İngiltere AB’nin güvenlik görevlerine dönmek için masaya oturdu

İngiltere, Brexit’ten sonra ayrıldığı Avrupa Birliği’nin sivil güvenlik görevlerine yeniden katılabilmek için Brüksel’le resmî görüşmelere başladı. Masadaki çerçeve anlaşma tamamlanırsa İngiliz kamu görevlileri ve uzmanlar, AB’nin kriz yönetimi operasyonlarında yeniden görev alabilecek.

Görüşmelerin açılması için hukuki zemin temmuz ayında hazırlandı. AB Konseyi kayıtlarında, İngiltere’nin sivil kriz yönetimi operasyonlarına katılımını düzenleyecek “Framework Participation Agreement” için müzakere açılmasına ilişkin karar 17 Temmuz’da kabul sürecine alındı. BBC’nin 7 Eylül’de aktardığına göre resmî temaslar son haftalarda başladı.

İngiltere hangi AB görevlerine katılabilecek?

Görüşmeler AB’nin Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası kapsamındaki sivil görevleri için yürütülüyor. Avrupa Dış İlişkiler Servisi halen 13 sivil CSDP misyonu bulunduğunu belirtiyor. Bu görevlerde polis teşkilatlarının eğitilmesi, sınır yönetimi, adalet sistemlerinin desteklenmesi, güvenlik sektörü reformu, siber saldırılara karşı dayanıklılık ve hibrit tehditlerle mücadele gibi alanlarda çalışma yürütülüyor.

Somali’de sahil güvenliğin korsanlıkla mücadele kapasitesinin artırılması, Ukrayna’da savaş suçu soruşturmalarına destek verilmesi ve Moldova ile Ermenistan’da güvenlik kurumlarının güçlendirilmesi mevcut görevlerin örnekleri arasında. İngiltere ile hazırlanacak çerçeve, bu tür operasyonlara personel gönderilmesinin genel kurallarını belirleyecek.

Her misyona katılım otomatik olmayacak. Çerçeve anlaşmasının ardından Londra’nın görev almak istediği operasyonlar için ayrıca düzenleme yapılması gerekecek. Böylece İngiliz yetkililerin hangi görevde, hangi yetkiyle ve ne kadar personelle yer alacağı operasyon bazında kararlaştırılacak.

Askerî AB operasyonları da anlaşmaya dahil mi?

Hayır. Üzerinde çalışılan anlaşma sivil kriz yönetimi operasyonlarını kapsıyor. AB’nin askerî görev ve operasyonları bu metnin dışında tutuluyor. İngiltere ile askerî işbirliği için ayrı seçenekler üzerinde temaslar yapılmış olsa da mevcut müzakerenin hukuki çerçevesi sivil CSDP görevleriyle sınırlı.

Müzakere edilen metin askerî CSDP operasyonlarını kapsamıyor. Sivil CSDP; polis, hukuk, sınır güvenliği, danışmanlık ve kurumsal kapasite alanlarında çalışıyor. NATO üyeliği ve İngiltere’nin askerî komuta yapısı için bir değişiklik öngörülmüyor.

Brexit sonrası ne değişmişti?

AB üyeliği döneminde Londra ortak dış ve güvenlik politikasının karar süreçlerine katılıyor, bazı sivil ve askerî misyonlara personel gönderiyordu. Brexit’in ardından Londra bu yapıların dışında kaldı. Yeni anlaşma kabul edilirse İngiltere, bir AB üyesi olarak değil üçüncü ülke statüsüyle sivil operasyonlara katılacak.

Üçüncü ülkeler için kullanılan çerçeve anlaşmalar, görevlerde paylaşılacak gizli bilgilerin korunmasından ortak maliyetlere kadar temel koşulları düzenliyor. Operasyona personel veren ülke günlük yönetimde söz sahibi olabiliyor; misyonun siyasi hedeflerini belirleyen ilk AB kararlarında ise üye devletlerle aynı konumda bulunmuyor.

AB’nin yaklaşık 20 ülkeyle benzer katılım çerçeveleri bulunuyor. İngiltere ile yapılacak anlaşmanın farkı, bu ülkenin daha önce AB üyesi olması ve Brexit öncesinde ortak güvenlik politikasının karar mekanizmasında bulunmuş olması.

Görüşmelerin siyasi arka planı

Sivil güvenlik görüşmeleri, İngiltere ile AB arasında son dönemde genişleyen temasların bir parçası. Taraflar gıda standartları, elektrik ticareti ve gençlerin hareketliliğine ilişkin ayrı dosyalarda da görüşüyor. Londra ile Brüksel geçen yıldan beri ortak çıkar bulunan bölgelerde dış politika ve güvenlik işbirliğini artırmanın yollarını ele alıyor.

Avrupa’daki güvenlik gündemi de sivil misyonların önemini yükseltti. EEAS’nin güncel çerçevesi, düzensiz göç, siber saldırılar, hibrit tehditler, terörizm ve şiddet içeren aşırılıkla mücadeleyi sivil CSDP’nin çalışma alanları arasında sayıyor. Anlaşma sağlanırsa İngiliz uzmanlar ve kamu görevlileri bu operasyonlara yeniden gönderilebilecek.

Anlaşma imzalandı mı?

Henüz değil. AB tarafı müzakere yetkisini verdi ve görüşmeler başladı; fakat nihai çerçeve anlaşma imzalanmış değil. İngiltere Kabine Ofisi de süren AB görüşmelerinin ayrıntıları hakkında yorum yapmadı. İngiliz görevlilerin hangi misyona ne zaman döneceği konusunda kesin bir takvim açıklanmadı.

Bir sonraki aşama çerçeve metninin tamamlanması ve tarafların kendi onay prosedürlerinden geçmesi olacak. Ardından İngiltere’nin katılmak istediği sivil operasyonlar için ayrı kararlar alınabilecek. Brexit sonrası güvenlik alanındaki somut dönüşün kapsamı da bu operasyon seçimleriyle netleşecek.

Türkiye açısından olası etkiler

AB’nin sivil güvenlik görevleri Avrupa dışındaki sınır yönetimi, düzensiz göç, adalet ve güvenlik kurumlarıyla doğrudan çalışıyor. İngiltere’nin yeniden personel vermesi özellikle AB’nin komşu ülkeler, Balkanlar, Doğu Avrupa ve göç rotalarındaki kapasitesini etkileyebilir. Müzakerenin Türk vatandaşlarına dönük yeni bir vize veya seyahat hakkı bulunmuyor.

Seyahat başlıkları ayrı müzakere dosyalarında ilerliyor. Transit Haber’de daha önce ele alınan AB–İngiltere gençlik mobilitesi ve İngiltere Erasmus vize kuralları gibi dosyalar ayrı başlıklar altında ilerliyor. Güvenlik misyonları görüşmeleri ise siyasi ve kurumsal işbirliği cephesindeki yeni adımı oluşturuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İngiltere aile birleşiminde 3 aylık süreyi son girişe bağladı

12 ülke İsrail yerleşimleriyle ticarette kısıtlamaya gidiyor