175 yabancıyı gözaltına aldılar: Sahte çalışma izni ağı araştırılıyor

Malezya’nın Perak eyaletindeki Ipoh çevresinde düzenlenen yabancı işçi denetiminde 175 kişi gözaltına alındı. Malezya devlet yayın kuruluşu RTM’nin 5 Eylül tarihli haberine göre Göç İdaresi, 4 Eylül Cuma günü saat 19.00 civarında başlayan Op Mahir kapsamında Bercham çevresindeki bir kereste fabrikası, bir eldiven fabrikası ve bir yemek alanında toplam 305 yabancı çalışanı kontrol etti. Kurum, gözaltına alınanların geçerli belge veya çalışma izni bulunmaması, sahip oldukları iznin fiilen çalıştıkları şirketle eşleşmemesi ve başka göçmenlik ihlalleri şüphesiyle incelendiğini açıkladı.

175 kişi neden gözaltına alındı?

Göç İdaresi Genel Müdürü Datuk Zakaria Shaaban’ın verdiği bilgiye göre tespit edilen başlıca ihlallerden biri, geçerli belge veya çalışma izni olmadan çalışmaktı. Bazı yabancıların ise bir çalışma izni bulunmasına rağmen bu iznin görev yaptıkları şirket adına düzenlenmediği belirlendi. Utusan Malaysia, gözaltına alınanların çoğunun Bangladeş vatandaşı olduğunu, grupta Myanmar vatandaşları ile bir Vietnam vatandaşının da bulunduğunu aktardı. Yetkililer 175 kişinin her biri hakkında aynı ihlalin söz konusu olduğunu söylemedi; her dosya tespit edilen ihlale göre ayrı işlem görüyor.

Operasyon sırasında çalışanların bir bölümünün denetim ekiplerinden kaçmaya çalıştığı da bildirildi. Malezya ulusal haber ajansı Bernama, kereste fabrikasındaki bazı kişilerin tahta yığınları, sanayi atık kutuları ve dolapların arasında saklandığını, bazılarının da tesis duvarlarını aşmaya çalıştığını yazdı. Bu ayrıntılar gözaltı gerekçesinden ayrı tutuluyor; resmî açıklamada işlem yapılan kişiler için esas inceleme belge ve çalışma statüsü üzerinden yürütülüyor.

Sahte PLKS belgeleri nasıl soruşturmaya girdi?

Op Mahir sonrasında soruşturma yalnız izinsiz çalışmayla sınırlı kalmadı. RTM’nin ayrı haberinde Göç İdaresinin bazı dosyalarda sahte Pas Lawatan Kerja Sementara, yani Geçici Çalışma Ziyaretçi İzni (PLKS) tespit ettiği bildirildi. Zakaria, bazı işverenlerin sahte PLKS temin etmek için aracılardan hizmet almış olabileceğini söyledi. Kurum, belgelerin nereden geldiğini, hangi yöntemle hazırlandığını ve başka kişilerin sürece katılıp katılmadığını belirlemek için incelemeyi sürdürüyor.

Malezya Göç İdaresinin PLKS için yayımladığı resmî kurallara göre yabancı çalışan, İçişleri Bakanlığının izni olmadan iş veya işveren değiştiremiyor. Başvuru işlemleri işverenin kendisi ya da Göç İdaresine kayıtlı istihdam ajansı üzerinden yürütülebiliyor. Kurum ayrıca ödemelerin başvuru onaylandıktan sonra yapılmasını ve resmî makbuz alınmasını istiyor. Denetimde, geçerli görünen belgenin hangi işveren ve hangi çalışma ilişkisi için düzenlendiği de kontrol ediliyor.

İşverenler hakkında da işlem yapılacak mı?

Zakaria, yasaya aykırı biçimde yabancı çalışan istihdam ettiği belirlenen işverenler hakkında da işlem yapılacağını açıkladı. Göç İdaresi, sahte PLKS dosyalarında aracıların yanı sıra bu aracılarla temas kurduğu değerlendirilen işverenleri de inceliyor. Şimdilik adı açıklanan bir şirket veya aracı hakkında kesinleşmiş suç isnadı bulunmuyor; soruşturma, belgelerin kaynağı ile işveren-aracı bağlantısının belirlenmesine odaklanıyor.

Yabancı işçi dosyaları son haftalarda başka denetim ve sistem değişiklikleriyle de gündeme geldi. Ülkede yabancı işçi başvurularının 22 Ağustos itibarıyla FWCMS üzerinden çevrim içi yürütülmesi kararlaştırılmıştı. Bir başka dosyada, ülkeye yasal giriş yaptığı halde çalışma hakkı bulunmadan istihdam edilen kişiler ve yabancı işçilere yönelik izinsiz çalışma yöntemleri gündeme gelmişti. Ağustos ayında açıklanan ayrı bir soruşturmada ise 1.306 usulsüz PLKS kaydı incelenmişti.

Malezya’da iş teklifi alanlar belgede neyi kontrol etmeli?

Çalışma amacıyla Malezya’ya gidecek bir yabancı için yalnızca elinde bir izin görüntüsü bulunması yeterli değil. Resmî prosedür, VDR ve PLKS başvurusunu işveren üzerinden kuruyor; yabancı çalışan da iznin bağlı olduğu işveren ve çalışma koşullarına uymak zorunda. İş teklifi alanların sözleşmedeki şirket adını, çalışma izninde görünen işvereni ve başvurunun resmî sistemdeki durumunu birbiriyle karşılaştırması; ödeme yapılacaksa kurumun veya kayıtlı ajansın resmî makbuzunu istemesi gerekiyor. Başvuruya ilişkin ekran görüntüsü veya aracı mesajı, resmî kayıtla karşılaştırılmadıkça tek başına çalışma hakkını doğrulamıyor.

Resmî yabancı işçi prosedürü başvuru öncesi ve ülkeye giriş sonrası olmak üzere iki aşamada işliyor. Göç İdaresinin yabancı işçi sayfasında işverenin önce Vize Dengan Rujukan (VDR) başvurusu yapması gerekiyor. Çalışan bu sırada ülkesinde bekliyor ve onaydan sonra belirlenmiş giriş noktalarından Malezya’ya geliyor. Girişten sonra işverenin çalışanı altı saat içinde teslim alması ve PLKS düzenlenebilmesi için 30 gün içinde FOMEMA kayıtlı sağlık merkezinde muayene sürecini tamamlatması gerekiyor. Bu zincir, işverenin kimliğini ve çalışanın hangi şirket adına getirildiğini belge üzerinde izlenebilir hale getiriyor.

Op Mahir dosyasında gözaltına alınanların arasında Türk vatandaşı bulunduğuna ilişkin bir bilgi açıklanmadı. Olay Türk işçilerle ilgili bir operasyon olarak sunulmamalı. Türkiye’den Malezya’da çalışmayı planlayanlar açısından dosyanın pratik yönü, çalışma izninin yalnız varlığının değil doğru işveren ve doğru statüyle eşleşmesinin de denetlendiğini göstermesi. Göç İdaresi sahte PLKS soruşturmasında yeni gözaltılar, şirket isimleri veya aracı ağına ilişkin sonuç açıklarsa dosyanın kapsamı yeniden değişebilir.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Romanya yaz boyunca yabancıları denetledi: 429 geri dönüş kararı çıktı

48 saatlik baskınlarda 123 yabancı ve 6 işletme yöneticisi gözaltında

Yurt dışından iş teklifi geldi, para istediler: 12 şeyi kontrol edin

40 sahte vize düzenledi: İki yıl sosyal medyada müşteri aradı