İtalya nükleer enerjiye dönüş yasasını kabul etti, Meloni hedefini açıkladı

23 Eylül 2026’da İtalya Senatosu, nükleer enerjinin ülkenin elektrik üretiminde yeniden kullanılmasına yönelik çerçeve yasayı kabul etti. Italpress’in yayımladığı nihai oylama sonucuna göre 81 senatör kabul, 51 senatör ret oyu verdi; 7 senatör çekimser kaldı. Temsilciler Meclisinin 4 Haziran’da onayladığı metin, Senatodaki kabulün ardından iki kanattan da geçmiş oldu. Kabul edilen İtalya nükleer enerji yasası, hükümete yeni santrallerin inşasından güvenlik denetimine kadar uzanan düzenlemeleri hazırlaması için yetki veriyor.

Başbakan Giorgia Meloni, oylamanın ardından X hesabından yaptığı açıklamada ülkenin yaklaşık kırk yıl sonra yeniden nükleer enerji üretimine yönelik bir hukuki çerçeveye kavuştuğunu belirtti. Geagency’nin aktardığı paylaşımda Meloni, İtalya’nın komşu ülkelerdeki nükleer santrallerden üretilen elektriği ithal ettiğini, yeni düzenlemeyle ülke içindeki üretimin önünü açmayı hedeflediklerini söyledi. Başbakan, enerji güvenliğini artırma, dışa bağımlılığı azaltma ve uluslararası krizlerin elektrik faturalarına etkisini sınırlama hedeflerini sıraladı.

Meloni, yeni nesil nükleer teknoloji ve yapay zekânın enerji ihtiyacına değindi

Meloni’nin mesajında nükleer enerji, yenilenebilir kaynaklarla birlikte çalışabilecek düşük emisyonlu ve sürekli üretim sağlayan bir seçenek olarak anlatıldı. Başbakan, veri merkezleriyle yapay zekâ sistemlerinin artan elektrik talebine işaret ederek yeni nesil reaktör teknolojilerine yatırım yapılmasını savundu. Bakanlar Kurulunun güvenlik, izin süreçleri, atık yönetimi ve yerel yönetimlerle ilişkileri kapsayan uygulama düzenlemelerini hazırlayacağını da duyurdu.

Veri merkezlerinin elektrik tüketimi konusunda Türkiye de bir girişim duyurdu. Türkiye, yapay zekâ sistemlerinin enerji tüketimine ilişkin COP31 girişimini 21 Eylül’de duyurdu. İtalya’daki oylamanın odağında ise nükleer enerjinin ulusal elektrik üretimine hangi hukuk ve güvenlik koşulları altında dahil edileceği bulunuyor.

Senato kararı hangi işlemleri başlatıyor?

İtalya Senatosunun S.1924 numaralı yasa dosyasında düzenleme, sürdürülebilir nükleer enerji alanında hükümete yetki devri olarak tanımlanıyor. Hükümet, yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren 12 ay içinde bir veya daha fazla uygulama kararnamesi hazırlayacak. Bu kararnameler nükleer enerji için ulusal programı, tesislerin yer seçimini ve kurulmasını, elektrik üretimini, yakıt döngüsünü, işletmeden çıkarma işlemlerini ve radyoaktif atık yönetimini kapsayacak.

Meclisten 4 Haziran’da geçen metin, Senatoda 16 Eylül’de genel görüşmeye açılmıştı. 23 Eylül tarihli Senato oturum tutanağına göre görüşmelerde önce maddeler ve değişiklik önergeleri ele alındı, ardından nihai oylamaya geçildi. Enerji ve Çevre Güvenliği Bakanı Gilberto Pichetto Fratin, görüşmeler sırasında ülkede enerji arzının güvenceye alınması, fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması ve sanayi için öngörülebilir elektrik temini hedeflerinden söz etti.

Hükümete verilen yetki, tesislerin nerede kurulacağını veya elektrik üretimine hangi tarihte başlanacağını doğrudan belirlemiyor. Yeni santrallerin izinleri, güvenlik ölçütleri, atıkların geçici depolanması ve nihai bertarafı ile gerekli denetim kurumlarının yetkileri uygulama metinlerinde düzenlenecek. Parlamentoya sunulan yasa metninde araştırma ve füzyon enerjisine ilişkin hükümler de bulunuyor. Bakanlık, uygulama kararnamelerini yıl sonuna kadar hazırlamayı hedeflediğini açıkladı.

İtalya nükleer santralleri neden kapatmıştı?

Çernobil kazasından sonra 1987’de yapılan referandumun ardından ülkenin mevcut nükleer santralleri aşamalı olarak kapatıldı. 2011’de Fukuşima kazasının ardından düzenlenen ikinci referandumda da nükleer enerjiye dönüş girişimi reddedildi. Yeni yasa, santral kurulumuna yeniden izin verilmesine yönelik mevzuat hazırlanmasını öngörüyor; tarihî santrallerin doğrudan yeniden çalıştırılmasına ilişkin bir karar içermiyor.

Elektrik ithalatı ve gaz tüketimi, ülkenin mevcut enerji tedarikinin parçaları arasında. Avrupa’nın farklı güzergâhlardan elektrik ve gaz tedarik etmesine ilişkin projeler, Doğu Akdeniz’de planlanan yeni enerji bağlantıları ile birlikte ülkelerin bölgesel enerji politikalarında da yer tutuyor. İtalya’daki yeni programın üretim kapasitesi, tesis sayısı ve finansman koşulları henüz kabul edilmiş bir yatırım takvimine bağlanmış değil.

Oylamada hangi partiler nasıl tutum aldı?

Senatodaki kabul oylarına Meloni’nin koalisyonunu oluşturan İtalya’nın Kardeşleri, Lig ve Forza Italia ile muhalefetteki Azione de katıldı. Italia Viva çekimser kalırken Demokratik Parti, Beş Yıldız Hareketi ve Yeşiller-Sol İttifakı düzenlemeye karşı çıktı. Corriere della Sera’nın 23 Eylül tarihli haberinde partilerin oylamadaki konumları ve hükümetin hazırlayacağı uygulama kararnameleri yer aldı.

Senatodaki konuşmalarda Azione lideri Carlo Calenda nükleer üretime dönüşü desteklediğini bildirdi. Demokratik Parti ve Beş Yıldız Hareketi temsilcileri maliyetler, santral inşasının süresi ve radyoaktif atıkların yönetimiyle ilgili sorular yöneltti. Oturumda yerel halkın yeni santral projeleri hakkında bilgilendirilmesi ve güvenlik denetimini yürütecek kurumlara ilişkin öneriler de görüşüldü.

Meloni hükümeti, uygulama kararnamelerinin hazırlanmasından sonra ulusal program kapsamında tesislere ilişkin izin ve denetim süreçlerini belirleyecek. Bakan Pichetto Fratin, yeni kararnameler için yıl sonunu hedef olarak açıkladı. Resmî metindeki yasal süre ise kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 12 ay olarak düzenleniyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Avrupa’ya denizden gidenler azaldı, ölüm ve kayıplar arttı

İtalya sınıflara yabancı öğrenci sınırı getirmeye hazırlanıyor

İsviçre Schengen’den çıkarsa ne olur? Araştırdılar, sonuç şoke etti!

İtalya kendi adına çalışacaklara 650 kişilik kota ayırdı