Yurt dışında işe gönderileceklerdi: 8 kişinin tatil hikâyesi havalimanında çözüldü

Filipinler’de Endonezya’ya giden sekiz yolcunun beş günlük tatil hikâyesi, Manila’daki çıkış kontrolünde çözüldü. Filipinler Göç Bürosunun 24 Ağustos tarihli duyurusuna göre beş erkek ve üç kadın, 7 Ağustos’ta Ninoy Aquino Uluslararası Havalimanı Terminal 1’de durduruldu. Yaşları 26 ile 49 arasındaki grup, Malezya aktarmalı olarak Endonezya’nın Surabaya kentine uçmaya hazırlanıyordu.

Yolcular ilk sorguda Makati’deki bir çağrı merkezinden eski çalışma arkadaşları olduklarını ve yalnızca beş günlük geziye çıktıklarını söyledi. Göç görevlileri anlatımları karşılaştırınca bazı kişilerin sözde seyahat arkadaşlarını tanımadığını fark etti. Pilipino Star Ngayon’un 25 Ağustos tarihli haberi, ikinci incelemede grubun Endonezya’da müşteri hizmetleri işi için aylık 1.000–1.500 dolar ücret vaadi aldığının ortaya çıktığını aktardı.

Turist hikâyesi nasıl çözüldü?

Sorgu ilerledikçe grubun seyahat planı ile iş teklifi arasındaki fark açığa çıktı. Kişilere Surabaya’da müşteri hizmetleri temsilciliği teklif edilmişti. Vaat edilen aylık ücret 1.000 ile 1.500 dolar arasındaydı. Buna karşılık yolculuk, resmî bir çalışma süreci gibi değil, kısa süreli tatil görüntüsü altında hazırlanmıştı.

Göç Bürosu, sekiz kişiyi potansiyel insan ticareti ve yasa dışı işe alım mağduru olarak Inter-Agency Council Against Trafficking’e (IACAT) teslim etti. Saksi Ngayon’un aynı kurum açıklamasına dayanan haberinde grubun suç şüphelisi olarak değil, değerlendirme, yardım ve müdahale sürecine alınan olası mağdurlar olarak IACAT’a yönlendirildiği belirtildi.

“Catphishing” adı verilen yöntem nasıl işliyor?

Filipinler Göç Bürosu bu dosyada yöntemi “catphishing recruitment” olarak adlandırdı. Kurum Başkanı Joel Anthony Viado’ya göre ağlar yüksek maaş, cazip pozisyon ve güven veren hikâyeler kullanıyor; seyahat aşamasında ise başvuru sahibinden gerçek çalışma amacını gizlemesi istenebiliyor. Buradaki düzen, para karşılığında sahte vize satılmasından farklı: yolcunun elinde gerçek pasaport ve gerçek bilet bulunabiliyor, fakat sınırda anlatılan seyahat amacı gerçek planla uyuşmuyor.

Benzer yöntemler Güneydoğu Asya’daki başka dosyalarda da görülüyor. Transit Haber’in aktardığı Malezya’da yasal girişten sonra çalışma izni olmadan çalıştırılan yabancılar dosyasında da kişilerin ülkeye geçerli seyahat statüsüyle girdikten sonra izinsiz işe yönlendirilebildiği ortaya çıkmıştı.

Sekiz yolcunun geçmişinde hangi ayrıntılar vardı?

Göç görevlilerinin incelemesi grubun daha önce de riskli çalışma rotalarında bulunduğunu ortaya koydu. Sekiz kişiden beşi Kamboçya veya Myanmar’da çalışmıştı. İki kişinin bu ülkelerden “arka kapı” olarak tarif edilen güzergâhlardan ayrıldığı bildirildi. Yolculardan biri daha önce Myanmar’dan insan ticareti mağduru olarak ülkesine geri getirilmişti; bir başkası ise Tayland’da turist vizesiyle öğretmenlik yapmıştı.

Göç Bürosu, daha önce istismar yaşamış kişilerin yeniden benzer tekliflere çekilebilmesini ayrıca kayda geçirdi. Transit Haber’de Kanada çalışma izni vaadiyle para toplanan polis dosyasında peşin ödeme ve hızlı sonuç sözü öne çıkmıştı. Rusya’ya iş vaadiyle götürülen Perulular dosyasında ise işe alım zinciri kayıp kişiler ve savaş alanına uzanan sonuçlarla gündeme gelmişti.

Yurt dışı iş teklifinde hangi belgeler görülmeli?

Filipinler Göç Bürosu, yurt dışında çalışmayı planlayanların seyahatten önce işi, işe alım yapan kişiyi, işvereni ve kullanılacak belgeleri resmî kanallardan doğrulamasını istedi. Kısa süreli turist yolculuğu anlatısı ile uzun süreli çalışma teklifi aynı dosyada buluşuyorsa, çalışma hakkının hangi izin veya vizeye dayandığı seyahatten önce doğrulanması şart.

Uçak bileti, otel rezervasyonu veya turist olarak ülkeye girebilmek tek başına çalışma hakkı sağlamıyor. “Sınırda tatil diyeceksiniz, işi vardığınızda hallederiz” biçimindeki tekliflerde işverenin adı, sözleşmenin gerçekliği ve çalışma izni süreci seyahatten önce doğrulanmadığında, yolcu para kaybının ötesinde insan ticareti ve zorla çalıştırma riskiyle de karşılaşabiliyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Tayland yabancı çalışanlara özel vizeyi hızlandırdı: Hedef 30 Eylül

Malezya’ya yasal giriyorlar, çalışma izni olmadan çalıştırılıyorlar

İrlanda iş vaadiyle 81 kişiyi kandırdılar: İki şüpheli yakalandı

ABD H-1B çalışma vizesine 103 bin dolarlık ek ücret hazırladı