Yunanistan–İsrail anlaşmasında kritik şartı kabul ettiler: Kaynak kodu Atina’ya verilecek
Yunanistan İsrail Achilles Shield anlaşması 31 Ağustos’ta Tel Aviv’de imza aşamasına geliyor. 3,1 milyar euroluk projede kaynak kodu Yunanistan’a verilecek, yerli sanayi payı en az yüzde 25 olacak ve sistemin 35 ayda tamamlanması hedeflenecek.
Yunanistan ile İsrail arasındaki Achilles’ Shield anlaşması için imzaların 31 Ağustos’ta Tel Aviv’de atılması planlanıyor. Yunanistan’ın resmî haber ajansı ANA-MPA, anlaşmaların Atina’nın 3 milyar euronun üzerindeki çok katmanlı hava ve füze savunma ağını sözleşme aşamasına taşıyacağını bildirdi.
Kathimerini’nin Savunma Bakanlığı kaynaklarına dayandırdığı ayrıntılara göre son görüşmelerde iki kritik madde çözüldü: projenin en az yüzde 25’inde Yunan savunma sanayisinin yer alması ve komuta-kontrol mimarisinin kaynak kodunun Yunan tarafına verilmesi. Toplam maliyetin yaklaşık 3,1 milyar euroya ulaşması, sistemin de sözleşmeler yürürlüğe girdikten sonra 35 ay içinde tamamlanması bekleniyor.
Kaynak kodunun Yunanistan’a verilmesi neden kritik?
Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın resmî bilgilendirmesine göre Atina, yeni hava savunma ağının komuta-kontrol yazılımı üzerinde kalıcı kontrol istiyor. Kaynak kodu, Yunan silahlı kuvvetlerine sistemi farklı sensörlerle birleştirme, yeni tehditlere göre geliştirme ve her yazılım değişikliğinde yabancı üreticiye başvurmadan hareket etme imkânı verecek.
Kaynak kodu maddesi, anlaşmayı yalnız İsrail’den hazır batarya satın alınan klasik bir tedarik paketinin ötesine taşıyor. Yunanistan, ağın yazılım katmanını da kendi savunma mimarisine entegre etmeyi ve gelecekteki modernizasyon kararlarında daha geniş hareket alanı elde etmeyi hedefliyor. Atina, yazılım mimarisini ileride kendi ihtiyaçlarına göre değiştirebilmek istiyor.
Achilles’ Shield hangi sistemleri bir araya getirecek?
Kathimerini’nin daha önce yayımladığı savunma paketi ayrıntılarında Rafael’in SPYDER sistemleri, IAI’nin BARAK MX platformu ve uzun menzilli tehditlere karşı David’s Sling projenin ana bileşenleri arasında gösteriliyor. Ağın mevcut Patriot bataryaları, sensörler ve dron karşı tedbirleriyle birlikte çalışması planlanıyor.
Amaç tek bir füze savunma bataryası kurmak değil; uçak, seyir füzesi, balistik füze ve insansız hava aracı tehditlerini aynı komuta-kontrol yapısı içinde sınıflandırıp uygun karşı tedbiri seçebilen katmanlı bir savunma ağı oluşturmak. Kathimerini, yazılımın tehditleri sınıflandırıp en uygun önleme aracını önerecek biçimde yapay zekâ destekli çalışmasının planlandığını da aktarıyor.
Yunan savunma sanayisinin payı ne kadar olacak?
Projede Yunan sanayisinin payı en az yüzde 25 olarak belirlendi. Bu oran 700 milyon euronun üzerinde iş hacmine karşılık geliyor ve yaklaşık 12 Yunan şirketinin üretim, entegrasyon, bakım ve yazılım süreçlerinde görev alması bekleniyor. Atina yönetimi son savunma alımlarında yerli sanayi katılımını yalnız ekonomik değil, teknolojik bağımsızlık aracı olarak da öne çıkarıyor. Sözleşmelerde bu payın nasıl dağıtılacağı şirket bazında ayrıca netleşecek.
Sistem ne zaman tamamen faal olacak?
Dendias, hava savunma yatırımlarının toplamının 3 milyar euroyu biraz aştığını ve ağın aşamalı teslimatlarla 35 ay içinde tamamen operasyonel hale gelmesinin hedeflendiğini açıkladı. Projenin bütün unsurları aynı gün devreye girmeyecek; farklı savunma katmanları ve komuta-kontrol bileşenleri kademeli olarak sisteme eklenecek.
Yunanistan Savunma Bakanlığının 30 Ağustos tarihli açıklamasında Achilles’ Shield, silahlı kuvvetlerin “Agenda 2030” modernizasyon programının ana halkalarından biri olarak tanımlandı. Atina bu ağla ülke çapındaki sensörleri ve farklı silah sistemlerini ortak dijital mimari altında birleştirmeyi hedefliyor.
Anlaşma Türkiye açısından neden yakından izleniyor?
Achilles’ Shield’in teknik kapsamı Doğu Akdeniz’deki hava savunma dengesini doğrudan ilgilendiriyor. Yunanistan’ın İsrail’den aldığı sistemlerin tek ağ altında birleşmesi, özellikle füze ve dron tehditlerine karşı Atina’nın savunma kapasitesini önemli ölçüde artırabilir. Proje savunma amaçlı tanımlanıyor; sistemin Türkiye’ye karşı kullanılacağına ilişkin resmî bir Yunanistan veya İsrail açıklaması bulunmuyor.
Transit Haber’in Yunanistan–İsrail yakınlaşmasının siyasi arka planını ele alan haberinde eski CIA görevlisi John Kiriakou’nun değerlendirmeleri yer almıştı. Ankara’nın Yunanistan–İsrail askerî işbirliğini nasıl izlediği ve İsrail iç siyasetindeki Türkiye güvenlik söylemi de aynı bölgesel denklemin başka parçaları.
İmzalar atıldı mı?
30 Ağustos itibarıyla hayır. Anlaşmaların 31 Ağustos Pazartesi günü Tel Aviv’de Yunanistan Savunma Bakanlığının ilgili genel müdürlüğü ile İsrail Savunma Bakanlığının SIBAT birimi ve programa katılan savunma kuruluşları arasında imzalanması planlanıyor. 30 Ağustos itibarıyla anlaşmalar henüz imzalanmış değil; ayrıntıları netleşen sözleşmeler imzaya hazır.
Kaynaklar
- ANA-MPA — Achilles’ Shield: Tel Aviv’de imzalar 31 Ağustos’ta
- Kathimerini — Greece, Israel advance Achilles’ Shield deal
- Yunanistan Savunma Bakanlığı — Dendias — silahlanma programları ve Achilles’ Shield
- Kathimerini — Greece approves major defense package
- Yunanistan Savunma Bakanlığı — Dendias’ın 30 Ağustos Achilles’ Shield açıklaması
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.