kasım tablosunda fonun Merkez Bankasındaki hesaplarında 182,37 milyar Çin yuanı ile kaydi olarak tutulan 131,74 ton altın bulunuyor. Aynı dönemde ruble bakiyesi 344,5 milyon ruble. Altın ile yuan, likit portföyün ana bileşenleri. Dabila’nın incelemesi, Batı yaptırımları sonrasında euro, sterlin ve yenin devreden çıkmasının fonun nakde çevrilebilir kısmını bu iki varlığa daha bağımlı hale getirdiğini inceliyor. Araştırmadaki tarihsel seri, altın miktarının Şubat 2022’de yaklaşık 406 tondan aynı yılın sonunda 555 tona çıktığını, daha sonra belirgin biçimde azaldığını ortaya koyuyor. Ekim 2026 başındaki yaklaşık 131,7 tonluk seviye, 2022 sonundaki zirvenin dörtte birinden az. Altının dolar fiyatı yükseldiğinde fondaki metal miktarı değişmese bile muhasebe değeri artabiliyor. Yuanın ruble ve dolar karşısındaki hareketleri de benzer ölçüm farkları yaratıyor.

Savaşın başlamasından bu yana likit varlık ne kadar azaldı?

2022 Şubatında 112,7 milyar dolar olan likit bölüm, 2026 Ekim başında yaklaşık yüzde 60 gerileyerek 45 milyar dolara indi. Sonraki ayın verisiyle kayıp daha da büyüdü. Dabila, fondaki toplam tutarın savaş öncesine göre dolar cinsinden daha sınırlı azaldığını; asıl değişimin varlıkların kullanım niteliğinde yaşandığını öne çıkarıyor. Şirket hisselerindeki veya kamu altyapı kredilerindeki değerin, ödeme günü geldiğinde aynı hızla bütçeye aktarılması mümkün değil. Interfax’ın 7 Eylül tarihli bilanço haberi de 1 Eylül itibarıyla likit varlığı 3,998 trilyon ruble ve 46,7 milyar dolar olarak kaydetmişti. Ekim başında 3,800 trilyon, kasım başında 3,578 trilyon rubleye inen seri, son aylardaki hareketi ruble temelinde de ortaya koyuyor. Fonun toplam dolar büyüklüğünden bütçenin hemen kullanabileceği nakit miktarı hesaplanamıyor.

Rusya savaş giderlerini hangi kaynaklarla karşılıyor?

Antony Dabila, Ulusal Refah Fonu üzerine çalışmasında Kremlin’in bütçe finansmanında üç yöntemi birlikte kullandığını aktarıyor: likit fon varlıklarını değerlendirmek, devlet şirketlerini ve stratejik yatırımları fon aracılığıyla finanse etmek, açıkları iç borçlanmayla karşılamak. Rusya’nın borçlanma imkânı sürdüğü için likit fondaki küçülme tek başına savaş harcamalarının duracağı bir tarih vermiyor. Buna karşılık iç borcun faizi arttıkça yeni bütçe dönemlerinin finansman maliyeti de yükseliyor.

Fransız Hazine Genel Müdürlüğünün Rusya ekonomisine ilişkin değerlendirmesi, 2026–2028 mali planında açıkların finansmanı için iç borçlanmaya daha fazla ağırlık verildiğini kaydediyor. Bu tercih fonun kalan likit kaynaklarını korumaya yardımcı olurken faiz yükünü gelecek yıllara taşıyor. Transit Haber’in Rusya’nın kamu harcamalarının millî gelire oranını inceleyen önceki haberinde bütçedeki savunma ve sosyal harcama tercihleri farklı bir veri setiyle ele alınmıştı.

Petrol gelirleri ve 2027 savunma bütçesi ne söylüyor?

Le Grand Continent araştırmasının Ulusal Refah Fonu ile bütçe gelirlerini karşılaştırdığı bölümüne göre 2026’nın ilk dokuz ayında Rusya’nın petrol ve gazdan sağladığı federal gelirler, önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 17,2 düştü. Analizde 2027 savunma harcaması taslağı yaklaşık 17,1 trilyon ruble olarak veriliyor. Bu tutar, 1 Ekim’deki 3,8 trilyon rublelik likit fon hacminin yaklaşık dört buçuk katı. Karşılaştırma aynı yılın gerçekleşmiş bütçe giderleriyle değil, gelecek yıl için öngörülen ödenekle yapılıyor. Ancak enerji gelirlerinde her ay aynı yönde hareket yaşanmadı. Fransız Hazinesinin 9 Kasım tarihli ekonomi bülteni, Ekimde petrol ve gaz gelirlerinin 971,2 milyar rubleye yükseldiğini, önceki aya göre yüzde 114,7 ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,3 artış gerçekleştiğini bildiriyor. Aynı bültende maliye makamlarının kasım başından aralık başına kadar yabancı para ve altın satın alma planı bulunuyor. Tek aylık sıçrama ile dokuz aylık düşüş farklı karşılaştırma dönemlerine ait.

Devlet şirketlerindeki hisseler neden aynı değerde nakit sayılmıyor?

Likit olmayan bölümde, Ulusal Refah Fonu kapsamında Rus bankalarındaki mevduatlar, devlet kontrolündeki işletmelerin hisseleri ve altyapı finansmanı ağırlık taşıyor. Bu varlıklardan gelir doğması mümkün; ancak bir şirket hissesinin bilanço fiyatı ile satış anında elde edilebilecek nakit birbirinden farklı. Büyük ölçekli satış hem piyasa fiyatını hem de devletin şirket üzerindeki kontrolünü etkileyebilir. Dabila, savaşın maliyetini ölçerken toplam servetle birlikte likit fon kalemlerini ayrı ele alıyor.

Kremlin’in savaş için ayırdığı kaynakların toplum ve özel sektör üzerindeki etkisi başka göstergelerde de görülüyor. Transit Haber’in Rusya’da asker ailelerine yönelik bölgesel ödemeleri anlatan haberi, mali kararların yerel düzeydeki sonuçlarını ele almıştı. Rus oligarklarının yaptırımlar karşısındaki durumuna ilişkin inceleme ise özel sermaye ile devlet arasındaki bağı inceliyor. Bu iki dosyanın dayandığı veri ve olaylar Ulusal Refah Fonu hesaplarından farklı.

Fransız araştırması savaşın finansmanı için ne sonuç çıkarıyor?

Dabila’nın Ulusal Refah Fonu üzerine vardığı sonuç, Rusya’nın mali hareket alanının daralması. Fonun likit kısmı 2022’ye göre belirgin biçimde küçülmüş olsa da bütçe vergiler, enerji gelirleri ve iç borçlanma sayesinde çalışmaya devam ediyor. Araştırmacı, bu yolların mali ve siyasi bedelinin artacağını savunuyor. Harcamaların hangi hızla sürdürüleceği, petrol fiyatlarının ve döviz kurunun nasıl değişeceği ile Moskova’nın sonraki bütçe kararları bu değerlendirmede belirleyici değişkenler olarak gösteriliyor.

1 Kasım verisindeki 44,42 milyar dolarlık kullanılabilir tutar, Rus devletinin tüm döviz ve altın rezervleri için açıklanan büyüklükten ayrı bir bilanço kalemi. Rusya Merkez Bankasının uluslararası rezervleri başka muhasebe kapsamına sahip. Devletin fonu kullanabilme hızı ile bütün rezerv varlıklarının toplamı karıştırıldığında savaşı finanse etme kapasitesi olduğundan farklı görünebiliyor. Fransız incelemesinin önem verdiği hesap tam olarak bu ayrım üzerinden kuruluyor.

Kaynaklar

  • Le Grand Continent — Antony Dabila, Combien de temps Poutine peut-il encore financer sa guerre?, 13 Kasım 2026.
  • Rusya Maliye Bakanlığı — Ulusal Refah Fonu 1 Kasım 2026 varlık dökümü, 9 Kasım duyurusu (Finrosa arşivi).
  • Fransa Hazine Genel Müdürlüğü / Moskova Ekonomi Servisi — Rusya ve Belarus ekonomik bülteni, 12 Ekim 2026.
  • Fransa Hazine Genel Müdürlüğü / Moskova Ekonomi Servisi — Rusya ve Belarus ekonomik bülteni, 9 Kasım 2026.
  • Interfax — Rusya Ulusal Refah Fonunun 1 Eylül 2026 bilançosu, 7 Eylül 2026.
  • AK&M — Rusya Ulusal Refah Fonu 1 Kasım rakamları, 10 Kasım 2026.
  • Fransa Hazine Genel Müdürlüğü — Rusya ekonomisi ve bütçe finansmanı değerlendirmesi, 2026.

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

RUSI’den Rusya için nükleer öngörü: Daha çok savaş başlığı yerine daha isabetli füzeler

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.