İsrailli uzman Körfez ordularının gücünü sorguladı

Körfez orduları, İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü (INSS) Körfez Programı Başkanı Yoel Guzansky’nin 13 Ekim 2026 tarihli çalışmasında askerî harcama ile operasyonel kapasite arasındaki ilişkiyi değerlendirdi. Araştırmanın merkezinde Suudi Arabistan’ın silah alımları, İran karşısındaki savunma ihtiyaçları ve Husilerle yaşanan çatışmalarda karşılaşılan güçlükler bulunuyor.

INSS’nin “Servet Paradoksu: Körfez Ordularının Etkinliği Sınanıyor” başlıklı çalışmasında Guzansky, Körfez orduları için hava savunma sistemleri ve savaş uçakları satın alınmasını ele alıyor. Mühimmat alımlarının yanında bu teçhizatı kullanacak personelin eğitimi ile bakım kapasitesine bakıyor. Yazara göre dış kaynaklı teknik destek, kurumlar arasındaki koordinasyon ve kuvvetlerin birlikte hareket edebilmesi, donanımın kullanımında farklı sonuçlar doğuruyor.

Körfez orduları için 2025'te ne kadar askerî harcama yapıldı?

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) 2025 askerî harcamaları raporunda Suudi Arabistan için 83,2 milyar dolar tahmin ediliyor. Aynı raporda İran’ın harcaması 7,4 milyar dolar, Türkiye’nin harcaması ise 30 milyar dolar olarak hesaplandı. Suudi Arabistan’ın yıllık harcaması 2024’e göre reel olarak yüzde 1,4 artarken İran için yüzde 5,6 düşüş kaydedildi. SIPRI, İran’ın resmî bütçe dışında finanse edilen insansız hava aracı ve füze programlarının ölçülen askerî harcamalara tam olarak yansımayabileceğini belirtiyor. Enstitünün 2025 verilerinde Suudi Arabistan, dünyanın en yüksek askerî harcama yapan ülkeleri arasında sekizinci sırada bulunuyor.

INSS araştırmacısı Suudi Arabistan'ın hangi askerî sorunlarını sıraladı?

Guzansky’ye göre çok sayıda gelişmiş silah sistemi satın alınması, bunların düzenli kullanımı için gereken personel ve kurum altyapısının aynı hızla kurulmasını gerektiriyor. Çalışmada pilotlar, radar operatörleriyle bakım mühendislerinin ve teknisyenlerin yetiştirilmesi ayrı bir unsur olarak ele alınıyor. Yazar, zengin Körfez ülkelerinde teknik meslekler için özel sektörün de iş gücü talep ettiğini ve orduların nitelikli çalışan bulma konusunda rekabet yaşadığını savunuyor.

Araştırma, Suudi Arabistan’ın Yemen’de Husilere karşı yürüttüğü hava harekâtlarıyla kazandığı deneyimi de inceliyor. Guzansky, 2022 ateşkesine kadar devam eden süreçte Riyad’ın Husileri kesin biçimde yenemediği görüşünü aktarıyor. Eylül 2026’da Suudi yönetiminin ABD’den yardım istediğine dair haberlere de değiniyor.

Reuters’ın 14 Ekim tarihli Riyad haberinde Husilerin Suudi Arabistan’daki havalimanı ve enerji altyapısını hedef alan saldırılarının yeni aşaması anlatıldı. Haberde Kral Halid Uluslararası Havalimanı ile Suudi Aramco’ya ait tesislerin hedef alınması, saldırılarda balistik füzeler ve insansız hava araçlarının kullanılması ve güvenlik önlemleri ayrı ayrı yer aldı.

Transit Haber’in 13 Ekim Suudi kabine toplantısını konu alan önceki haberi Suudi kabinesinin havalimanlarına yönelik saldırılarla Kızıldeniz’de seyir güvenliğini görüştüğünü aktarıyor.

Birleşik Arap Emirlikleri ve diğer Körfez ülkeleri nasıl karşılaştırıldı?

Guzansky, Birleşik Arap Emirlikleri’ni satın alma harcamalarının yanı sıra personel eğitimi, zorunlu askerlik ve özel operasyon kabiliyetlerine yatırım yapan örnek olarak ele alıyor. Katar ile Kuveyt’teki askerlik düzenlemeleri de metinde yer buluyor.

Araştırmada Riyad, Abu Dabi ve Doha’nın savunma harcamaları, aynı ülkelerin havacılık ve liman yatırımlarındaki rekabetiyle karşılaştırılıyor. Uluslararası yatırım projeleri de bu bölümde ele alınıyor. Guzansky, silah alımının bazı hükümetler için tedarikçi ülkelerle uzun vadeli ilişki kurmanın da bir yolu olduğu görüşünde. Amerikan yapımı sistemlerde bakım ve yedek parça teminiyle birlikte eğitim ve yazılım güncellemeleri gibi sözleşme sonrası hizmetleri örnek olarak sıralıyor.

Ortak hava savunmasında hangi koordinasyon konuları ele alındı?

INSS incelemesinde Körfez orduları arasında füze ve insansız hava aracı tehditlerine ilişkin radar verilerinin paylaşılması INSS incelemesinin konuları arasında. Altı Körfez ülkesinin ayrı hava savunma ağları kullanmasının sonuçları da tartışılıyor. Farklı ülkelerin radar verilerinin paylaşılması, komuta yetkisinin belirlenmesi ve erken uyarı sistemlerinin birlikte kullanılması başlıca konular arasında. Guzansky, ülkeler arasındaki siyasi rekabet ile egemenlik kaygılarının bu koordinasyonun gelişmesini yavaşlattığını savunuyor.

ABD’nin Körfez orduları için sağladığı askerî imkânlar, INSS çalışmasının ayrı bir bölümü. Guzansky, bölgesel bir kriz sırasında Washington’un savunma ve lojistik desteğiyle istihbarat paylaşımına duyulan ihtiyacın devam ettiği değerlendirmesini yapıyor. Yazının İsrail’e ilişkin son bölümünde, Körfez ülkeleriyle siyasi ve ekonomik iş birliği olanaklarından söz ediyor; bu ülkelerin ortak askerî operasyon kapasitesinin gelişmesine ilişkin kendi görüşlerini sıralıyor.

Mekke Anlaşması hakkında 12 Ekim'de ne açıklandı?

Reuters’ın 12 Ekim 2026 tarihli haberine göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onay için yakında Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacağını söyledi. Aynı açıklamasında Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırılarını kınadı. Bu açıklama, INSS araştırmasının yayımlanmasından bir gün önce yapıldı.

The Indian Express’in 12 Ekim tarihli ayrı değerlendirmesi Türkiye ve Pakistan’ın Suudi Arabistan ile savunma iş birliği çerçevesini ve Yemen’deki çatışmaların gündemdeki yerini inceliyor. Transit Haber daha önce Suudi Arabistan’ın Türkiye ve Pakistan’dan talep ettiği savunma desteğini ve Mekke Anlaşması’na ilişkin Foreign Policy analizini ayrı haberlerle işlemişti.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Husiler Taiz’in ikmal yollarını kesti: 600 bin kişiye gıda yardımı ulaşmıyor

Avustralya basınında Mekke Anlaşması: ABD sonrası Orta Doğu hesabı

Riyad saldırılarına karşı 4 ülkeden ortak kınama

The Guardian: Gazze savaşı Orta Doğu’yu aştı, Türkiye de yeni güvenlik denkleminde