AB’den Türkiye için vizesiz Avrupa mesajı: Süreç hızlanmalı
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yıllardır çözülemeyen vizesiz Avrupa dosyası yeniden gündeme geldi. Türk vatandaşlarının Schengen bölgesine kısa süreli seyahatlerde hâlâ vizeye tabi olması, hem diplomatik ilişkilerde hem de günlük seyahat trafiğinde en çok tartışılan başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.
Avrupa Birliği’nin Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Thomas Hans Ossowski, Türkiye ile AB arasında vize serbestisi görüşmelerinin hızlandırılması gerektiğini belirterek, mevcut tablonun sürdürülebilir olmadığını söyledi. Türk vatandaşlarının Schengen başvurularında yaşadığı randevu, ret ve uzun işlem süresi tartışmalarının tavan yaptığı günlerde Ossowski’nin mesajı ‘acaba’ dedirtse de insanların kısa sürede bir düzelme olacağına dair bir umudu yok.
Vize serbestisi hemen gelmiyor
Açıklama, Türk vatandaşları için kısa vadede vizesiz Avrupa seyahatinin başlayacağı anlamına gelmiyor. Türkiye ile AB arasında vize serbestisi diyaloğu 2013 yılında başlatıldı. Sürecin tamamlanması için Türkiye’nin belirlenen kriterleri karşılaması şartı devam ediyor. AB tarafındaki değerlendirmelere ve Türkiye AB Başkanlığı’nın aktardığı bilgilere göre Türkiye, vize serbestisi yol haritasında yer alan 72 kriterin 66’sını tamamladı. Ancak geriye kalan 6 başlık, sürecin sonuçlanmasını engelleyen asıl dosyalar. Bu başlıklar tamamlanmadan Türk vatandaşlarının Schengen bölgesine turistik, aile ziyareti veya iş amaçlı kısa süreli seyahatlerde vizesiz giriş yapması mümkün değil.
Türkiye’den beklenen kriterler neler
AB tarafının Türkiye’den beklediği kalan maddeler terörle mücadele mevzuatının AB standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi, Europol ile operasyonel iş birliği anlaşmasının tamamlanması, kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerin AB normlarıyla uyumu, yolsuzlukla mücadele alanında GRECO tavsiyelerinin uygulanması, adli iş birliğinin güçlendirilmesi ve geri kabul anlaşmasının tüm hükümleriyle uygulanması. Bu başlıklar teknik görünse de aslında sürecin siyasi ağırlığını oluşturuyor. Özellikle terörle mücadele mevzuatı ve kişisel verilerin korunması alanındaki farklı yorumlar, Ankara ile Brüksel arasında uzun süredir devam eden anlaşmazlığın ana nedenleri.
Schengen başvurularında Türkiye baskısı artıyor
Vize serbestisi çağrısının arka planında, Türkiye’den yapılan Schengen başvurularındaki yoğunluk da var. Türkiye son yıllarda Schengen vizesi başvurularında dünyada en yüksek hacimli ülkeleri arasına adını yazdırdı. Kalabalıklar konsolosluklar ve başvuru merkezleri üzerinde baskı yaratırken, vatandaşların da randevu bulma ve seyahat planı yapma sürecini zorlaştırıyor.
Ret oranları, kısa süreli vize verilmesi, başvuru ücretleri ve aracı kurum maliyetleri de tartışmanın diğer başlıkları arasında. Özellikle iş insanları, öğrenciler, akademisyenler, sanatçılar ve ailesi Avrupa’da yaşayan kişiler, Schengen sürecinin yalnızca turistik seyahat meselesi olmadığını vurguluyor. AB’nin 2025’te Türk vatandaşları için daha elverişli cascade kuralını devreye alması bu tabloyu kısmen değiştirdi. Yeni uygulama, vize geçmişi olumlu olan başvuru sahiplerinin zaman içinde daha uzun süreli ve çok girişli Schengen vizesi alabilmesini öngörüyor. Düzenleme vize serbestisi değil; yalnızca vize başvuru sürecinde kademeli kolaylaştırma anlamına geliyor. Vatandaşların istediği ise Schengen bölgesine dahil olarak vizesiz seyahat etmek.
Cascade kuralı çözüm değil, ara adım
Cascade sistemi, geçmişte aldığı vizeleri kurallara uygun kullanan başvuru sahipleri için daha uzun süreli vize alma ihtimalini artırıyor. Bu, sık seyahat edenler için önemli bir kolaylık sağlayabilir. İlk kez başvuru yapanlar, randevu bulmakta zorlananlar veya kısa süreli vize verilenler için ise temel sorunları tamamen çözmüyor.
AB tarafındaki vize kolaylaştırma adımları, Türkiye’deki asıl talep olan vize serbestisinin yerini tutmuyor ve hiçbir zaman da tutmayacak. Vize serbestisi gerçekleşirse, Türk vatandaşları biyometrik pasaportla Schengen bölgesine kısa süreli seyahatlerde vize almadan girebilecek. Top ise Türkiye’de, eksik 6 kriteri yerine getirirse sorun çözülecek.
Ankara ve Brüksel için siyasi dosya
Vizesiz Avrupa meselesi yalnızca teknik bir başvuru kolaylığı değil. Türkiye-AB ilişkilerinde güven, göç yönetimi, geri kabul anlaşması, hukuk devleti, kişisel verilerin korunması ve terörle mücadele mevzuatı gibi daha geniş başlıklarla bağlantılı. Süreç, konsolosluklardaki randevu yoğunluğundan daha büyük bir siyasi dosya. AB tarafı teknik kriterlerin tamamlanmasını isterken, Türkiye tarafı da Türk vatandaşlarının mevcut Schengen uygulamalarında haksız biçimde zorlandığını savunuyor.
Ossowski’nin “sürecin hızlandırılması” yönündeki mesajı önem arz ediyor olsa da kısa vadede asıl değişiklik, vize serbestisinden çok Schengen başvuru süreçlerinde kademeli kolaylaştırma ve uzun süreli çok girişli vize uygulamalarının yaygınlaşması olabilir.
Beklentiyi doğru kurmak gerekiyor
Türk vatandaşları için tablo net: AB’den gelen son mesaj, vize serbestisi dosyasının tamamen kapanmadığını gösterse de yakın zamanda vizesiz seyahatin başlamayacağının da kibarca söylenmiş hali.
Kısa vadede en gerçekçi beklenti, geçmiş vize kullanımında sorun yaşamayan başvuru sahipleri için daha uzun süreli ve çok girişli Schengen vizelerinin daha düzenli verilmesi. Vize serbestisi için ise Türkiye ile AB arasındaki teknik görüşmelerin yeniden hızlanması ve kalan kriterlerde ilerleme sağlanması.
Kısacası AB cephesinden gelen mesaj, Türk vatandaşları için önemli bir siyasi sinyal niteliğinde. Schengen kapısının vizesiz açılması için halen kapıdaki 6 kilidi tek hamlede saat yönünde çevirecek iradeye ihtiyaç var.
Kaynak
- Hürriyet Daily News – Türkiye, EU should step up efforts for visa liberalization
https://www.hurriyetdailynews.com/turkiye-eu-should-step-up-efforts-for-visa-liberalization-eu-envoy-210634 - SchengenVisaInfo – EU Envoy Urges Türkiye & EU to Accelerate Visa Liberalisation Talks
https://schengenvisainfo.com/news/eu-envoy-urges-turkiye-eu-to-accelerate-visa-liberalisation-talks/ - Avrupa Komisyonu – New rules for Turkish citizens applying for Schengen visas
https://home-affairs.ec.europa.eu/news/new-rules-turkish-citizens-applying-schengen-visas-2025-07-29_en - AB Türkiye Delegasyonu – More favourable visa rules for Turkish citizens applying for Schengen visas
https://www.eeas.europa.eu/delegations/t%C3%BCrkiye/more-favourable-visa-rules-turkish-citizens-applying-schengen-visas_en?s=230 - Türkiye AB Başkanlığı – The Visa Liberalization Dialogue
https://www.ab.gov.tr/the-visa-liberation-dialogue_51819_en.html - Hürriyet Daily News – Türkiye takes 2nd place in global Schengen visa applications
https://www.hurriyetdailynews.com/turkiye-takes-2nd-place-in-global-schengen-visa-applications-222665
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Geçmiş giriş ve çıkış tarihlerinizi girerek 90/180 gün kuralına göre kalan seyahat hakkınızı hesaplayın.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.