Trump vizesiz giriş için biyometrik veri istiyor: AB ile ABD yine gerildi

AB–ABD biyometrik veri paylaşımı henüz yürürlüğe girmiş bir anlaşma değil. Avrupa Komisyonu, ABD’nin Vize Muafiyet Programı için getirdiği yeni şartlar kapsamında ulusal veritabanlarında parmak iziyle sorgulama yapılabilmesini öngören bir çerçeveyi müzakere ediyor. Bütün Avrupalıların parmak izi ve yüz görüntülerinin topluca ABD’ye teslim edilmesi kararlaştırılmış değil; kapsam, veritabanları ve güvenlik önlemleri henüz görüşülüyor.

Yazan: Mehmet Sercan Tezcanoğlu

Yayın tarihi: 21 Haziran 2026 23:20

Güncelleme tarihi: 21 Haziran 2026 23:21

Maldita tarafından incelenen sosyal medya iddiası, Avrupa Birliği’nin vizesiz seyahatin devamı karşılığında Avrupalıların parmak izlerini ve yüz görüntülerini ABD Başkanı Donald Trump’a “teslim edeceğini” öne sürüyor. İddianın dayandığı gerçek bir müzakere bulunuyor; ancak anlatıldığı gibi tamamlanmış, otomatik ve toplu bir veri devri kararı yok.

AB–ABD biyometrik veri paylaşımı neden gündemde?

Avrupa Birliği Konseyinin müzakere yönergelerine göre ABD, Vize Muafiyet Programına katılan veya programa girmek isteyen ülkelerden Enhanced Border Security Partnership adı verilen gelişmiş sınır güvenliği ortaklığı kurmasını istiyor. Bu ortaklık, ABD’ye seyahat eden kişilerin güvenlik ve kimlik kontrollerinde ulusal veritabanlarının sorgulanabilmesini amaçlıyor.

ABD Vize Muafiyet Programı, katılımcı ülke vatandaşlarının turizm veya iş amacıyla 90 güne kadar vize almadan ABD’ye gitmesine izin veriyor. Yeni güvenlik şartlarını karşılamayan ülkelerin programdaki durumunun gelecekte yeniden değerlendirilmesi ihtimali, Avrupa ülkeleri üzerindeki baskının temelini oluşturuyor.

ABD hangi verilere erişmek istiyor?

AB Konseyi’nin müzakere metni, yolcunun seyahat belgesindeki kimlik bilgileri ile parmak izinin sorgulamada kullanılmasını öngörüyor. Eşleşme bulunması ve gerekli koşulların oluşması hâlinde ilgili kişi hakkında ek bilgi paylaşımı da gündeme gelebilecek.

Metinde değişimin bütün yolcuları kapsayan sistematik, genel ve hedef gözetmeyen bir taramaya dönüşmemesi gerektiği özellikle belirtiliyor. Hangi ulusal veritabanlarının sisteme dâhil edileceği, hangi kurumların erişim sağlayacağı ve hangi bilgilerin yanıt olarak gönderileceği henüz kesinleşmiş değil.

Sosyal medya paylaşımlarında öne çıkarılan yüz görüntülerinin kapsamı da nihai anlaşmada açıkça belirlenmiş değil. Mevcut müzakere yönergesi esas olarak kimlik bilgileri ve parmak izi üzerinden bir sorgulama çerçevesi kuruyor; daha geniş biyometrik veri kategorileri üzerinde tartışma devam ediyor.

ABD bütün AB veri tabanlarına doğrudan mı bağlanacak?

Hayır. Şu aşamadaki belgeler, ABD kurumlarına bütün Avrupa veritabanlarında sınırsız biçimde gezinme hakkı tanıyan tamamlanmış bir sistem göstermiyor. Plan, bir yolcunun kimliğine ilişkin sorgunun belirli kurallar ve güvenlik önlemleri altında ilgili ulusal makamlar üzerinden yürütülmesini öngörüyor.

Avrupa Parlamentosu Araştırma Servisinin Nisan 2026 tarihli değerlendirmesi, ABD’nin ulusal veritabanlarında bulunan biyometrik bilgilerle güvenlik taraması yapabilmesini istediğini; ancak veri kapsamı, başvuru yolları, denetim ve temel hak korumalarının müzakerelerin en tartışmalı başlıkları olduğunu belirtiyor.

AB veri koruma kurumu neden endişeli?

Avrupa Veri Koruma Denetçisi, ABD ile yapılacak bilgi paylaşımının kapsamlı ve etkili güvenlik önlemleriyle sınırlandırılması gerektiğini açıkladı. Kurum, veri aktarımının yalnızca gerekli ve orantılı bireysel durumlarda yapılmasını, bağımsız denetim ve etkili itiraz yolları bulunmasını istiyor.

Denetçinin dikkat çektiği bir diğer risk, göç ve iltica amacıyla oluşturulmuş büyük AB bilgi sistemlerindeki verilerin farklı bir amaçla kullanılabilmesi. Bu nedenle hangi veritabanlarının kapsam dışında tutulacağı ve üçüncü ülke vatandaşlarının bilgilerinin nasıl korunacağı anlaşmanın kritik unsurları arasında.

“ABD ile kişisel veri paylaşımı kapsamlı ve etkili güvenlik önlemleriyle birlikte yürütülmelidir.” — Avrupa Veri Koruma Denetçisi

Anlaşma yürürlüğe girdi mi?

Hayır. Avrupa Komisyonu ile ABD arasında müzakere süreci devam ediyor. Bir çerçeve anlaşmaya varılması hâlinde metnin Avrupa Birliği Konseyi ile Avrupa Parlamentosu’nun onayından geçmesi gerekecek. Ardından üye ülkelerin ulusal veritabanları ve yetkili kurumları bakımından uygulama düzenlemeleri gündeme gelebilecek.

Bu nedenle “AB parmak izlerini ABD’ye teslim etti” veya “bütün Avrupalıların yüz görüntüleri Trump’a verilecek” ifadeleri mevcut durumu doğru yansıtmıyor. Doğru ifade, vize muafiyetinin sürdürülmesiyle bağlantılı güvenlik şartları kapsamında biyometrik ve kimlik verilerinin sorgulanmasına imkân verebilecek bir anlaşmanın müzakere edildiğidir.

Türk vatandaşları bu sistemden etkilenir mi?

Türkiye, ABD Vize Muafiyet Programı’na katılan ülkeler arasında değil. Türkiye Cumhuriyeti pasaportuyla ABD’ye gidecek kişilerin kural olarak uygun ABD vizesi alması gerekiyor. Bu nedenle müzakere, Türk pasaport sahiplerine vizesiz ABD seyahati sağlamıyor ve mevcut vize zorunluluğunu kaldırmıyor.

Bununla birlikte düzenleme üç grup açısından dolaylı önem taşıyabilir:

• Aynı zamanda Vize Muafiyet Programına katılan bir AB ülkesinin vatandaşı olan Türkler
• AB pasaportuyla ESTA kullanarak ABD’ye seyahat eden çifte vatandaşlar
• AB ülkelerinin ulusal güvenlik, polis, göç veya sınır veri tabanlarında kişisel kaydı bulunan üçüncü ülke vatandaşları

Müzakere yönergesi, belirli koşullarda üçüncü ülke vatandaşlarına ilişkin verilerin de bilgi paylaşımına konu olabileceğini belirtiyor. Bunun hangi veritabanlarını ve hangi durumları kapsayacağı henüz netleşmediği için Avrupa’da yaşayan Türk vatandaşları bakımından kesin bir sonuç çıkarmak erken.

EES verileri otomatik olarak ABD’ye mi aktarılacak?

Schengen’e kısa süreli giriş yapan üçüncü ülke vatandaşlarının parmak izi, yüz görüntüsü ve giriş-çıkış bilgilerinin kaydedildiği EES ile ABD müzakeresi birbirinden ayrı sistemler. Mevcut müzakere belgeleri, EES verilerinin topluca ve otomatik biçimde ABD’ye aktarılacağını söylemiyor.

Avrupa veri koruma makamlarının temel talebi de göç ve sınır yönetimi için toplanmış geniş veritabanlarına sınırsız veya dolaylı erişimin engellenmesi. Nihai anlaşmada hangi veri sistemlerinin kapsamda olacağı ayrıca tanımlanmak zorunda.

Müzakerede yanıt bekleyen 6 soru

1. ABD sorguları hangi ulusal veritabanlarında çalıştırılacak?
2. Parmak izi dışında yüz görüntüsü veya başka biyometrik veriler paylaşılacak mı?
3. Eşleşme bulunduğunda ABD’ye hangi ek bilgiler gönderilecek?
4. Yanlış eşleşme yaşayan kişiler nasıl itiraz edecek?
5. Üçüncü ülke vatandaşları ve göçmenlik verileri nasıl korunacak?
6. Vize muafiyeti şartlarını karşılamadığı değerlendirilen ülkelere hangi yaptırım uygulanacak?

AB–ABD biyometrik veri paylaşımı dosyası, yalnız seyahat kolaylığı değil; veri koruma, ulusal egemenlik ve temel haklar tartışması da içeriyor. Nihai metin ortaya çıkmadan bütün Avrupalıların biyometrik bilgilerinin ABD’ye açıldığını söylemek doğru değil; ancak müzakerelerin kapsamı nedeniyle sürecin yakından izlenmesi gerekiyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

AB Göç ve İltica Paktı ilk gününde teknik arıza verdi

Schengen’de 90/180 gün kuralı nasıl hesaplanır? Yeni EES sistemi neyi değiştirecek?

AB ve İngiltere gençlere kapıları açıyor: Gençlik mobilite vizesi Türkiye’yi kapsıyor mu?

AB’den 9 Schengen ülkesine sınır kontrollerini azaltma çağrısı