İsrail basınından Erdoğan analizi: Dört bölgesel dosyada Doğu Akdeniz uyarısı
Doğu Akdeniz gerilimi, Ynetnews yazarı Amine Ayoub’un 9 Kasım tarihli Türkiye analizinin odağında. Ayoub, Mısır ve Libya’yla ilişkileri, PKK sürecini, Irak’taki Başika devrini ve Suriye’deki askerî dönüşümü İsrail açısından değerlendirdi.

- Doğu Akdeniz gerilimi ve Türkiye–Mısır deniz tatbikatı
- Libya Meclisinin 20 Ekim kararı neden gündemde?
- PKK sürecindeki hangi aşamalar yazıda yer aldı?
- Başika-Zilkan yerleşkesinin devrinde hangi karar alındı?
- Suriye’de SDG’nin feshi hangi gelişmeye dayanıyor?
- Ynet yazarı İsrail için hangi adımları öneriyor?
Doğu Akdeniz gerilimi, İsrail merkezli Ynetnews’in 9 Kasım 2026 tarihli Türkiye analizine konu oldu. Orta Doğu Forumu araştırmacısı ve yorumcu Amine Ayoub, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bölgedeki hareket alanını etkileyen farklı gelişmeleri bir arada değerlendirdi. Yazı, Mısır’la yeniden başlayan deniz tatbikatlarını Libya’daki deniz yetki alanı anlaşmasıyla birlikte ele alıyor. PKK’nin silahsızlanma sürecine, Irak’taki Başika-Zilkan yerleşkesine ve Suriye’deki askerî düzene ilişkin bölümler de Ankara’nın güvenlik gündemindeki değişimleri inceliyor. Ayoub, bu dosyalardaki ilerlemenin Türkiye’ye Doğu Akdeniz’de daha geniş hareket alanı sağlayabileceğini savunuyor.
9 Kasım tarihli Ynetnews analizinin yazarı, İsrail’in Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimiyle güvenlik işbirliğini geliştirmesini öneriyor. Ayoub, deniz gözetiminin sürekli yürütülmesini ve istihbarat paylaşımının artırılmasını istiyor. Savunma sanayisinde ortak projelerin geliştirilmesi de önerileri arasında.
Doğu Akdeniz gerilimi ve Türkiye–Mısır deniz tatbikatı
Ayoub’un Doğu Akdeniz gerilimiyle bağlantılı gördüğü ilk gelişme, Türkiye ve Mısır deniz kuvvetlerinin İskenderiye açıklarında düzenlediği Dostluk Denizi-2026 tatbikatı. Türkiye Millî Savunma Bakanlığı, programı 27 Ekim’de duyurdu; tatbikat tarihlerini 4–9 Kasım olarak açıkladı. Mısır Savunma Bakanlığı da 7 Kasım’da deniz kuvvetleriyle özel deniz birliklerinin eğitime katıldığını bildirdi. Uygulama deniz harekâtı ve sualtı faaliyetlerine odaklanıyor. Türkiye ile Mısır, bu tatbikat dizisini 2025’te, 13 yıllık bir aradan sonra yeniden başlatmıştı.
Askerî yakınlaşma, iki ülkenin Libya’daki deniz yetki alanları konusunda taşıdığı farklı görüşlerle aynı döneme denk geliyor. Ankara ile Kahire, 2023’te büyükelçilik ilişkilerini yeniden kurdu; savunma sanayisi alanındaki görüşmeler de yoğunlaştı. Mısır ise Türkiye ile Libya arasında 2019’da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatına itiraz etmeyi sürdürüyor. Türkiye–Mısır deniz anlaşması tartışmasına ilişkin Transit Haber dosyası, Kahire’nin Ekim sonunda yaptığı diplomatik açıklamaları ve Ankara’nın sınırlandırma önerisini aktarıyor.
Libya Meclisinin 20 Ekim kararı neden gündemde?
Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 20 Ekim’de 2019 tarihli Türkiye–Libya deniz yetki alanları mutabakatını onayladı. Daha önce aynı metne karşı çıkan meclisin tutum değiştirmesi, Ayoub’un analizinde Ankara’nın Doğu Libya’daki diplomatik temasları açısından ele alınıyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı 202 sayılı açıklamasında kararı memnuniyetle karşıladı; mutabakatın 2019’dan beri yürürlükte olduğunu belirtti. Libya Temsilciler Meclisinin 20 Ekim kararı sırasında, 2020’deki ret ve diplomatik ilişkileri kesme kararları da kaldırıldı.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığının 20 Ekim açıklaması Libya Meclisinin kararını reddetti. Atina, deniz sınırlandırmasının Yunan adalarının haklarını dikkate almadığını savundu. Avrupa Birliği de 21 Ekim’de kendi itirazlarını açıkladı. Doğu Akdeniz gerilimi üzerine yazan Ayoub, İsrail’in Atina ve Kıbrıs Rum Kesimiyle güvenlik temaslarını deniz altyapısının korunması açısından değerlendiriyor. Deniz gözetiminin sürekli hale getirilmesini ve savunma sanayisinde ortak çalışmayı öne çıkarıyor.
PKK sürecindeki hangi aşamalar yazıda yer aldı?
PKK’nin silahsızlanma sürecini Ayoub, Ankara’nın uzun yıllardır kaynak ayırdığı güvenlik meselelerinden biri olarak ele alıyor. Örgüt 2025’te fesih ve silah bırakma yönünde açıklama yaptı. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 10 Ağustos 2026’da Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’u kabul etti; düzenleme 18 Ağustos’ta Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanunun bazı soruşturma ve infaz işlemlerine ilişkin mekanizmaları, güvenlik kurumlarının silahların bırakıldığını tespit etmesinin ve Millî Güvenlik Kurulu kararının yayımlanmasının ardından uygulanacak. Ayoub, 8 Ekim’de Kuzey Irak’ın Metina bölgesinde bildirilen sınırlı çekilme adımını hatırlatıyor. Yazara göre silahsızlanmanın tamamlanması halinde Türkiye, uzun yıllardır personel ve kaynak ayırdığı bir güvenlik başlığını daha az yükle yönetebilecek. Silahsızlanma yasasında öngörülen güvenlik kurumları ve Millî Güvenlik Kurulu teyidi ise hukuken belirlenmiş ayrı aşamalar.
Başika-Zilkan yerleşkesinin devrinde hangi karar alındı?
8 Kasım’da Türkiye ile Irak’ın yayımladığı ortak bildiri, Ynet’in Doğu Akdeniz gerilimi değerlendirmesinde ele aldığı güvenlik gelişmelerinden biri. İki hükümetin ortak açıklaması, 23 Eylül’de liderler düzeyinde sağlanan mutabakatın uygulama adımlarını duyurdu. Türkiye, Başika-Zilkan yerleşkesinin Irak Federal Hükümetine kademeli devrini kolaylaştırmak için kendi üzerine düşen adımları atmaya başlayacağını bildirdi. Taraflar, Sincar’da Irak devlet otoritesinin kurulması ve PKK unsurlarının varlığının sona erdirilmesine yönelik ilerlemeyi izlemek üzere Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesinin faaliyete geçirilmesini de kararlaştırdı.
Başika-Zilkan, Türkiye’nin 2015’ten beri kullandığı bir askerî yerleşke. Millî Savunma Bakanlığı 1 Ekim’de de devrin kararlaştırılan mekanizma ve takvime göre kademeli yürütüleceğini açıklamıştı. 8 Kasım bildirisinde devir için yeni bir bitiş tarihi bulunmuyor. Ayoub bu süreci, Ankara’nın Bağdat’la güvenlik koordinasyonunu artırırken Irak’taki tartışmalı askerî noktalardan birinin statüsünü değiştirme çabası olarak yorumluyor.
Suriye’de SDG’nin feshi hangi gelişmeye dayanıyor?
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Komutanı Mazlum Abdi, 25 Ağustos 2026’da Şam’da yaptığı açıklamada örgütün bağımsız askerî güç olarak görevini tamamladığını ve unsurlarının Suriye ordusu bünyesine katıldığını duyurdu. Reuters ve Suriye’nin resmî ajansı SANA, açıklamayı aynı gün yayımladı. Ocak ayında Şam yönetiminin kuzeydoğuda geniş alanları ele geçirmesinin ardından yürütülen entegrasyon görüşmeleri, bu duyuruyla yeni bir aşamaya ulaşmıştı.
Ankara’nın uzun süredir güvenlik tehdidi olarak gördüğü ayrı bir silahlı komuta yapısının sona ermesi, Ayoub’un Türkiye’nin bölgesel hesaplarını etkileyen olaylar arasında saydığı gelişmelerden biri. Suriye’de Kürtlerin siyasi temsili ve yerel yönetim düzeni üzerindeki görüşmeler de devam ediyor. SDG’nin fesih açıklamasını ele alan Transit Haber haberi 25 Ağustos kararını ve Şam yönetiminin açıkladığı entegrasyon sürecini aktarıyor.
Ynet yazarı İsrail için hangi adımları öneriyor?
Ynetnews yazarı Amine Ayoub, Doğu Akdeniz gerilimi için İsrail’in Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimiyle mevcut savunma temaslarına yeni çalışmalar eklemesini istiyor. Yazar, kesintisiz deniz gözetimi yapılmasını istiyor. Kriz öncesinde istihbarat paylaşımı yapılmasını da savunuyor; savunma sanayisi ortaklığının uzun vadeli bir takvimle sürdürülmesinden yana. Mısır’la ilişkilerin korunmasını ayrıca öneren yazar, Kahire’nin Libya mutabakatına itirazını Mısır’ın kendi deniz yetki alanı yaklaşımıyla ilişkilendiriyor.
İsrail Savunma Bakanlığının açıklamasına göre İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi savunma yetkilileri 5 Kasım’da Atina’da görüştü. Ayoub, bu toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamada deniz yetki alanı tartışmasının ve savunma sanayisi işbirliğinin ele alınmasını, İsrail’in bölgesel güvenlik planları açısından değerlendiriyor. Doğu Akdeniz gerilimi, yazarın sonuç bölümünde Ankara’nın farklı güvenlik dosyalarındaki adımlarına bağlanıyor. Türkiye ile Irak’ın Başika konusundaki taahhütleri, Mısır tatbikatının uygulanması ve Suriye’deki entegrasyon gelişmeleri ise kendi kurumlarınca açıklanan ayrı süreçler olarak kayıtlara geçti.
Kaynaklar
- Ynetnews — Amine Ayoub, Erdogan is closing old fights one by one, and they all point at Israel, 9 Kasım 2026
- T.C. Millî Savunma Bakanlığı — Dostluk Denizi-2026 Tatbikatı Basın Duyurusu, 27 Ekim 2026
- Mısır Savunma Bakanlığı — Bahr El Sadaka 2026 tatbikatının başlamasına ilişkin açıklama, 7 Kasım 2026
- T.C. Dışişleri Bakanlığı — 202 sayılı Türkiye–Libya deniz yetki alanları açıklaması, 20 Ekim 2026
- Yunanistan Dışişleri Bakanlığı — Türkiye–Libya mutabakatı hakkında açıklama, 20 Ekim 2026
- Associated Press — Libya Temsilciler Meclisinin deniz yetki alanları onayı, 20 Ekim 2026
- T.C. İletişim Başkanlığı — Türkiye–Irak ortak basın açıklaması, 8 Kasım 2026
- Anadolu Ajansı — Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi Kanunu, 18 Ağustos 2026
- SANA — Mazlum Abdi’nin SDG fesih ve entegrasyon açıklaması, 25 Ağustos 2026
- Reuters — Suriye Demokratik Güçlerinin feshi ve Suriye ordusuna entegrasyonu, 25 Ağustos 2026
- İsrail Savunma Bakanlığı — İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi üçlü savunma görüşmesi, 5 Kasım 2026
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.
Sıradaki haber
İsrail’in Atina Büyükelçisinden Türkiye–Libya anlaşmasına itirazHaber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.
Haber yükleniyor…